Bedrijfsovername: grote kloof tussen droom en daad

Wie droomt van het ondernemerschap hoeft daarom niet zelf een eigen bedrijf uit de grond te stampen. Je kan ook een bestaand bedrijf overnemen door een management buy-in of buy-out. Jaarlijks worden immers zo’n 10.000 bedrijven overgelaten. “Een rondvraag leert dat veel mensen het proces dat voorafgaat aan zo’n management buy-in onderschatten,” zegt Miguel Meuleman, professor Ondernemerschap aan Vlerick Business School. “Mensen zijn aanvankelijk zeer optimistisch en hebben hoge verwachtingen, maar de zoektocht naar een geschikt bedrijf duurt gemakkelijk één tot twee jaar. De kloof tussen droom en daad blijft dan ook vaak groot.”

Een traject van vallen en opstaan

Tijd investeren om het juiste bedrijf te vinden, is een basisvoorwaarde voor een succesvolle bedrijfsovername. “Veel mensen haken af omdat ze er nooit echt serieus mee bezig zijn. Het is dan ook een emotionele rollercoaster. Gemiddeld duurt het toch 18 maanden om een geschikt bedrijf te vinden,” weet Miguel.

Maar uit een bevraging bij de deelnemers aan de Buy Your Own Company conferentie blijkt dat er nog andere barrières zijn. Voorbereiding - of beter het gebrek eraan - is daar één van. “Vaak hebben mensen niet op voorhand gedefinieerd wat voor soort bedrijf ze zoeken qua grootte en sector. Ze hebben geen concreet plan en te weinig inzichten in businessmodellen, marktrisico’s,… Kortom: ze hebben hun huiswerk niet gemaakt. Wie wel goed voorbereid is, beschikt ook niet altijd over de juiste ervaring. “Een KMO is iets helemaal anders dan een multinational. En het is niet omdat je een ervaren manager bent dat je ook een goede eigenaar-manager van een bedrijf kan zijn.”

Ten tweede geeft iets meer dan de helft van de bevraagden aan dat ze te weinig kennis hebben over het proces en niet weten hoe ze het moeten aanpakken. “De zoektocht naar een geschikt bedrijf is een steile leercurve. Door heel veel bedrijfsdeals te bekijken, weet je op termijn op welke signalen je moet letten.”

Verder heeft iets meer dan de helft onvoldoende zicht op de eigen financiële middelen of weten ze niet goed wat mogelijk is met het beschikbare budget. Voor 40% van de bevraagden ligt dat tussen de 150.000 en 300.000 euro; voor 30% lager dan 150.000 euro. “Dat is doenbaar,” volgens Miguel. “Ook met een beperkt budget kan je vrij ver komen door naar de juiste bedrijven te kijken en de juiste financiële structuur op te zetten. Zo kan je ervoor opteren om met een andere (meerderheids)aandeelhouder samen te werken, waardoor de keuze aan bedrijven meteen een stuk groter wordt.”

Ten slotte is het voor jonge ondernemers met een beperkt budget ook vaak extra moeilijk omdat ze als laatste in de rij staan. Er zijn immers nog andere kapers op de kust. De eerste keuze is meestal weggelegd voor andere bedrijven voor wie zo’n overname een strategische keuze is. Ze kunnen ook meer geld op tafel leggen. Daarna komen de private equity spelers. Ook zij staan financieel sterker en zijn constant op zoek naar goede investeringen. Op de derde plaats komen de kapitaalkrachtige individuen die het zelf willen proberen of die hun kinderen op weg willen helpen.

Wie is de kandidaat-koper?

Volgens Miguel kunnen we vier grote types van potentiële kopers onderscheiden.

