Belgische gezondheidszorg kan anders en beter

De gezondheidszorg staat aan de vooravond van een (r)evolutie. Een recente white paper van het Vlerick Healthcare Management Centre aan Vlerick Business School identificeert vier trends die de sector van de gezondheidszorg fundamenteel zullen veranderen. Daardoor kan de efficiëntie toenemen, maar investeren blijven nodig.

Professor Walter Van Dyck : “Wanneer we onze gezondheidszorg niet alleen betaalbaar maar ook efficiënt willen houden, moeten we het op een andere manier aanpakken. De sector is op dit moment nog te veel gericht op het genezingsproces, terwijl we in de toekomst veel meer moeten inzetten op preventie en zorg op maat van de patiënt. Nieuwe technologieën zoals digitale microchips en krachtige computersystemen maken dat perfect mogelijk. Nu investeren, kan op termijn veel opbrengen.

Trend 1: Verschuiving naar gepersonaliseerde zorg

Geneeskunde op maat van de patiënt houdt in dat medische, moleculaire kennis en testen gecombineerd worden met een doorgedreven gebruik van ICT-programma’s en de registratie en analyse van persoonlijke medische patiëntengegevens. De complexe datapatronen laten toe om voor elke patiënt afzonderlijk te bepalen welke behandeling het beste effect zal hebben.

Die gepersonaliseerde aanpak heeft veel voordelen volgens Walter Van Dyck: “Niet alleen krijgt de patiënt toegang tot betere medicatie via betere diagnose en behandeling, maar geneeskunde op maat laat ook toe om kostenefficiënter te werken. Een vroege detectie van ziektes op moleculair niveau leidt immers tot een vroegere behandeling en een verhoogde werkingskracht van de medicatie. Daardoor hebben minder patiënten nood aan dure en ingrijpende procedures die eigen zijn aan een meer gevorderd ziektebeeld. Om die persoonlijke geneeskunde mogelijk te maken, moet het regelgevende kader worden aangepast en, vooral, sneller evolueren.”

Trend 2: De mondige patiënt

Het traditionele eenrichtingsverkeer in de relatie tussen arts en patiënt behoort tot het verleden. Patiënten vinden het normaal dat er geluisterd wordt naar hun voorkeuren en bezorgdheden en ze willen actief betrokken worden in het medische beslissingsproces.

Leo Neels, voorzitter van de Adviesraad van het Vlerick Healthcare Management Centre: “De proactieve patiënt neemt zijn ziekte steeds meer in eigen handen. Hij informeert zich via het internet, fora of praatgroepen en eist inspraak in zijn of haar behandelingsproces. Mobiele e-gezondheidstoepassingen zoals apps of horloges laten patiënten ook toe om zelf factoren als hartslag en bloeddruk te monitoren. Dit is een onomkeerbare evolutie, die opportuniteiten biedt aan artsen om daar op een goede manier mee om te gaan. Daarnaast creëert deze trend ook grote mogelijkheden voor samenwerking tussen biofarmaceutische bedrijven en ontwikkelaars van medische technologieën.

Trend 3: Eerst preventie – dan genezen

In België wordt slechts 2% van het budget voor gezondheidszorg gespendeerd aan preventie. Anderzijds zou 15% van de hospitalisaties vermeden kunnen worden. “Nochtans kunnen we de kosten gevoelig naar beneden halen door ervoor te zorgen dat minder mensen een beroep moeten doen op dure behandelingen, operaties of hospitalisatie,” zegt Walter Van Dyck. “De technologie laat meer en meer toe om mensen te begeleiden en de focus te verleggen van ziekte naar gezondheid.”

Doorgedreven preventie vergt een gezondheidssysteem dat de patiënt centraal stelt. Niet alleen via begeleiding en informatie, maar via een echt multidisciplinair systeem waarbij de continuïteit van de zorg op klinisch, operationeel en dienstverlenend vlak ook tussen organisaties gegarandeerd wordt. Professor Brecht Cardoen, hoofd van het MINOZ Research Centre: “Een van de belangrijkste hindernissen is het ontbreken van één elektronisch medisch dossier dat centraal toegankelijk is voor alle zorgverstrekkers. Die optimale gegevensuitwisseling tussen alle actoren vormt een enorme uitdaging. Daarnaast zien wij ook een belangrijke rol weggelegd voor de huisarts die een centraal aanspreekpunt kan zijn, maar ook een persoonlijke gezondheidscoach.”

Trend 4: Een nieuwe kijk op financiering van medische innovaties

De kosten van gezondheidszorg stijgen snel en bedragen in Europa momenteel ongeveer 10% van het BBP. Dat heeft vooral te maken met de toenemende vergrijzing, maar ook met de hoge verwachtingen rond de kwaliteit van de zorg en met nieuwe medische technologieën en medicijnen.

In deze tijden van besparing wordt gezondheidszorg meer dan ooit vanuit winstgevend oogpunt bekeken,” zegt Leo Neels. “Medische innovaties en nieuwe medicijnen kunnen levens redden. Echter: de werking en de impact op de maatschappij kunnen vaak onvoldoende ingeschat worden wanneer ze beschikbaar gesteld worden op de markt, wat leidt tot vertraagde terugbetaling of beschikbaarheid voor patiënten. We moeten er dus voor opletten dat deze risicovolle investeringen niet ontmoedigd worden door een laag marktpotentieel. Samenwerking tussen wetgevende instanties, fabrikanten en ziekteverzekeraars zal oplossingen moeten aanreiken om medische innovaties betaalbaar te houden.”

Professor Walter Van Dyck is als directeur samen met Leo Neels, voorzitter van de Adviesraad, verbonden aan het Vlerick Healthcare Management Centre, een Europese denktank die alle toonaangevende spelers uit de zorgsector (dienstverleners, technologische aanbieders, beleidsorganen) verenigt en die nieuwe ontwikkelingen op vlak van operationele processen, (digitale) technologie en innovatie bestudeert. Professor Brecht Cardoen is hoofd van het MINOZ Research Centre, een kenniscentrum voor operationeel ziekenhuismanagement.

 

Version française

Gerelateerd nieuws

  1. Toegang tot innovatieve geneesmiddelen en behandelingen. Is België er klaar voor?

    Datum: 30-06-2015
    Categorie: Persberichten
    Het Vlerick Healthcare Management Centre publiceert de resultaten van het Oncology Horizon Scanning project, waarin werd onderzocht of België klaar is om toegang te verlenen tot de innovatieve, gepersonaliseerde behandelingen en geneesmiddelen die in de pijplijn zitten, vooral dan in het domein van kanker, de tweede meest voorkomende ziekte in België en een therapeutisch domein momenteel gekenmerkt door veel vooruitgang en innovatie. In deze tijden van economische soberheid en budgettaire beperkingen in de gezondheidssector, is het een maatschappelijke uitdaging om toch toegang te kunnen verlenen tot deze nieuwe generatie geneesmiddelen die belangrijke therapeutische voordelen bieden doch ook een belangrijke kostprijs hebben.
Alle artikels