Europese topsalarissen - steeds grotere nationale verschillen

Resultaten van Europees onderzoek naar de verloning van topmanagers in beursgenoteerde bedrijven

In continentaal Europa vinden we de best betaalde CEO’s terug in Duitsland. België en Frankrijk betalen minder. De Nederlandse bedrijven zijn het zuinigst. Over de afgelopen drie jaar heeft zich in Europa een matiging doorgezet die al sinds 2007 is gestart, en dit vooral bij de iets kleinere beursgenoteerde ondernemingen. De matiging is het sterkst in het Verenigd Koninkrijk. Algemeen wordt de hoogte van de topsalarissen in zeer sterke mate bepaald door de grootte van het bedrijf, gevolgd door het land waarin het bedrijf gevestigd is. De prestaties van het bedrijf hebben een veel geringere impact. De samenstelling van de pakketten is nauwelijks gewijzigd, maar ook hier vinden we grote verschillen tussen landen. Tot slot stellen we vast dat de trend naar maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid zich nog niet echt vertaalt in de criteria die de variabele remuneratie bepalen.  

Dit zijn de belangrijkste conclusies van het jaarlijkse onderzoek naar topsalarissen door professor Xavier Baeten en onderzoekster Bieke Huyst van het Executive Remuneration Research Centre aan Vlerick Business School. Het staal van 2013 bestaat uit 512 beursgenoteerde ondernemingen in België, Frankrijk, Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Er is specifieke aandacht voor de evolutie over de afgelopen drie jaar, de pensioentoezeggingen en de determinanten van de variabele remuneratie.

De evolutie over de afgelopen 3 jaar: matiging van topsalarissen

Over de vijf landen heen heeft ongeveer de helft van de bedrijven (49%) over de afgelopen drie jaar geen salarisstijging toegekend aan de CEO of zelfs het salaris laten dalen. De CEO’s in het Verenigd Koninkrijk zijn het strengst behandeld: daar heeft 61% geen stijging gekregen. Er moet wel gezegd worden dat de Britse CEO’s nog steeds duidelijk meer betaald worden dan hun Europese collega’s. Duitsland was dan weer het soepelst: daar hebben 7 CEO’s op de 10 een stijging gekregen. In België is het salaris van 43% van de CEO’s gelijk gebleven of gedaald.

Grote nationale verschillen

Er bestaan grote verschillen tussen de landen, zowel op het vlak van de hoogte van de salarissen, als wat de samenstelling van de pakketten betreft. De best betaalde CEO’s vinden we terug in het Verenigd Koninkrijk, gevolgd door Duitsland. Voor het eerst overtreffen de Duitse salarissen in de grootste bedrijven (3.438.000 €) die van de UK (3.401.000 €). Wat de samenstelling van het pakket betreft, ligt het overwicht in de UK en Duitsland op de variabele remuneratie (resp. 67% en 61% van het totale pakket). België en Frankrijk zijn duidelijk meer risico-avers, met resp. 34% en 33% variabel. Nederland bevindt zich in de middenmoot met 42% variabel.

Een ander sterk landeneffect zien we op het vlak van aandelengerelateerde remuneratie. Die is duidelijk populairder in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Xavier Baeten: “Dit heeft te maken met de andere aandeelhoudersstructuur. In beide landen spelen institutionele beleggers een grotere rol en die zijn sterke voorstander van aandelengerelateerde remuneratie om de belangen van de CEO af te stemmen op die van hen.”

België: vreemde eend in de bijt?

Daar waar in de andere landen performance shares (aandelen waarvan de toekenning gebonden is aan het realiseren van bepaalde prestatiecriteria) aan belang winnen, zijn aandelenopties in België nog steeds bijzonder populair. 68% van de Belgische bedrijven die aandelengerelateerde remuneratie toekennen, doen dit onder de vorm van aandelenopties, terwijl dit amper 14% bedraagt voor de totale steekproef. Xavier Baeten: “Dit heeft alles te maken met de Belgische fiscale behandeling van aandelenopties. Ik zie niet in waarom performance shares een andere, minder gunstige, fiscale behandeling zouden moeten ondergaan, eerder integendeel.”

