Over het muurtje kijken: wat België van Italië kan leren op vlak van gezondheidszorg

Per werkingstermijn van drie jaar organiseert MINOZ – het onderzoekscentrum voor operationeel management in ziekenhuizen – voor haar leden een studiereis. In september trokken professor Brecht Cardoen, professor Paul Gemmel en onderzoekster Rein Robberecht samen met 30 deelnemers van in totaal 12 Belgische ziekenhuizen naar Milaan. Ze bezochten er niet alleen innovatieve ziekenhuizen, maar de groep kon ook kennismaken met hoe Italië de gezondheidszorg aanpakt. Wat zijn de basisprincipes? Hoe gebeurt de financiering? Is het een competitief landschap? Een leerrijke reis zo bleek achteraf.

Reizen om te leren

Het concept van een studiereis valt in de smaak bij de deelnemers, zo vertelt Herman Annaert, Operationeel Directeur van het AZ Delta in Roeselare. “Niet alleen krijg je een  theoretische voorstelling van een concrete situatie of case, maar je kan met eigen ogen zien op welke manier het voorgestelde model in de praktijk gebracht wordt. De leerrijke interactie met de lokale medewerkers ter plaatse geeft net die bijkomende dimensie waardoor het voorgestelde model ook onmiddellijk een praktische invulling krijgt en je kan dat kritisch toetsen aan je eigen ervaring. Uiteraard vormt het aspect netwerking ook een niet te onderschatten onderdeel.”

Ook collega Wim Allemeersch, Adjunct Algemeen Directeur van het AZ St.-Rembert in Torhout, vindt een studiereis absoluut een meerwaarde: “Er is inderdaad ruimschoots de tijd om met de andere collega’s de discussiëren over de reiservaringen en daardoor kan je tal van nieuwe ideeën naar het professionele thuisfront meenemen. Daarnaast is dit echt reizen om te leren. Eén keer om de drie jaar worden we door Vlerick volledig ondergedompeld in een ander gezondheidszorgsysteem.”  

Bakermat van innovatie in de gezondheidszorg

Italië was niet toevallig de bestemming van deze studiereis. “Weinigen beseffen dat Noord-Italië de laatste jaren een bakermat geworden is van wetenschappelijke innovatie in de gezondheidszorg,” vertelt Wim. “Bepaalde ziekenhuizen in Milaan hebben niet zomaar wereldwijde naam en faam verworven op medisch of organisatorisch vlak. De ver doorgedreven toepassing van Balanced Score Cards is maar één van de talrijke vaardigheden bij het ziekenhuismanagement. Ook termen als ‘pathway management’ of de nieuwste filosofie van ‘disease management’ waren belangrijke eyeopeners. Opvallend ten slotte is dat men hier resoluut gekozen heeft voor ‘integrated care’, met specifieke aandacht voor kwaliteit, toegankelijkheid, patiëntervaringen, onderwijs en onderzoek. Milaan is op dit moment de echte top!”.

Op het programma stonden in de eerste plaats dan ook bezoeken aan enkele innovatieve ziekenhuizen die niet alleen medisch maar ook operationeel het verschil maken. Vooral de business case van Humanitas is Herman bijgebleven. Dit for profit ziekenhuis – iets wat we in België al niet kennen - dat in 1996 opgericht werd door een industriële groep onderscheidt zich vooral door operationele efficiëntie. “Het draait allemaal rond planning en organisatie”, vat Herman samen. “Het was leerrijk om te zien op welke manier men omgaat met de omzetting van ‘medisch noodzakelijke en verantwoorde zorgtrajecten’ in ‘process engineered patient flows’. Daarbij worden alle betrokken (zorg)actoren in de organisatie als het ware procesoperatoren die op het juist ingeplande moment ingezet worden in de keten van het zorgtraject met de ultieme bedoeling om die zorgtrajecten met maximale efficiëntie te laten verlopen. Deze totaalbenadering werkt alleen als daarvoor een aantal randvoorwaarden aanwezig zijn. Een zorgtraject / zorgketen kan immers maar optimaal werken als elke schakel op het juiste moment onder de juiste condities onder spanning gebracht kan worden.”

Herman besluit de studiereis als volgt: “Los van de specifieke eigenheden, beperkingen en rand-/werkingsvoorwaarden van de voorgestelde cases op vlak van de (lokale) organisatie van de gezondheidszorg, leerden de best practice cases ons vooral dat een continu in vraag durven stellen van gangbare procedures (en gewoontes) kan leiden tot een sterke vereenvoudiging en verbetering in lopende processen, wat niet alleen de efficiëntie van de organisatie ten goede komt maar evenzeer in het voordeel van de patiënt kan werken.

Gerelateerd nieuws

  1. Lancering van het Vlerick Healthcare Management Centre

    Datum: 10-03-2014
    Categorie: Nieuws over onderzoek
    Er is heel wat beroering in de sector van healthcare: patiënten worden steeds pro-actiever rond hun behandeling, terwijl er gesnoeid wordt in het budget. Dat heeft ons ertoe aangezet om alle spelers binnen de sector van healthcare samen te brengen. Het Vlerick Healthcare Management Centre zal later dit jaar officieel gelanceerd worden.
Alle artikels