Ook taxibedrijven kunnen maar beter aan innovatie doen

Er is de laatste tijd heel wat inkt gevloeid rond Uber. Vanuit een nieuwe kijk op stedelijke mobiliteit brengt dit bedrijf via een app klanten met 1 klik in contact met de dichtstbijzijnde taxichauffeur. Snel, toegankelijk en een doorn in het oog van de reguliere taxibedrijven, niet alleen in Brussel. In het kielzog van Uber kwam ook de alternatieve logiesverstrekker Air BnB onder vuur te liggen. Is dit echt oneerlijke concurrentie en broodroof? Volgens Walter Van Dyck, professor Innovatiemanagement aan Vlerick Business School, niet.  

“Beiden zijn eigenlijk een klassiek voorbeeld van wat we in vaktermen disruptieve innovatie noemen. Dat kan een technologische innovatie zijn zoals de kleurentelevisie waarbij de oude technologie volledig verdwijnt en vervangen wordt door de nieuwe. Momenteel is 3D printen erg in opmars. Ten tweede kan het ook over productinnovatie gaan waarbij nieuwe producten bestaande gewoontes van consumenten in vraag stellen. Een goed voorbeeld hier zijn elektrische wagens. De case van Uber is echter nog iets anders. Hierbij verstoort een nieuwe speler het systeem via een fundamenteel verschillend businessmodel. Dat gaat gepaard met de creatie van een nieuwe markt en het aantrekken van nieuwe klanten. Dat is ook wat lagekostenluchtvaartmaatschappijen doen. Andere goede voorbeelden zijn professionele espressomachines op huiskamerformaat, waardoor een goede kop koffie niet langer exclusief voorbehouden is voor de horeca. Of de Wii die een nieuwe groep van mensen warm kon maken voor gamen”, legt Walter uit.

De angst voor kannibalisatie

Wanneer we spreken over oneerlijke concurrentie dan denkt Walter eerder aan scenario’s waarbij de wet omzeild wordt. Zoals tewerkstelling van buitenlandse arbeidskrachten tegen lage kosten. Wat Uber doet is eigenlijk gewoon een bestaande vraag en aanbod verheffen naar een hoger niveau, terwijl dat tot voor kort uitsluitend 1 op 1 georganiseerd was.  “Dat is ook iets wat de bestaande spelers zelf hadden kunnen organiseren, maar daarvoor moet je durven openstaan voor samenwerking, ook met concurrenten. De grootste rem op disruptieve innovatie is de angst voor kannibalisatie van de bestaande business.”

Innoveren is must voor iedereen

Nog teveel bedrijven zijn niet bezig met innovatiemanagement en denken dat  innoveren alleen relevant is voor Google of Apple. Wanneer ze wel aan innovatiemanagement doen beperkt zich dat nog al te vaak tot verbeteringen aan een bestaand systeem en interne processen. Onterecht, zo vindt Walter: “Disruptieve innovaties ontstaan bijna altijd van buiten uit. Zo is het concept van low cost in de luchtvaart niet ontstaan in de sector zelf, maar bij buitenstaanders. Tot 95% van het budget in bedrijven die aan innovatie doen, gaat naar het optimaliseren van de core business. Maar meer dan 5 tot 10% hoeft het zoeken naar een nieuwe core ook niet te kosten. Alleen moet je het wel doen. Je kan je alleen voorbereiden op de toekomst door meer ‘out of the box’ denken en zelf te experimenteren met manieren om het systeem fundamenteel te veranderen.” Voor Walter zou innovatie moeten ingeschreven staan in de strategie van elk bedrijf, groot of klein in welke sector ook. Het is een onderdeel van de bedrijfsvoering, net zoals het aanwervings- of kostenbeleid.

Uber is ingenieus in zijn eenvoud. Een simpele app en een geringe investering waren voldoende om een schokgolf teweeg te brengen. Walter beschouwt de case dan ook als een goede wake-up call. Indien je zelf niet verder kijkt dan je neus lang is, dan doet iemand anders dat wel voor jou. “Servicebedrijven zoals in dit geval taxidiensten zijn totaal niet op innovatie georiënteerd. Maar de case van Uber toont net aan wat er gebeurt als je helemaal niets doet. Dan nemen anderen het heft in handen. Je kan dit niet tegenhouden. Het is dus de kunst om zelf de concurrentie continue een stap voor te zijn en te blijven.”