Waarvoor betalen bedrijven?

Het onderzoek van dit jaar besteedt bijzondere aandacht aan de indicatoren die aan de grondslag liggen van de bonus. Daar krijgen we een heel duidelijk beeld: 72% van de bedrijven gebruiken een winstgevendheidsindicator om de variabele remuneratie te bepalen. Dit is met zeer grote voorsprong de belangrijkste indicator. Als we de indicatoren groeperen, stellen we vast dat 78% van de bedrijven winstgevendheidsindicatoren (‘profit’) gebruiken, tegenover slechts 16% die (ook) sociale indicatoren (‘people’) hanteren, en 14% die (ook) milieu-indicatoren (‘planet’) hanteren. Een interessante vaststelling is dat de meest succesvolle bedrijven een mix gebruiken. Xavier Baeten: “Ook al is duurzaamheid een heel belangrijk maatschappelijk gegeven, we stellen vast dat dit nog niet is doorgedrongen in de remuneratiesystemen van de meeste bedrijven.”

Wat bepaalt de hoogte van de topsalarissen?

De hoogte van de topsalarissen wordt nog steeds in eerste instantie bepaald door de grootte van de onderneming. Een andere factor die een significante rol speelt, is het land waarin het bedrijf gevestigd is. Op een zeer grote afstand worden deze factoren gevolgd door de winstgevendheid van het bedrijf, die een duidelijk ondergeschikte rol speelt. Xavier Baeten: “Het valt op dat, over de laatste jaren, het land waarin het bedrijf gevestigd is, aan belang wint. Dit heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat heel wat landen wetten en codes hebben uitgevaardigd in een poging uitwassen tegen te gaan. Het betekent echter ook dat we niet echt kunnen praten van een Europese visie, en dat is op zich jammer.”

OVER HET UNIEKE ASPECT VAN DIT ONDERZOEK

In vergelijking met ander onderzoek rond ceo-verloning biedt deze studie een unieke meerwaarde. Ten eerste omvat de analyse meerdere Europese landen. Ten tweede wordt de remuneratie van alle beursgenoteerde ondernemingen onder de loep genomen, daar waar andere studies zich eerder beperken tot de allergrootste bedrijven. Ten derde wordt de database jaar na jaar gevoed, wat het mogelijk maakt om evoluties over een langere periode te analyseren. En tot slot wordt niet enkel aandacht besteed aan de salarisniveaus, maar ook aan de vormgeving van de pakketten.

 

Meer weten? Ons Global Reward Management Programme is een opleiding voor executives die hun expertise op vlak van strategisch belonen in een internationale context willen aanscherpen.

Gerelateerd nieuws

  1. Nieuw

    Vlaams gebrek aan ondernemingszin zit cultureel ingebakken

    Datum: 22-09-2016
    Categorie: Persberichten
    1 op 10 bevraagde Vlamingen wil binnen dit en 3 jaar een nieuw bedrijf opstarten. Een record in vergelijking met 15 jaar geleden. Keerzijde van de medaille: ze doen dat vooral uit noodzaak, omdat ze geen andere keuze hebben. De kloof tussen opportuniteit en effectieve opstart blijft voor de meeste Vlamingen groot, wat vooral te wijten is aan faalangst en gebrek aan vertrouwen in eigen kunnen. Dat zijn de belangrijkste conclusies van de 15de editie van de Global Entrepreneurship Monitor (GEM).
  2. Vlerick lanceert twee nieuwe gespecialiseerde Masters-opleidingen

    Datum: 14-09-2016
    Categorie: Persberichten
    Bij het begin van het nieuwe academiejaar dat deze week plechtig geopend werd in Brussel, lanceert Vlerick Business School twee nieuwe Masters-opleidingen. Het gaat over een Masters in Innovation & Entrepreneurship in Leuven en een Masters in International Management & Strategy in Brussel. Beide richtingen die inspelen op een trend naar meer specialisatie, zijn meteen sterk gestart met respectievelijk 29 en 35 studenten.
Alle artikels