De toekomst van elektriciteit

Rapport wijst op kansen om elektriciteitssector van de toekomst uit te bouwen

Het afnemende financiële rendement van nutsvoorzieningen maakt het de elektriciteitssector in OESO-landen moeilijk om de geschatte 7,6 biljoen dollar aan investeringen op te halen die tegen 2040 nodig is om de doelstellingen inzake energiebeleid te halen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Wereld Economisch Forum. Deze investering is nodig om de sector te decarboniseren én de energievoorziening te blijven garanderen.

Het rapport The Future of Electricity biedt richtlijnen om de elektriciteitssector om te bouwen tot een duurzamer, betaalbaarder en betrouwbaarder systeem. Beleidsmakers, toezichthouders en bedrijven in ontwikkelde markten krijgen aanbevelingen over hoe ze de nodige investeringen kunnen aantrekken. Het rapport maakt deel uit van een breder initiatief over de toekomst van elektriciteit dat werd gelanceerd op het Wereld Economisch Forum 2014. De bedoeling is landen, bedrijven en gemeenschappen een platform te bieden waarmee ze in dialoog kunnen gaan en kunnen leren over de overstap naar een elektriciteitssysteem dat minder koolstof uitstoot.

“Sinds 2000 hebben OESO-landen meer dan 3 biljoen dollar geïnvesteerd in nieuwe hernieuwbare energiebronnen, conventionele energiecentrales en distributie-infrastructuur, maar de volgende vijftien jaar moet per jaar nog zo’n 20% méér worden geïnvesteerd”, aldus Roberto Bocca, hoofd Energie-industrieën op het Wereld Economisch Forum. “Samenwerking tussen stakeholders wordt cruciaal om deze doelstelling te bereiken en het holistische perspectief te bieden dat nodig is om succesvol over te schakelen naar een lagere koolstofvoetafdruk.”

“De elektriciteitssector staat op een tweesprong. We beginnen een periode van ongeziene investering om onze doelstellingen inzake energiebeleid te halen, maar een lager rendement en een hoger risico doen vragen rijzen over toekomstige investeringen”, voegt Julian Critchlow toe. Hij is partner bij Bain & Company, dat samen met het Forum aan het rapport werkte. “OESO-landen moeten onmiddellijk actie ondernemen om aanhoudende investeringen in de energiewaardeketen te verzekeren.”

Volgens het rapport zijn dit de kernelementen die aan de basis liggen van de investeringsuitdagingen waarvoor de sector staat:

  • Suboptimale geografische uitbouw: Europa had tot 140 miljard dollar kunnen besparen als hernieuwbare bronnen binnen en buiten de landsgrenzen optimaler waren aangewend, bijvoorbeeld door meer te investeren in zonne-energie in Zuid-Europa, waar de zon vaker schijnt, en in windboerderijen in het noorden, waar het harder waait.
  • Te weinig engagement: De maatschappij erkent de nood aan een elektriciteitssysteem dat minder koolstof produceert, maar begrijpt nog niet helemaal welke waarde en positieve impact dat kan hebben, bijvoorbeeld op jobcreatie en voorzieningszekerheid.
  • Ontoereikende prijscommunicatie over koolstof: In de EU zijn de rechten van het systeem voor emissiehandel zo goedkoop geworden dat ze geen wezenlijke impact hebben op de investering die nodig is voor een decarbonisatieprogramma.
  • Dalend rendement van conventionele opwekking: Een dalende vraag, aanzienlijke overcapaciteit, afgenomen belastingsfactoren en lagere groothandelsprijzen hebben allemaal bijgedragen tot een enorm waardeverlies van elektriciteitsopwekking.
  • Verstoord bedrijfsmodel: Het traditionele bedrijfsmodel voor nutsvoorzieningen wordt verstoord door technologische innovatie en klantentrends aan het einde van de waardeketen, wat kansen creëert voor nieuwe spelers en gevestigde waarden in de sector.

