'Een MBA, dat is een aanslag op je privéleven'

Bart Van der Roost, ondernemer dankzij Vlerick

Bron: De Morgen (05/01/2015); Auteur: Filip Michiels. © 2015 De Persgroep Publishing

Ooit zaten hier bankiers, met het allermooiste uitzicht van én op de metropool. Vandaag biedt de Antwerpse KBC-toren onderdak aan intussen al meer dan tachtig start-ups. Bart Van der Roost (33) is een van hen: muzikant van opleiding, Vlerick Boy door roeping, ondernemer van nature.

Flashback naar 24 november 2014. In de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel mag Bart Van der Roost, CEO van neoScores, zijn opwachting maken op het podium tijdens de derde uitgave van de Startup Nations Summit. Het Belgische bedrijfje wint er de Foxconn Award en wordt - door een jury waarin onder meer toplui van Huawei, Samsung en Foxconn zetelen - ook nog eens uitgeroepen tot op één na meest beloftevolle start-up ter wereld. NeoScores, dat vaak eeuwenoude muziekpartituren digitaliseert, bestaat dan nog geen anderhalf jaar. Toen twee vrienden - en vandaag vennoten - het businessplan in 2008 voorlegden aan diezelfde Bart Van der Roost verwees hij dat nog formeel naar de prullenmand. "Te mijner verdediging: de iPad moest toen nog worden uitgevonden. Dat betekende dat het businessconcept er toen onder meer op neerkwam dat alle muzikanten in een orkest een laptop mee het podium op moest sleuren en die voor hun neus en instrument openklappen."

Twee jaar terug, de iPad had de wereld toen wél al veroverd, borrelde het idee opnieuw op. Toen Van der Roost aangezocht werd om de start-up in wording te gaan ontwikkelen en leiden, hapte hij wel toe. "Ik werkte toen nog voor het Brussels Philharmonic, waar ik operations manager was. De stap naar een proefconcert van dat orkest met digitale partituren, op Samsungtablets, was heel snel gezet. Toen zijn mijn ogen opengegaan en ben ik een en ander gaan uitzoeken: hoe zit dat met die partiturenverkoop, hoe groot is die markt? Geen haar op mijn hoofd dat er toen al aan dacht om mijn baan bij het Brussels Philharmonic op te zeggen, maar in juli 2013 heb ik dat toch gedaan, hoewel ik daar dolgraag werkte. En kijk, vandaag zitten we hier in de KBC-toren en ben ik volop nieuwe geldschieters aan het ronselen."

De ambities zijn dan ook niet min: neoScores wil de iTunes van de partituren worden, liet Van der Roost zich onlangs ontvallen.

Intellectuele uitdaging

Stellen dat Bart Van der Roost een wat afwijkend profiel heeft voor een hipo is een understatement: gediplomeerd muzikant, afgestudeerd aan het Lemmensinstituut, muzieksamensteller en programmeur bij Klara, en uiteindelijk vijf jaar lang operations manager bij het Brussels Philharmonic. "Tot veertig orkestproducties per jaar, en mijn team en ik hadden maar één bekommernis: er voor zorgen dat alles op wieltjes liep. Heel boeiend werk, want ik was de spin in het web die net zo goed met de marketingafdeling of de boekhouding als de pianist en de dirigent in contact kwam. Ik heb mezelf nochtans altijd eerder als een artiest dan als een manager beschouwd, dat was ook de reden waarom ik indertijd muziek ben gaan studeren. Waarna ik op een dag tot het besef kwam dat ik misschien net iets te weinig puur vakmanschap in mij had om het als muzikant tot de absolute top te schoppen. Of anders gezegd: ik moest er te veel voor doen om écht goed te zijn en de inspanning om aan die top te geraken en daar ook te blijven was het me wellicht niet waard."