1/ de dromers
“Dit zijn mensen die nog niet klaar zijn om te springen. Ze nemen geen concrete stappen, trekken onvoldoende tijd uit, en zijn ook te weinig geïnformeerd. Ze weten eigenlijk niet goed wat er nodig is om een bedrijf te kunnen overnemen en hebben ook geen zicht op hun eigen financiële middelen. Tenslotte delen ze hun ondernemersdroom ook vaak niet of te weinig met andere mensen. 20% van de bevraagden had er nog nooit met iemand over gesproken; de overige 80% had het er wel al eens over gehad met familie of vrienden.”

2/ de consultants
“Vanuit hun job komen ze met heel veel verschillende bedrijven in contact. Meestal combineren ze hun zoektocht naar een bedrijf met consulting en nemen ze geen grote risico’s. Een strategie die kan werken, maar die vaak ook langer duurt.”

3/ de ervaren managers
“Deze mensen zijn vaak iets ouder en hebben al een sterke reputatie en financiële reserve opgebouwd. Ze dromen er van om hun carrière af te sluiten als ondernemer. Ook zij moeten zich echt engageren om te slagen, maar vaak komen er toch spontaan meer opportuniteiten in hun richting via het netwerk dat ze al opgebouwd hebben.”

4/ de toegewijde ondernemers
“Zij gaan er 200% voor. Ze geven vaak hun job op en ondanks hun beperkte ervaring en middelen blijven ze volhouden tot het lukt. Uit de bevraging bleek dat slechts 10% van de respondenten ontslag genomen had om zich voltijds op deze zoektocht te storten.
Ook 10% had al eens een bod uitgebracht of al tijd geïnvesteerd in vijf of meer potentiële bedrijven.”

Het ideaalbeeld

De enquête peilde ook naar wat voor kandidaat-kopers een ideale deal en ideaal bedrijf is.

  • Drie kwart verkiest meer industriële bedrijven, waarbij vooral energie / milieu (48%) en retail en consumentengoederen (44%) populair zijn.
  • Het droombedrijf telt minder dan 20 werknemers en heeft een omzet van 2 tot 5 miljoen euro.
  • Pluspunten zijn: veel organische groeimogelijkheden, sterke relatie met de klanten, het groeipotentieel van de sector, potentieel om het bedrijf te professionaliseren, een stabiele cash flow, mogelijkheid om meerderheidsaandeelhouder te zijn / worden, de reputatie van het bedrijf en een goede klik met de vorige eigenaar (die soms na de deal nog betrokken blijft).
 

4 MUST DO’s VOOR EEN SUCCESVOLLE BEDRIJFSOVERNAME
1/ Neem de tijd. Wees je bewust van de tijdsinvestering die nodig is, en pak het serieus en gestructureerd aan.
2/ Analyseer je financiële mogelijkheden. En volg desnoods een cursus om het proces van aankoop-verkoop te begrijpen.
3/ Activeer je netwerk. Praat met mensen: brokers, andere mensen die een bedrijf overgenomen hebben,… Hoe minder mensen het weten, hoe minder opportuniteiten jouw richting uitkomen.
4/ Verkoop jezelf. Wat heb je te bieden aan de verkoper? Net zoals een start-up ondernemer heb je een persoonlijke pitch nodig over je plannen en over jezelf. Vergelijk het met een sollicitatiegesprek.


Gerelateerd nieuws

  1. Niet alleen plan A telt, ook plan B, C, …

    Datum: 13-05-2016
    Categorie: Opiniestukken
    Opinie van Marion Debruyne over één van de grootste misverstanden over ondernemerschap. Namelijk dat het hebben van een goed idee de heilige graal is.
  2. Het is echt niet allemaal beter in Silicon Valley

    Datum: 19-11-2015
    Categorie: Opiniestukken
    Het Belgisch ondernemers- en financieringsklimaat valt al bij al goed mee. We doen een aantal zaken heel goed en mogen dat in de verf zetten. Er zijn heel wat maatregelen genomen om ondernemers te helpen opstarten, zowel door de overheid als via privé-initiatieven. Algemeen is er niets mis met de cultuur en de mentaliteit bij ons. Toch is er heel wat faalangst in ons land.
Alle artikels