“Er valt nog veel te leren. Stakeholders uit de hele energiesector moeten de krachten bundelen om meer grensoverschrijdende samenwerking te stimuleren en tegelijkertijd een stabiele regulering te verzekeren”, vertelt Ignacio Galán, voorzitter en CEO van Iberdrola en huidig voorzitter van de Energy Utilities Community van het Forum. “Daarbij is het cruciaal om decarboniserende economieën te ondersteunen en dit jaar tot een betekenisvol akkoord te komen op de klimaatconferentie in Parijs.”

Het rapport geeft belangrijke stakeholders ook aanbevelingen over hoe ze investeringen kunnen aantrekken om de elektriciteitssector van de toekomst uit te bouwen:

  • Beleidsmakers moeten samen op zoek gaan naar de meest efficiënte manieren om beleidsdoelstellingen te realiseren door ‘no regrets’-investeringen aan te moedigen en nationaal en internationaal de meest efficiënte hernieuwbare bronnen te exploiteren. Dat vraagt om meer flexibiliteit en maatschappelijke ondersteuning, en een verbod op retroactieve beleidswijzigingen.
  • Toezichthouders moeten ervoor zorgen dat markten heldere en doeltreffende signalen uitsturen, door de betrouwbaarheid en flexibiliteit van het systeem te belonen (oplossingen voor vraag en aanbod aan te moedigen) of door de waarde van een betrouwbare back-upnetcapaciteit via netwerktarieven te erkennen. Toezichthouders moeten ook ‘level playing fields’ creëren, waarbij iedereen dezelfde regels moet volgen. Ze moeten incentives harmoniseren en komaf maken met overbodige regelgeving die de concurrentie belemmert.
  • De bedrijfswereld moet complementaire klantgerichte bedrijfsmodellen ontwikkelen die waarde creëren voor de stakeholders door klantgegevens afkomstig van smart grids en aangesloten apparaten te benutten. Investeerders moeten op hun beurt met beleidsmakers en toezichthouders uitzoeken hoe ze risico’s en rendement het best in evenwicht kunnen brengen, terwijl ze investeringsstructuren moderniseren die het evoluerende risicoprofiel van de elektriciteitswaardeketen financieren.

“Energie bouwt en ondersteunt moderne economieën en is dan ook van fundamenteel belang voor ons dagelijks leven”, vindt Steve Bolze, directeur en CEO van GE Power & Water en voorzitter van de Energy Technology Community van het Forum. “We zijn het toekomstige generaties verplicht de huidige beperkingen aan te pakken die de elektriciteitssector treffen, en stevige funderingen te leggen voor de toekomstige economische vooruitgang en een betere levenskwaliteit.”

Meer weten? Dit onderwerp komt aan bod in de Future Power Grid Managers opleiding.

Gerelateerd nieuws

  1. Geëngageerde klanten als motor van de energietransitie

    Datum: 26-05-2016
    Categorie: Nieuws over onderzoek
    Hernieuwbare energie en de digitalisering van het elektriciteitsnet hebben de deur open gezet voor een ingrijpende verandering op Europees niveau. De groeiende behoefte aan flexibiliteit zorgt ervoor dat klanten aan het roer komen te staan van de energietransitie. Ze spelen een steeds actievere rol op de energiemarkt via slimme netwerken, slimme huizen en nieuwe diensten, en ze nemen verantwoordelijkheid op voor de manier waarop ze elektriciteit gebruiken en consumeren. Deze verschuiving is het gespreksonderwerp van een paneldebat, gemodereerd door professor Leonardo Meeus, Directeur van het Vlerick Energy Centre. Het paneldebat maakt deel uit van de 'Sustainable Energy Week’ van de Europese Commissie.
  2. Cocreatie? Groter engagement, betere implementatie

    Datum: 07-01-2016
    Categorie: Nieuws over onderzoek
    “Ga ik verder voor de winstmaximalisatie van een bedrijf of wil ik studenten meer kennis laten verwerven?” Dat is het punt waarop Koen Tackx gekomen was toen hij de keuze voor de academische wereld maakte. In september ging hij van start als professor in strategie en marketing aan Vlerick Business School. Zijn sectorfocus ligt op telecommunicatie, energie en financiën.
Alle artikels