Wanneer hij nu terugblikt en de ommekeer in zijn leven tracht te plaatsen, valt telkens opnieuw dezelfde naam: Vlerick. "In 2012 ben ik daar gestart met een MBA. Moeilijk te zeggen waarom ik toen plots het licht zag, maar in se kwam het neer op een gebrek aan intellectuele uitdaging in mijn toenmalige job bij het Brussels Philharmonic. Ik had een heel fijne baan, maar verder doorgroeien zat er niet echt meer in. Een MBA bood nieuwe uitdagingen, niet het minst omdat ik van mezelf vond dat ik niet over alle theoretische bagage beschikte om echt een goede manager te zijn. Alsof ik ergens, diep vanbinnen, vreesde dat er op een goede dag iemand op mij zou afstappen en me zonder meer vertellen dat ik eigenlijk alles verkeerd aanpakte. "

Gouden kooi

Vlerick bleek een openbaring, in alle mogelijke opzichten, en het maakte veel meer los dan hijzelf ooit voor mogelijk had gehouden. "Het was om te beginnen mijn allereerste echte kennismaking met het bedrijfsleven, en dat was behoorlijk bevreemdend. Ik zat daar in de klas omdat ik wilde uitgedaagd worden, de helft van mijn klasgenoten zat daar vooral omdat dit voor hen de enige optie was als ze echt wilden doorstoten naar de top in hun bedrijf. Ik was er nooit de slimste van de bende, integendeel zelfs, maar toch hebben we elkaar heel erg beïnvloed en werkte de chemie fantastisch goed. Ik heb er een heel groot respect voor het bedrijfsleven aan overgehouden, maar omgekeerd heb ik voor al die uiterst intelligente en ambitieuze mensen ook een nieuwe wereld doen opengaan.

"Op een mooie avond heb ik de hele klas meegenomen naar een concert van het Brussels Philharmonic. Ruim de helft van hen had nooit eerder een voet gezet in een klassieke concertzaal. Ik leerde bij Vlerick heel intelligente en open mensen kennen die vaak gigantisch veel geld verdienden, maar tegelijk bleek de helft van hen in een gouden kooi te zitten. In vergelijking met mijn klasgenoten verdiende ik echt een habbekrats, maar ik was wel gelukkig. Best confronterend soms, hoor. We hebben ooit zelfs eens de proef op de som genomen en onze lonen op tafel gelegd. Mijn loon was echt veruit het laagste, met ruim verschil, maar tegelijk was mijn werkingsbudget ruimschoots het grootste."

"Een MBA, dat is een regelrechte aanval op je privéleven. En heel eerlijk: ik had het zwaar onderschat. Voor je eraan begint, lijkt het zoiets als avondles Italiaans: enkele avonden per week, een tiental uurtjes les. Maar toen kwam de eerste les micro- en macro-economie. Twee cursussen van 800 pagina's. Professor Hans Geeroms kwam binnen, en opende met de mededeling dat hij ervan uitging dat de hoofdstukken 1 tot en met 8 wel voldoende gekend waren. We zouden die er dan ook in één les doorjagen. Daar zat ik dan, vroeger nooit economie gehad. Ik was er dan wel in geslaagd om me door het ingangsexamen voor die MBA-opleiding te worstelen - na vijf maanden voorbereiding - maar dat was echt peanuts in vergelijking met wat er het volgende anderhalf jaar op me af gekomen is. Na mijn eerste jaar ben ik op een avond thuisgekomen en heb toen twee weken lang haast continu geslapen.

