Innovatie in de gezondheidszorg

Verslag van de tweede editie van de Vlerick Healthcare Conference

Geschreven door Sabine Rosseel, Project Manager bij Decom dat de conferentie mee sponsorde

Met haar openingsspeech 'Care to change, change to care' zette Belgisch Minister van Volksgezondheid, Maggie De Block, meteen de toon: de gezondheidssector ondergaat fundamentele wijzigingen. Maar hoe gaan ziekenhuizen daarmee om? Wat betekent dat in termen van ICT- en procesbeheer? En wat met regulering en financiering?

Centraal in de openingsspeech van Maggie De Block stond het toekomstpact dat de overheid afsloot met de actoren uit de gezondheidszorg. “Dat pact is er gekomen in 6 maanden tijd; opmerkelijk is dat die besprekingen in alle discretie zijn verlopen en dat alle partijen een open geest aan de dag hebben gelegd.”
 
Het toekomstpact is opgebouwd rond 4 pijlers:

  • Toegankelijkheid voor de patiënt
  • Groei en innovatie
  • Deontologie
  • Budget: duurzaam en voorspelbaar.

Innovatie in het ziekenhuis

Drie sprekers uit de ziekenhuissector vertelden hoe zij innovatie aanpakken.

Prof. Dr Marc Noppen (UZ Brussel): “Innoveren moet, maar vergeet de ‘human touch’ niet”

Innoveren is geen optie, het is een must. “Het businessmodel van onze ziekenhuizen is nog te veel gebaseerd op volume i.p.v. op waardecreatie. Een ICT-platform van een ziekenhuis moet toegankelijk zijn voor alle betrokkenen, ook patiënten. Een van de drie portals waarmee UZ Brussel vandaag werkt, is bestemd voor patiënten. Dat is alvast een goede zaak. Maar in weerwil van alle nieuwe ontwikkelingen die dat met zich zal brengen, mogen we de ‘human touch’ niet vergeten: we werken nog steeds met en voor mensen.”

Prof. Dr Jan Kimpen (UMC Utrecht): “Minder ziekenhuizen, maar écht innovatief”

“Op dit moment telt Nederland zo’n 90 ziekenhuizen. Over 10 à 15 jaar zullen dat er nog 30 à 40 zijn, elk op de speer van research en technologie. Maar gezondheidszorg zal dichter bij de patiënt thuis gebeuren.” UMC Utrecht besloot zich dan ook te focussen op 6 domeinen en wist ondertussen 4 opmerkelijke innovatieve technologieën te ontwikkelen:

  • de VascoLuminator: de patiënt wordt meteen correct geprikt omdat het toestel aangeeft waar de aders liggen.
  • de Whistler: een instrument om de longfunctie te testen zonder inspanning van de patiënt – bijzonder nuttig bij kinderen.
  • MRI-gebaseerde radiotherapie: in real time, hogere doses, zonder aantasting van gezond weefsel.
  • Inplant van een volledig in 3D-geprinte schedel.
Prof. Dr Luc Dirix (Sint-Augustinus, GZA): “Expertise verlaat het ziekenhuis”

Ook de research omtrent en de behandeling van kanker ondergaat fundamentele wijzigingen. Enkele voorbeelden:

  • Tumorheterogeniteit: tumorcellen worden getest op diverse genen
  • Geneesmiddelen ondergaan nieuwe testprocessen
  • Nieuwe diagnostische strategieën: functionele beeldvorming, minimal disease (op DNA-niveau), predictional diagnosis,…
  • Precision medicine: nog meer afgestemd op het individu (bv. chemo)
  • (De)centralisatie: clean room
  • Andere spelers, bv. bio-informatici

Wat met ICT- en procesbeheer?

Innovatie in de gezondheidszorg kan niet zonder ICT en het herdenken van processen. Dit waren de belangrijkste meenemers.

Prof. Dr Bjorn Cumps (Vlerick Business School): “Verwaarloos de kern van je ICT-systeem niet”

“Zoals in veel sectoren moet ICT ook in de gezondheidszorg afstand nemen van het silodenken. Vaak is ICT te functioneel georganiseerd en te sterk vervlochten met de structuur van de organisatie. De grootste uitdaging zit dan ook in een agiele implementatie, waar een juist evenwicht wordt gevonden tussen efficiëntie, doeltreffendheid en patiëntgerichtheid.”
 
De 3 tips van prof. Cumps:

  • Filter: scan wat relevant is
  • Wed op 2 paarden: vertrek van een vaste, gekende kern en experimenteer met nieuwe toepassingen (apps bv.
  • Structuur is geen synoniem voor bureaucratie!
Antoon van Luxemburg (M&I/Partners): “ICT nog te vaak automatisering van interne processen”

Brengen de ICT-investeringen van Nederlandse ziekenhuizen wel op? Volgens de benchmark die het Nederlandse M&I maakte is er ruimte voor verbetering:

  • 75% van de ICT-investeringen gaan naar ICT-medewerkers en software
  • De maturiteit van ziekenhuizen op het vlak van ICT is nog te veel gericht op het automatiseren van interne processen en niet voldoende gericht naar de patiënt als gebruiker.
Prof. Dr Erwin Hans (Universiteit van Twente): “Variabiliteitsmanagement is cruciaal”

Ook operational management moet de grenzen van één departement overstijgen en de uitdaging van integrale procesoptimalisatie aan te gaan, bv. one-stop-shopping voor patiënten in het ziekenhuis. “Opvallend is dat veel ziekenhuizen de operationele planning op middellange termijn achterop hinkt, bv. als je weet dat het gaat vriezen, moeten ook je processen voorbereid zijn op meer patiënten met gebroken benen.”

Regelgeving en budget

Innovatie kan niet zonder een aangepast regelgevend kader en een doordachte financiering. Tijdens de V&A-ronde noteerden we daaromtrent enkele pertinente opmerkingen van de sprekers.

Bart Vannieuwenhuyse (Janssen): “Als geneesmiddelen sneller beschikbaar moeten worden, dan moeten ze ook sneller ontwikkeld worden en moet de patiënt er sneller toegang toe krijgen – mits een beter toezicht. De Europese projecten EHR4CR en EMIF passen daarin. Vertrouwen tussen alle stakeholders is daarbij van cruciaal belang.”
 
Prof. Dr Panos Kanavos (London School of Economics): “We moeten het maatschappelijk debat over waardecreatie openlijk durven te voeren.”
 
Prof. Dr Walter Van Dyck (Vlerick Business School): “Innovatie in de gezondheidszorg kan gefinancierd worden door het terugbetalingskader te herzien. Er moet dan ook een maatschappelijk debat worden opgezet over de financiering van de gezondheidszorg.”
 

Walter Van Dyck, Bart Vannieuwenhuyse en Panos Kanavos
 
Gezondheidszorg is een van de sectorpijlers van Vlerick Business School. Download het Annual Research Report 2015 van het Vlerick Healthcare Management Centre.

Gerelateerd nieuws

  1. “Meer dialoog en toegang tot patiëntengerichte innovatie”

    Datum: 22-09-2015
    Categorie: Nieuws over opleidingen
    De tweede Vlerick Healthcare Conference in Gent op 29 oktober a.s. belooft boeiende discussies over een heet hangijzer binnen de hervorming van de zorglandschap: de nood aan toegang tot patiëntgerichte innovatie en netwerking. Een gesprek met professor Walter Van Dyck, Directeur van het Vlerick Healthcare Management Centre over het belang van best practices uit business management om ons zorglandschap economisch gezonder én toegankelijker te maken.
Alle artikels