Lusten banken Apple-taart?

“In comedy en de zakenwereld draait alles rond timing.”

Door Bjorn Cumps, professor aan het  Vlerick Centre for Financial Services

De vraag was niet zozeer of ze het zouden doen, maar wel wanneer ze het zouden doen. Bij tal van banken vonden interne vergaderingen, discussies of zelfs conferenties plaats over de toekomst van betaalsystemen en de mogelijke bedreiging van technologiebedrijven die hun markt betreden. Wat zou er gebeuren als Apple of Google zou starten met eigen betaaldiensten? Wel, het is zover: Apple Pay – een contactloos, op NFC-gebaseerd betaalsysteem dat op een veilige manier uw krediet- en debetkaarten vervangt. Maar is Apple Pay innovatief, ontwrichtend, revolutionair? Was de vrees van de banken terecht? Nee. Het verhaal kreeg een totaal andere wending.

In comedy en de zakenwereld draait alles rond timing. Waarin verschilt Apple Pay nu echt van de reeds bestaande Google Wallet? Het principe is hetzelfde, de details verschillen, maar de timing van Apple is perfect. Google Wallet was gericht op de early adopters. Apple duwt nu het gaspedaal in om vaart te zetten achter de NFC-betaalkaart en ze binnen enkele jaren waarschijnlijk op kruissnelheid te laten werken. De timing zit goed. Vele handelaars in de VS vervangen net nu hun terminals om te voldoen aan de beveiligingsvoorschriften. Vele verkopers zullen ervoor zorgen dat de nieuwe terminals de NFC-technologie ondersteunen. Dankzij de nieuwe NFC-geschikte iPhone zal de potentiële gebruikersgroep voor de handelaars een enorme boost krijgen (Apple noteerde de eerste dag van de voorverkoop reeds meer dan 4 miljoen pre-orders van het nieuwe iPhonemodel). Door deze perfect getimede actie werkt Apple mee aan de snelle infrastructurele fundering van een nieuw betaalplatform. En dit spel draait nu eenmaal rond platforms.

En de banken? Sommige lijken opgelucht dat ze als partner werden opgenomen in het businessmodel van Apple. Andere blijven terughoudend en argwanend tegenover wat komen gaat. Het ligt voor de hand dat Apple een stukje van de betaaltaart voor zich wil. En het gaat over een vrij grote taart met jaarlijks wereldwijd meer dan 300 miljard non-cash betaaltransacties. Verscheidene bronnen beweren dat Apple kan rekenen op 0,15 % van elke transactie met Apple Pay. Dat betekent dat de inkomsten van het bedrijf zullen stijgen als het bedrag van de transacties stijgt maar ook als het aantal transacties toeneemt. De eerste schattingen geven aan dat dit kan uitgroeien tot een multimiljardendollarbusiness voor Apple. Dus ja, de banken zullen een kleiner deel van de koek krijgen en een groot deel van de business zien versassen naar de technologiebedrijven. Waarom zijn de banken dan opgelucht?

Eerst en vooral omdat Apple de perfecte bondgenoot is om de betaalbusiness nog voort uit te breiden. En wie houdt niet van een nog grotere taart? Zelfs al is het een Apple-taart! Maar belangrijker nog, de banken hebben jarenlang oorlog gevoerd om het aantal cashbetalingen te reduceren. Zonder al te veel succes trouwens. Een service zoals Apple Pay zou de perfecte katalysator kunnen zijn om het aantal betalingen met contant geld, die de banken veel geld kosten, voort te laten dalen. Op die manier kan Apple de dure cashverrichtingen voor de banken mee helpen drukken en de omvang van de betaaltaart uitbreiden omdat het aantal transacties zal toenemen. Het is niet allemaal slecht nieuws voor de banken, als je het mij vraagt.

Bovendien maken banken voorlopig nog deel uit van het eco-betaalsysteem dat Apple aan het opzetten is. De banken behoren nog steeds tot de trendsetters. Apple vindt de betaalbusiness niet opnieuw uit. Het bedrijf heeft gewoon gedaan wat het altijd doet. Het vertrekt van een bestaand product, maakt het beter, vindt het opnieuw uit, creëert er een platform voor en verankert het in de Apple-ervaring en het Apple-design. Banken weten dat ze daar zelf niet toe in staat zijn. Maar door hun partnerschap met Apple Pay moeten ze dat ook niet kunnen. Hun klanten kunnen genieten van een nieuwe betaalervaring via talloze nieuwe apps die Apple Pay inbouwen. Apple beschikt over het platform en zal het in de toekomst voort uitbouwen. Het toont aan dat een partnerschap in een ecosysteem ervoor zorgt dat beide partijen als winnaar uit de bus kunnen komen in plaats van als concurrenten. En toch zal niet iedereen toetreden tot het platform van Apple.