"Toen ik Vlerick volgde, was het een van mijn doelstellingen om met het Brussels Philharmonic voluit de internationale kaart te trekken. We waren toen soms twee weken of langer op tour. Voor mij betekende dat: na het concert in zeven haasten naar het hotel, oortjes in, inloggen op Skype en les volgen. Tussendoor taken maken, lessen voorbereiden op de bus, en dat dus tientallen uren per week, haast twee jaar aan een stuk. Je reinste gekkenwerk eigenlijk. Na drie maanden ben ik noodgedwongen met mijn vrouw gaan samenzitten - we hebben ook twee jonge kinderen - en hebben we samen besloten ons huishouden te organiseren als een bedrijf, op basis van een heel strakke agenda. Om maar te zeggen: ik ben mezelf daar tien keer tegengekomen en echt keihard uit mijn comfortzone getrokken. De grootste toegevoegde waarde van zo'n MBA ligt wat mij betreft zelfs niet eens in de kennis die je er opdoet: ik weet nu vooral heel goed wie ik zelf ben. Ik weet nu dat ik een echte goalgetter ben, iemand die altijd en overal zin heeft om te ondernemen. Anderzijds dacht ik van mezelf ook dat ik een team kon leiden. Dat bleek dan weer totaal niet te kloppen. Het was de zwaarste periode uit mijn leven, maar vreemd genoeg mis ik het vandaag wel ergens - uitgedaagd worden tot in de toppen van je tenen."

Goedkoop is het allesbehalve, een Executive MBA aan de Vlerick Business School. Voor een opleiding van anderhalf jaar tel je als student de ronde som van 37.000 euro neer. Dat is een smak geld, zeker als je dat bedrag zelf op tafel moet leggen. En terwijl het traditioneel doorgaans de werkgever was die een dergelijke opleiding bekostigde voor zijn meest veelbelovende werknemers, is vandaag net de omgekeerde trend merkbaar. De recentste cijfers van Vlerick geven aan dat zowat een op de twee Executive MBA-studenten bij Vlerick die opleiding tegenwoordig uit eigen zak betaalt. Tel daarbij de honderden uren les en voorbereiding - 's avonds na een zware dagtaak of eens om de drie weken een volledig weekend - én het feit dat de meeste jonge dertigers net dan ook nog eens de handen vol hebben met een jong gezin, en het moge duidelijk zijn: wie hiervoor geen 200 procent gemotiveerd is, begint er zelfs niet aan.

"Toen we een aantal van onze alumni in 2011 de vraag stelden waarom ze nu een Executive MBA wilden volgen, scoorde de verwachte salarisstijging achteraf bijzonder hoog", vertelt professor Regine Slagmulder, directeur Executive MBA bij Vlerick. "Met het stevige prijskaartje voor deze opleidingen in het achterhoofd mag het wellicht ook geen verbazing wekken dat het financiële aspect zo zwaar doorweegt. Niet enkel bij ons, ook bij onze internationale concurrenten zien we dat almaar meer studenten zelf de centen daarvoor ophoesten. Sterker nog: we stellen ook vast dat almaar meer mensen zo'n MBA volgen in een weekendformat: één volledig weekend op drie, in plaats van 's avonds laat na de dagtaak."

Bijna een op de twee MBA-studenten bij Vlerick heeft tegenwoordig een ingenieursdiploma op zak. Nog eens een kwart heeft een economische achtergrond. Slagmulder: "Dat zijn de meest typische profielen: mensen die heel goed zijn in hun job maar tegelijk ook wel aanvoelen dat ze aan hun andere vaardigheden - bijvoorbeeld de soft skills - moeten timmeren en los moeten komen uit hun technische rol als ze een carrièreswitch willen maken en verder doorgroeien naar een hoge managementfunctie in hun bedrijf. Een tweede groep zijn dan de mensen die echt hun carrière in een stroomversnelling willen brengen. Daarbij speelt uiteraard de vaststelling dat een universitair diploma vandaag, zeker in het bedrijfsleven, haast gemeengoed is geworden. Wie zich vandaag op een zeker niveau aanbiedt met een doorsnee universitair diploma, zal het bijzonder lastig krijgen om nog echt naar de top door te stoten. De tijd van management by spreadsheet is echt wel voorbij.