Rol van de overheid

Moet de overheid ingrijpen? Walter vindt dat een verkeerde reactie. “Vragen aan de overheid om tussenbeide te komen, is vooral een makkelijke oplossing, ingegeven door een business die zich in het nauw gedreven voelt. Hoe meer je gaat reguleren, hoe meer je initiatief gaat doodknijpen. Zeker in deze initiële fase. Innovatie is ook een moeilijk gegeven voor overheden, omdat innovatie vaak heel organisch ontstaat. Regulering is alleen aan de orde wanneer dergelijke innovaties evolueren naar een professionele business met een serieus volume. Bovendien moet de insteek van de overheid ook steeds louter en alleen de veiligheid van de klant zijn, en niet het beschermen van bestaande spelers op de markt.” Walter is er ook van overtuigd dat initiatieven als Uber en Air BnB op termijn zichzelf automatisch gaan reguleren. “Wanneer klanten ontevreden zijn over hun accommodatie of taxirit zullen ze hun ongenoegen wel laten blijken. Dergelijke negatieve publiciteit doet al snel online de ronde.”

Hoe reageren op rustverstoorders?

Tot slot heeft Walter nog enkele tips om je beter te wapenen.

  • Laat je niet verrassen en neem zelf initiatief voor iemand anders dat doet.  Wat zijn de zwakke punten in mijn systeem? Wat kan er allemaal op mij afkomen? En hoe kan ik zelf een nieuw systeem uitwerken?
  • Zet je eigen troeven extra in de verf en positioneer je beter ten opzicht van de nieuwe speler. Op welke vlakken maak ik het verschil? (bv. kwaliteit, comfort, dienstverlening, zekerheid,…). Zomaar gaan kopiëren wat een ander doet is niet altijd mogelijk en werkt ook niet altijd. Je kan beter je eigen sterke punten maximaal uitdiepen.
  • Disrupt the disruptor’. Maak een grondige analyse van de nieuwe speler en kijk wat hij anders en beter doet. Zoek zijn zwakke plekken. En wees daarbij niet bang om samen te werken met andere spelers of zelfs concurrenten in de markt.  

Wil je jouw organisatie naar innovatieve prestaties leiden? Dan is onze opleiding 'Growth through innovation' wellicht iets voor jou.

Gerelateerd nieuws

  1. Nieuw

    Innovatief zonder snufjes

    Datum: 21-09-2016
    Categorie: Opiniestukken
    In een hilarisch filmpje neemt Michael Dubin, de oprichter van Dollar Shave Club, het op tegen de scheergigant Gilette met de boodschap "shave time, shave money". Toen het 5 jaar geleden online kwam werd het meteen massaal opgepikt en gaf het Dollar Shave Club een vliegende start. Het bedrijf werd onlangs voor 1 miljard dollar aan Unilever verkocht. Een opmerkelijk verhaal, omdat het om een simpel product en een simpel concept gaat. De belofte is om je voor 1 dollar per maand van scheermesjes te voorzien. In tijden van robotics, artificiële intelligentie en big data toont het verhaal van Dollar Shave Club dat je ook zonder hightech innovatief kan zijn.
  2. Innovatie door outsourcing: droom of realiteit?

    Datum: 11-02-2016
    Categorie: Opiniestukken
    Je kunt om heel wat redenen beslissen om bedrijfsactiviteiten gedeeltelijk uit te besteden aan een externe dienstverlener. Naast de bekende kostengerelateerde drijfveren zien steeds meer managers outsourcing als een manier om dingen beter te doen of nieuwe dingen uit te proberen. Maar als het erop aankomt concrete resultaten te verwezenlijken, lijkt innovatie wel een waterbron in de outsourcingwoestijn: nergens te bespeuren. Hoe komt dat? Er zijn vijf belangrijke redenen waarom we in die woestijn zijn beland. Elk van de problemen leidt ook tot een deel van de oplossing.
Alle artikels