Talentontwikkeling op de Russische arbeidsmarkt – de kloof tussen kennis en competentie

De arbeidsmarkt in Rusland wordt op vandaag gekenmerkt door een grote beschikbaarheid van arbeidskrachten die zeer hoog opgeleid zijn. Opleiding is sterk gericht op het verwerven van kennis. “Russische managers kunnen dan ook zeer goed problemen in de diepte analyseren,” zegt Dirk Buyens, human resources professor aan Vlerick Business School. “Ze hebben echter vaak minder geleerd om oplossingsgericht en vanuit de vraag van de markt te denken.” Kunnen managementopleidingen die kloof tussen kennis en business-vaardigheden bij Russische managers helpen dichten? Dat was de centrale vraag van een paneldebat tijdens de officiële opening van de nieuwe Vlerick-campus in St. Petersburg.

Onderwijs gestoeld op kennis

In vergelijking met andere opkomende economieën kent Rusland een zeer hoge onderwijsstandaard, zeker wat betreft wetenschappen en techniek. Er zijn dus meer dan voldoende hoogopgeleide arbeidskrachten beschikbaar. Hoewel ook in andere landen de uitstroom van het onderwijs niet altijd helemaal aansluit op wat de arbeidsmarkt vraagt, is het probleem in Rusland waarschijnlijk iets groter.
“De oorzaak moeten we vooral zoeken bij de te sterke focus op kennisverwerving,” legt Dirk Buyens uit, die het paneldebat in goede banen leidde. “In een steeds veranderende maatschappij moet je ook in staat zijn om bestaande kennis in vraag te stellen, om nieuwe kennis te verwerven en/of die kennis om te zetten in concrete vaardigheden of gedragingen. Russische managers beschikken vaak minder over competenties om business-oplossingen te bedenken vanuit de vraag van de consument. Omdat er in het verleden zo weinig marktgericht denken was, moeten werkgevers vaak zeer hooggekwalificeerde mensen aan boord halen voor eerder eenvoudige zaken. In die zin zou je ze dus overgekwalificeerd kunnen noemen. Maar hoewel een Russische ingenieur analytisch even sterk of zelfs nog sterker is dan bij ons, ontbreekt het hem aan marktgerelateerde competenties.”

Gebrek aan marktbewustzijn

Zowel op vlak van b2b als b2c heeft de Russische thuismarkt een enorm potentieel. Toch kiezen Russen vooral voor buitenlandse producten en diensten, vaak omdat er men er niet in slaagt om eigen kwalitatieve producten en diensten te ontwikkelen die ook aan de vraag beantwoorden. “Dat is een groot verschil met pakweg China,” legt Dirk uit. “Ze kopiëren zodanig goed dat ze ook eigen merken op de markt kunnen brengen die kwalitatief zijn en maar de helft zoveel kosten. Denk maar aan de smartphones van Huawei. Vandaag worden in Rusland heel wat producten gemaakt in opdracht van buitenlandse bedrijven omwille van de lage kostprijs of omwille van de natuurlijke rijkdommen. In het verleden waren er geen marktmechanismen en dus ook geen behoefte om marktdenkers te gaan ontwikkelen. Vandaag gebeurt dat gedeeltelijk wel maar eerder traag waardoor de middeneconomie van Russische producten voor de eigen markt zich zeer moeilijk ontwikkelt. De grote merken op de Russische markt zijn dan ook meestal Westerse merken.”
In Rusland worden zaken vaak ontwikkeld vanuit een techniciteit eerder dan vanuit een marktdenken. “En dan krijg je technische hoogstandjes waar achteraf geen vraag naar blijkt te zijn.”

Inzetten op finance en marketing

Hoe kan je dan de kennis die er wel degelijk is, omzetten in iets waar er een markt voor is? Dirk ziet twee grote pistes. “Enerzijds moet er meer ingezet worden op ondernemerschap. Het klimaat om te ondernemen is nu niet optimaal en de bereidheid is dan ook beperkt. Er is er geen gebrek aan kantoorruimte, goede wegen, netwerken, etc.  maar de administratieve omgeving en de correcte en consequente uitvoering van de wetgeving blijft een groot aandachtspunt.”

Anderzijds kunnen meer Westerse managementopleidingen volgens Dirk niet alleen helpen om de kloof te dichten, maar ook om de algemene mindset te veranderen. “Vooral onze inzichten op het vlak van finance en marketing zijn vaak nieuw terrein voor Russische managers. Finance was immers niet relevant in een land waarin de staat alles in handen had. Ook het marketingdenken ontbrak. Zo is het opvallend dat Russische managers zelden het belang van een goede presentatie inzagen. Ze hebben niet geleerd om de bril van verkoper op te zetten. Het feit dat je iets kan aanbieden, is niet voldoende om het ook verkocht te krijgen. Hoewel de meeste managers in een internationaal bedrijf werken, is het mijn ervaring dat ze presentatie- en overtuigingstechnieken nog altijd niet voldoende ernstig nemen, of nog steeds deels onderschatten dat de waarde van een boodschap niet alleen door de inhoud bepaald wordt, maar tevens door de vorm.”

Gerelateerd nieuws

  1. Loongebouw van de toekomst – een pleidooi voor een meer variabel loon

    Datum: 24-09-2015
    Categorie: Opiniestukken
    “Momenteel stijgen de loonkosten in België niet sneller stijgt dan in onze buurlanden. Maar daar hoeven we geen victorie om te kraaien. Als de vergrijzing doorzet, worden de loonkosten voor werkgevers onhaalbaar.” Xavier Baeten, professor reward and sustainability aan de Vlerick Business School, pleit voor een nieuw loonparadigma. “Ons loongebouw wordt te zwaar gestut door een vast basisloon”, stelt Xavier Baeten. “We hebben behoefte aan een nieuw loongebouw met een stuk minder druk op het basissalaris.”
  2. Vertrouwen als fundament voor geëngageerde medewerkers

    Datum: 26-02-2015
    Categorie: Opiniestukken
    Bedrijven willen maar al te graag geëngageerde medewerkers aan boord. Een tevreden medewerker is één ding, maar wie echt geëngageerd is, is ook bereid en gemotiveerd om zich eens extra in te zetten, veranderingen mee vorm te geven, een extra opleiding te volgen, … HR-afdelingen zetten dan ook volop in op dat engagement en trekken daarvoor vaak alle registers open. “Op zich zijn er veel goede initiatieven en bedoelingen,” zegt Kristien Van Bruystegem die aan Vlerick Business School onderzoek doet naar wat van een bedrijf een leuke plaats maakt om te werken. “Maar veel bedrijven slaan stap 1 over."
Alle artikels