"Voor wie echt hoog mikt, is een MBA dan bijna een vereiste geworden. Niet enkel omwille van het extra diploma op zich, maar vooral omdat bedrijven vandaag almaar meer op zoek zijn naar werknemers die naast de puur technische bagage ook andere vaardigheden onder de knie hebben: leiderschapskwaliteiten, people management, in teamverband kunnen werken, noem maar op. De mensen die er hier het meest uitspringen, vallen me vooral op door hun positief-kritische karakter: ze hebben charisma, kunnen anderen mee op sleeptouw nemen, maar wel vanuit een bepaalde authenticiteit en persoonlijkheid. En nee, dat zijn dus niet die mensen die altijd en overal het haantje de voorste willen spelen."

Vlerick Boys

"Tot voor ik me zelf op Vlerick stortte, had ik het idee dat ik en niemand anders de beste job ter wereld had. Ik kon me onmogelijk inbeelden dat een bankdirecteur of een risico-analist van een verzekeringsmaatschappij ooit gelukkig kon zijn in zijn werk", vertelt Bart Van der Roost. "Vandaag begrijp ik dat wel, omdat ik besef dat dit geluk hoofdzakelijk voortvloeit uit passie voor het werk, en die passie kun je overal terugvinden. Bij Vlerick heb ik geleerd dat je zelfs door computerchips zo gepassioneerd kunt zijn dat ook ik een hele avond geboeid zat te luisteren naar de man die daar zijn levenswerk van had gemaakt (lacht). Het minste wat ik kan zeggen, is dat er bij iedereen die ik daar ben tegengekomen wel ergens een hoek af was. En ja, ze bestaan wel degelijk, de typische Vlerick Boys die opgewonden raken van een goede Excelsheet, maar ik heb toch vooral geleerd dat ze op Vlerick verdomd goed hun best doen om net géén typische Vlerick Boys af te leveren. De vakken die iedereen, ook mij, achteraf bijgebleven zijn, waren vooral de zogenaamd zachtere vakken: onderhandelingstechnieken, HR, organisatiemanagement, noem maar op. "En waarom blijven vaak die lessen je het meest bij? Omdat je er heel veel opsteekt over hoe je zelf in mekaar zit. Sinds Vlerick duw ik nooit meer mensen in een bepaald vakje, dat heb ik daar echt wel geleerd. Ik heb er meer respect leren opbrengen voor andere meningen en denkbeelden en voel me vandaag ook een stuk meer verantwoordelijk, verplicht zelfs, om iets met mijn kennis of vaardigheden te doen. Ik word er bepaald zenuwachtig van als mensen me het stempel 'high potential' meegeven, maar tegelijk voel ik me ook iets meer een katalysator om ook de mensen rondom mij mee te helpen groeien. Dé conclusie na die opleiding is voor mij dat een team finaal altijd wint, en dat het er daarbij dan vooral op aankomt om iedereen binnen dat team op zijn echte sterktes uit te spelen."

Feesten als de beesten

Anderhalf jaar geleden zegde Bart "de beste job ter wereld" vaarwel. Iemand anders geworden, door Vlerick. "Ik besef het maar al te goed: partituren digitaliseren, daar liggen ze in Afrika niet bepaald wakker van. Ga ik met dit bedrijf een wereldprobleem oplossen? Nee dus. Wel ga ik iets kunnen doen dat ik zelf heel belangrijk vind. Kan ik daar op een dag ook veel geld mee verdienen, dan is dat leuk meegenomen, maar vandaag is dat niet bepaald de grote drijfveer. Wat ik wél fantastisch vind, is dat ik nu deel uitmaak - en hier in Antwerpen zelfs de trekker ben - van een gloednieuwe generatie jonge ondernemers, en andere mensen kan motiveren om eenzelfde stap te zetten. Ik vind het ook zalig om opnieuw mijn eigen agenda te kunnen bepalen, dat was de jongste jaren doorgaans wel anders. Die agenda zit bomvol en ik ben vandaag nog altijd vier avonden per week weg, maar ik kies zelf wel waarvoor. Daarnaast leg ik vooraf ook vrienden- en familieblokken vast, waar ik dus niet aankom. Als een van onze kinderen ziek wordt, dan hebben we altijd een groot probleem, want ook mijn vrouw heeft een druk leven. Toch zul je me daarover niet horen klagen: je kunt me echt geen plezier doen met een baan zonder stress. Ik zoek dat leven net heel bewust op."

