Het bedrijfsmodel van de toekomst in kaart brengen

KPMG-energieleerstoel gaat van start met het in kaart brengen van de uitdagingen

De KPMG-leerstoel met betrekking tot de toekomst van elektriciteits- en gasdistributiebedrijven die in januari werd gelanceerd, kreeg de naam ‘Rising to the Power Grid Challenge’. Waarom focust de leerstoel op distributienetbeheerders (DNB’s) en welke punten staan er de komende jaren op de onderzoeksagenda? We vroegen het aan Jorn De Neve, partner deal advisory bij KPMG, Daniël Pairon, global head of asset management bij KPMG, en professoren Leonardo Meeus en Daniel Dobbeni, respectievelijk directeur en voorzitter van het Vlerick Energy Centre.

Jorn bijt de spits af: “DNB’s vertegenwoordigen het onderdeel van de energiewaardeketen dat met de meest ingrijpende veranderingen wordt geconfronteerd. Er worden nieuwe technologieën ontwikkeld, de relatie tussen DNB’s en transmissienetbeheerders (TNB’s) is gewijzigd, en hoewel aandeelhouders investeringen in elektriciteits- en gasdistributiebedrijven vroeger als veilig beschouwden door het lage risico en een gegarandeerd rendement, is dat in de huidige dynamische markt niet meer altijd het geval. Bovendien is het huidige regelgevende landschap veeleer gefragmenteerd. Er is dus nood aan een harmonisatie, maar die zal niet zonder gevolgen blijven. De sector moet heel wat uitdagingen het hoofd bieden en we zijn dan ook van mening dat DNB’s hun bedrijfsmodel moeten aanpassen.”


De belangrijkste mensen betrokken bij de KPMG Leerstoel (van links naar rechts): Daniël Pairon (Global Head of Asset Management, KPMG), Jorn De Neve (Partner Deal Advisory, KPMG), Leonardo Meeus (Directeur van het Vlerick Energy Centre) en Daniel Dobbeni (Voorzitter van het Vlerick Energy Centre).

De kloof dichten

Daniel Dobbeni voegt daaraan toe: “Er zijn meer dan 2500 DNB’s actief in Europa, maar amper 41 TNB’s. Omdat het DNB-landschap uiterst gefragmenteerd is, is er minder informatie beschikbaar over de verschillende spelers, de manier waarop ze zijn georganiseerd en hun toekomstvisie. Toch zullen de veranderingen in de energiemarkt een zeer grote impact hebben op de DNB’s. Een reden te meer dus om de kenniskloof te dichten.” 

Perfecte timing

Leonardo stelt dat de timing voor deze leerstoel perfect is. “De liberalisering van de energiesector heeft tot nog toe vooral geleid tot veranderingen voor TNB’s. Regulatoren beginnen zich nu te focussen op DNB’s. Het debat heeft echter nood aan een grotere academische input. De Europese instellingen willen toegang hebben tot onafhankelijke gegevens en meningen. We zijn ervan overtuigd dat deze leerstoel en ons Energy Centre zullen uitgroeien tot een waardevol forum voor debat tussen alle belanghebbenden.”

Een eerste enquête

Het onderzoeksteam wil als volgt te werk gaan: eerst zullen ze het Europese DNB-landschap in kaart brengen en een databank creëren met gedetailleerde informatie over de spelers, hun financiële en operationele structuur, het regelgevende kader waarin ze actief zijn enzovoort. Uit die Europese DNB’s zullen ze vervolgens een representatieve steekproef nemen voor een enquête. Daarbij wordt aan vertegenwoordigers op C-niveau gevraagd wat volgens hen de grootste uitdagingen zijn voor hun bedrijf. Het zal ongeveer een jaar duren voordat dit eerste deel van het onderzoek is afgerond. In de daaropvolgende jaren zal het team focussen op de belangrijkste thema’s die de enquête aan het licht heeft gebracht. 

