Schrik om leiding geven neemt toe bij jong talent

Jaar na jaar neemt de motivatie om te leiden bij jonge managers af. Het vooruitzicht om 60 uur of meer per week te werken, schrikt de nieuwe generatie potentiële leiders af. “Onterecht,” volgens professor Katleen De Stobbeleir, expert in leiderschap aan Vlerick Business School. “Want het kan ook anders”.

Een eerste leidinggevende functie verloopt het moeilijkst

“Ik ben eigenlijk vooral bezig met leiderschapstransities. En daar zien we dat die heel dikwijls gepaard gaan met leadership anxiety, de schrik om een leiderschapsrol op te nemen,” zegt Katleen. “De transitie naar een eerste leidinggevende functie zorgt dikwijls voor angsten en onzekerheden. Hetzelfde geldt voor de transitie naar een meer middle management functie. En ook de laatste transitie, naar senior posities, gaat dikwijls gepaard met een stuk anxiety.” Maar de angst is wel het sterkst bij de transitie naar een eerste leidinggevende functie. Daar zien we dat die overgang vaak het moeilijkste verloopt.

‘Wil ik het?’

“De schrik om leiding te geven, heeft vaak te maken met terechtkomen in een andere wereld. Vaak is er het gevoel dat eenmaal je op de managerial ladder zit, veel meer politieke spelletjes gespeeld worden.” Katleen voegt eraan toe dat de schrik er bij de jongere generatie in zit dat hun balans tussen werk en privé bedreigd zal worden. “Dus,” zo gaat ze verder, “vaak hebben mensen een bepaald beeld van wat leiderschap betekent. Ze hebben een zeer sterk beeld van een leider is dit of dat. En dat kan voor hen de vraag doen rijzen van ‘Wil ik dat wel?’ en ‘ Wil ik wel meedoen aan die politiek?’,” legt Katleen uit. ‘Wil ik wel een stukje mijn privéleven opzij schuiven?’

‘Kan ik het?’

“Een tweede factor die leadership anxiety voedt is de vraag ‘Ga ik dat wel allemaal kunnen?’. “En dat is dan weer die onzekerheid die de kop opsteekt. En die twee zaken samen, ‘wil ik het’ en ‘kan ik het’, zorgen ervoor dat anxiety ontstaat,” weet Katleen ons te vertellen vanuit haar gesprekken met potentiële leiders die ze coacht bij Vlerick Business School.

Maar het kan anders: authentiek leiderschap!

Katleen is ervan overtuigd dat de leiders van de toekomst helemaal niet moeten beantwoorden aan het beeld dat ze voor ogen hebben van een ideale leider. “Als je het hebt over de wil, dan zie je dat veel van die onzekerheden wel onterecht zijn.” Ze ontkent zeker niet dat al die politieke spelletjes en die vele overuren een kwestie zijn, maar door aan die rol een eigen invulling te geven, kan je het zelf over een andere boeg gooien.

Katleen verklaart zich nader: “Nu zien we in organisaties dat die leiderschapsrollen vaak door bepaalde profielen worden ingevuld, maar eigenlijk is er heel veel ruimte en vrijheid om zelf die rol vorm te geven.” En dat is volgens Katleen een inzicht dat organisaties van de toekomst zich eigen moeten maken. “Een eerste stap voor organisaties is om er vooral de aandacht op te vestigen dat mensen zelf wel die rol op een authentieke manier kunnen invullen.” Het is met andere woorden aan de organisatie om aan te geven dat de authenticiteit heel belangrijk is in die leidinggevende rol.

Voorbereiding, voorbereiding, voorbereiding

Het tweede aspect, de onzekerheid rond de vaardigheden, kan weggenomen worden door een goede basis te hebben. “Als je het dan hebt over de vaardigheden, moet je er als organisatie voor zorgen dat je je mensen voorbereidt op die rol.” Ze denkt dan aan vaardigheden als ‘Hoe doe ik een moeilijk gesprek’, ‘Hoe bereid ik een budget voor’. Kortom: zaken waarvan organisaties soms vergeten dat ze voor onzekerheid kunnen zorgen.

Een kentering

Vanuit haar vele contacten met de bedrijfswereld ondervindt Katleen dat steeds meer bedrijven beseft dat ze zullen moeten afstappen van het bestaande model, willen ze nog leiders vinden. “We zien een toenemend aantal bedrijven dat zich daarvan bewust is en dus op zoek gaat naar diversiteit in hun leiders. En niet alleen demografische diversiteit, maar ook mensen die fulltime en parttime gaan werken. Steeds meer organisaties liggen daarvan wakker. Als je alleen maar mensen hebt die fulltime werken in een leidinggevende rol, schakel je al een heel groot deel van de mensen in een organisatie uit die niet bereid zijn om bepaalde zaken op te geven voor een leidinggevende functie’.”

Ontgonnen potentieel

Er wordt ook steeds meer naar persoonlijkheid gekeken, ondervindt Katleen. “Vroeger was er het beeld dat een leider extravert moest zijn, waardoor de meer introverte medewerkers zich al veel minder aangesproken voelen. Nu zie je toch een tendens waarbij mensen meer vanuit hun eigen sterktes en zwaktes gaan leidinggeven.”

“Maar er zijn toch ook nog heel veel organisaties die daar nog niet aan toe zijn,” vervolgt ze. “Ze worstelen effectief met het probleem ‘Waar vinden we de leiders van de toekomst?’. En daar is de boodschap vooral dat het een kwestie is van er actief naar op zoek te gaan. Het gaat immers vaak over onontgonnen potentieel. Durf eens voorbij de typische norm van een goede leidinggevende te kijken en ga op zoek naar een stukje evenwicht daarin.”

Gerelateerd nieuws

  1. Ethische dilemma’s vragen om moreel leiderschap

    Datum: 04-07-2017
    Categorie: Opiniestukken
    Hoe integer zijn ceo’s? Komen de mannen en vrouwen aan de top van het bedrijfsleven in aanmerking voor de eretitel chief ethics officer? Ethische dilemma’s vragen om een open gesprek in de boardroom en moreel leiderschap. Marry de Gaay Fortman, commissaris bij De Nederlandsche Bank en KLM, en Xavier Baeten, hoogleraar reward management & sustainability aan Vlerick Business School, pleiten voor meer debat: ‘Er rust een enorme verantwoordelijkheid op boards.´
  2. Digitale transformatie en verandering? Een verhaal van duidelijkheid, stabiliteit en bedrijfscultuur

    Datum: 17-03-2017
    Categorie: Opiniestukken
    Innovatie, disruptie, het zijn bijna modewoorden maar hoewel iedereen er de mond van vol heeft, zijn nog lang niet alle bedrijven klaar voor innovatie. En laat het ook duidelijk zijn dat innovatie en digitale transformatie niet langer iets is dat het it-departement maar moet oplossen. Het is een stroming in het hele bedrijf. De uitdaging ligt er dan ook in om die innovatie aan dat hele bedrijf diets te maken. Het aanpakken van uw bedrijfscultuur is daarbij uiterst belangrijk.
Alle artikels