Work hard, play hard. Het lijkt de hoogopgeleiden van vandaag op het lijf geschreven, veel meer dan de zoektocht naar een aanvaardbaar evenwicht tussen werk en privé. "Niet het aantal uren vrije tijd, wel de vrijheid om die zelf te kunnen invullen zijn doorslaggevend", klinkt het.

"Onlangs was ik in München, omdat we nu aan het onderhandelen zijn om The Night of the Proms digitaal te krijgen. Na al die tijd nog eens samen met een orkest op tournee, heerlijk was dat, en het feestje achteraf was er dan ook naar. Zoals in mijn echt jonge jaren, tot een stuk in de nacht. Ik kan dan zelfs oprecht genieten van de kater die daarop volgt (lacht). Misschien is dat uiteindelijk wel heel typisch voor zogenaamde high potentials: we jagen een droom na, lopen vaak met het hoofd tegen de muur, maar blijven doorgaan. Terwijl ik het net zo goed perfect legitiem vind dat iemand niets liever wil dan van negen tot vijf te werken, vier dagen op vijf zelfs als het kan, en de rest van de tijd met het gezin door te brengen. Alleen, persoonlijk wil ik dat soort leven niet. Net zoals ik vind dat andere mensen ook niet afgunstig moeten zijn op mijn leven. Een bedrijf opstarten mag vandaag dan wel hipper zijn dan ooit, het is toch ook vooral keihard werken, leven in permanente onzekerheid en constant opboksen tegen mensen die je voorhouden dat je echt het onmogelijke nastreeft en dat zoiets alleen maar kan mislukken. Nogal wat mensen starten bij Vlerick vanuit het idee dat dit de beste langetermijninvestering is die ze kunnen doen. Wel, ik ben het daar eigenlijk niet mee eens. Die MBA heeft er wel voor gezorgd dat ik vandaag op veel vlakken een heel stuk steviger in mijn schoenen sta, maar ik beschouw Vlerick niet als een keurmerk. Veel belangrijker in mijn ogen is wat je er zelf van maakt, wat die opleiding met je doet. Als het je al iets concreet oplevert, dan is het wellicht vooral het netwerk."

Volgt dan de hamvraag: waar hoopt hij binnen tien jaar te staan? "Ik zou graag een definiërende factor worden in de maatschappij. Dat kan als ondernemer die driehonderd mensen werk verschaft, maar op langere termijn kan dat net zo goed door ergens een leidende rol te gaan spelen in de culturele sector. Waar het in beide gevallen op neerkomt: mensen meetrekken en meekrijgen, een positieve impact te hebben."

Gerelateerd nieuws

  1. Michel Moortgat van Duvel Moortgat wint de Vlerick Award 2014

    Datum: 05-06-2014
    Categorie: Alumni News
    Michel Moortgat, CEO van Duvel Moorgat, heeft gisterenavond de Vlerick Award 2014 gewonnen. Het publiek - dat kon stemmen via de website en live in de zaal - heeft voor hem gekozen, omdat hij als business leader zijn bedrijf binnen de desbetreffende sector op duurzame wijze naar de internationale top loodste.
  2. ABN AMRO wint de FD Henri Sijthoff-prijs voor beste financiële verslaggeving

    Datum: 20-11-2013
    Categorie: Alumni News
    De Nederlandse bank ABN AMRO heeft onlangs de prestigieuze FD Henri Sijthoff-prijs gewonnen voor het beste jaarverslag in de categorie ‘Niet-beursgenoteerd’. De grondslag hiervoor werd gelegd door Vlerick-alumnus Tom Heerkens die in 2010 in het kader van zijn Executive MBA-opleiding aan Vlerick Business School een eindverhandeling schreef over “Developing a leading annual financial reporting process in the context of a bank merger”.
Alle artikels