Focus leggen

Het onderzoek staat nog in de kinderschoenen, maar heeft het team al enig idee wat die thema’s zouden kunnen zijn? Jorn: “We verwachten dat strategieën op middellange en lange termijn, bedrijfsmodellen en financiering aan bod zullen komen. Gezien de huidige fragmentatie van de sector vermoeden we dat de focus ook zal liggen op consolidatie, samenwerking, fusies en overnames. Dan is er ook nog het regelgevende kader dat meer zou kunnen worden geharmoniseerd naar het voorbeeld van de TNB’s. Wat de operationele aspecten betreft, zal vermogensbeheer allicht een rol spelen, en uiteraard ook de impact van nieuwe technologieën, zoals smart meters, smart grids enzovoort."

Kennis vergroten

Daniel Dobbeni is het daarmee eens: “De impact van deze nieuwe technologieën op distributienetten zal nog groter zijn dan op transmissienetten. Vaak wordt ook over het hoofd gezien dat de kapitaaluitgaven bij DNB’s veel hoger zijn dan bij TNB’s.” Daniël Pairon pikt daarop in: “We verwachten dan ook dat vermogensbeheer tot de agendapunten zal behoren. DNB’s zijn zeer kapitaalintensieve bedrijven. Hun balanstotaal bestaat namelijk voor meer dan 80% uit materiële activa. We zien echter dat DNB’s vaak onvoldoende op de hoogte zijn van het strategische belang van vermogensbeheer en de meerwaarde daarvan. Het is dus onze bedoeling die kennis te verruimen en DNB’s bewust te maken van het belang van vermogensbeheer, net zoals we dat hebben gedaan in andere sectoren. Het kader dat we daarvoor hebben ontwikkeld, lag trouwens aan de basis van de ISO 55000-norm, de internationale standaard voor vermogensbeheer.”   

Multidisciplinair team

Het staat buiten kijf dat DNB’s voor heel wat uitdagingen staan. Om een holistische visie op de kwesties te garanderen, zal dan ook een multidisciplinair onderzoeksteam worden samengesteld. KPMG kan niet alleen in België, maar wereldwijd bogen op een zeer ruime praktische ervaring met alle thema’s die waarschijnlijk aan bod zullen komen. Vlerick heeft een trackrecord in interdisciplinair onderzoek opgebouwd, en deze leerstoel vormt daarop geen uitzondering. Naast sectordeskundigen Leonardo Meeus en Daniel Dobbeni zal ook Behzad Samii, professor operations & supply chain management, bij het onderzoeksteam aansluiten. Voor onderzoek op het gebied van fusies en overnames bijvoorbeeld kan het team een beroep doen op de knowhow van onze decaan Philippe Haspeslagh.

Doordacht leiderschap

Het team wil heel graag vooruitgang boeken, en Jorn kijkt al uit naar de resultaten van deze leerstoel: “We zijn van plan strategieën voor doordacht leiderschap te formuleren met betrekking tot alle onderzochte aspecten. We zijn ervan overtuigd dat ze een grote meerwaarde zullen bieden voor alle betrokken stakeholders, niet alleen DNB’s en regulatoren maar ook consumenten, andere onderzoekers enzovoort. Daarom willen we onze bevindingen ook delen met een zo groot mogelijk publiek. Door de inzichten die we verwerven, zullen we onze klanten uiteindelijk nog doeltreffender kunnen helpen.”

Waarom besliste KPMG om samen met Vlerick deze leerstoel in energie op te richten? Lees het interview met Patrick Simons (senior partner bij KPMG) en decaan Philippe Haspeslagh.

Vorig jaar sloeg de Elia Groep de handen ineen met Vlerick voor de leerstoel over de toekomst van het energielandschap. Daarnaast leidt professor Behzad Samii sinds 2011 de Eandis-leerstoel over veerkrachtige toeleveringsketens
< Een overzicht van de leden van ons Energy Centre.
< Interesse om chair partner te worden?