En daarom zullen we de volgende jaren ook in deze business een strijd zien ontstaan tussen de platforms. Apple Pay zal fungeren als katalysator voor de betaalbusiness. Maar er bestaan nog andere platforms. In de VS bundelden enkele grote ondernemingen (Walmart, Best Buy, 7-Eleven, Target, Shell, ExxonMobil en meer dan 50 andere) de krachten voor de realisatie van MCX (Merchant Customer Exchange), een eigen mobiel handelsnetwerk dat een mobiele betaalapplicatie aanbiedt. België kan uitpakken met een gelijkaardig initiatief. Sixdots is een platform dat door alle grootbanken wordt ondersteund en dat toelaat om mobiele betalingen uit te voeren in combinatie met getrouwheidskaarten en kortingsbonnen. En er liggen nog vele andere oplossingen in het verschiet. Alle platforms zullen een verschillend ecosysteem van partners, diensten en technologie hebben. Het lijkt erop dat de volgende jaren ook een strijd gevoerd zal worden tussen de platforms in de betaalbusiness, net zoals in de gamewereld (Playstation – Xbox – Wii), de telecomsector/digitale televisie en vele andere sectoren. En laten we het Androidplatform van Google Wallet niet vergeten. Wie zal deze fascinerende strijd winnen? Dat valt moeilijk te voorspellen, want timing, ecosysteempartners, platforminfrastructuur en ingebouwde/geïntegreerde diensten zullen ongetwijfeld cruciale enablers zijn om aan het langste eind te trekken. Aan het einde van de rit zal het erop aankomen in de ogen van de klant de best waarneembare waarde te creëren. Waar krijgen wij als klanten/gebruikers de beste betaaldiensten en -ervaring?

Zoals ik eerder al vermeldde in een vorige paper: technologiebedrijven willen geen banken worden. Ze zijn alleen uit op een aanzienlijk stuk van de taart van bankdiensten (betalingen, kredieten, …). Ze weten hoe ze bepaalde onderdelen van het bankproces moeten optimaliseren of zelfs opnieuw ontwerpen, en dat op een manier waaraan de banken nooit gedacht hebben. Van nu af aan bevinden technologiebedrijven zich in de betaalwaardeketen. Daarover bestaat geen twijfel. Die mijlpaal is bereikt. Op welk stuk van de betaaltaart ze aanspraak kunnen maken, hangt af van hoe deze nieuwe ecosystemen zich zullen ontwikkelen. Welke partners zullen elkaar vinden? Hoe zal nieuwe meerwaarde gecreëerd worden met nieuwe diensten? En ten slotte, welk platform zal als winnaar uit de bus komen? Is Apple Pay de juiste service op het juiste moment? De tijd zal het uitwijzen. En ja, nog iets anders … Blijf alert! Het beloven boeiende tijden te worden.

Gerelateerd nieuws

  1. Kunnen artificiële intelligentie en ‘deep learning’ de echte waarde van big data ontsluiten?

    Datum: 26-04-2017
    Categorie: Opiniestukken
    De opkomst van fintech betekent dat data alleen maar aan belang zullen winnen. Maar gezien PSD2, open banking en crossindustriële samenwerking om de hoek loeren, zullen data straks overal gedeeld worden. Om unieke inzichten te kunnen genereren, zullen bedrijven gebruik moeten maken van ongestructureerde data. Artificiële intelligentie en deep learning kunnen hierbij een cruciale rol spelen.
  2. Strenge regelgeving alleen is geen garantie om nieuwe bankencrisis te voorkomen

    Datum: 25-04-2017
    Categorie: Opiniestukken
    De bankencrisis van 2008 maakte pijnlijk duidelijk dat excessieve risico’s te lang en te veel onder de radar konden blijven. Maar ook de tsunami van regelgeving die volgde als reactie op de instabiliteit in de financiële sector biedt geen waterdichte garantie. “Beslissingen worden immers genomen door mensen. Hoewel een bank of verzekeringsmaatschappij aan alle formele regels kan voldoen, is er ook een gezonde risico-attitude nodig. Dat vergt een mentaliteitswijziging en een open dialoog,” volgens Regine Slagmulder, professor Accounting & Control aan Vlerick Business School. Ze vraagt aandacht voor de ontwikkeling van een risicocultuur die verder gaat dan alleen maar checkboxen afvinken.
Alle artikels