De drijfveren van regionale innovatie in de EU

Creatieve industrieën als belangrijke inspiratiebron

Prof. Leo Sleuwaegen en onderzoekster Priscilla Boiardi publiceerden onlangs een analyse van de regionale octrooieringsactiviteit in de EU – een sterke indicator voor regionale innovatie – in een systeem gekenmerkt door creatieve verandering, die bespoedigd wordt door vier fundamentele factoren: instellingen, intelligentie, infrastructuur en inspiratie.

“Deze paper is gebaseerd op het onderzoek dat we uitvoerden voor het Flanders District of Creativity. We onderzochten wat regio’s creatief maakt op het gebied van innovatie en gingen na hoe Vlaanderen het doet in vergelijking met alle andere EU-regio’s”, aldus prof. Leo Sleuwaegen.

“Concreet bestudeerden we de tussentijdse output van innovatie, namelijk de kennis die in octrooien wordt vastgelegd vooraleer een product commercieel verkrijgbaar is. Hier identificeerden we vier basisfactoren of drijfveren die essentieel zijn bij het verklaren van regionale innovatie. Het model dat we ontwikkelden en dat gedetailleerd wordt beschreven in de paper blijkt de volgende factoren goed te voorspellen:

  • 1. Instellingen: In welke mate voorziet de regio wetten en regelgevingen die innovatie stimuleren (bescherming van intellectuele eigendom, belastingregels enz.; kortom, alle regels die het institutionele kader beïnvloeden van bedrijven die aan onderzoek en ontwikkeling doen en kennis voortbrengen in de regio)?
  • 2. Intelligentie: Is er een goed ontwikkeld universitair netwerk dat cursussen aanbiedt in de wetenschappen, technologie en innovatie?
  • 3. Infrastructuur: Zijn er voldoende techno-economische partners beschikbaar, in welke mate ondersteunen openbare onderzoeksinstellingen privébedrijven bij O&O en kennisoverdracht, en is er een optimale IT-infrastructuur voorhanden?

“De vierde factor, waar we hier ook de nadruk op leggen, is inspiratie. Deze factor meet hoeveel creatieve jobs er beschikbaar zijn. Het gaat hier niet om de hoogopgeleiden die het onderwijssysteem voortbrengt, maar veeleer om de tewerkstelling in creatieve industrieën. Hierbij lenen we het concept van de ‘creatieve klasse’ ontwikkeld door Richard Florida, dat niet alleen verwijst naar mensen die in O&O-afdelingen actief zijn, maar ook naar schrijvers en kunstenaars, en iedereen die in een creatieve sector werkt waar nieuwe ideeën en combinaties worden ontwikkeld die ons perspectief veranderen.”

Het belang van instellingen en inspiratie

“Onze bijdrage bij het bestuderen van deze factoren in heel Europa bestond erin te kunnen zeggen: ‘Opgepast, onderwijs en traditionele factoren tellen, maar er is meer: inspiratie, de creatieve klasse, is ook belangrijk bij het meten van de kennisoutput.’

We ontdekten dat er twee factoren zijn die een directe en een indirecte impact hebben op het aantal octrooien dat in de regio’s wordt aangevraagd: instellingen en inspiratie. Naast hun directe impact leveren deze factoren ook een extra bijdrage via hun globale invloed op het hele system.

Toen we de prestaties in Vlaanderen onder de loep namen, ontdekten we dat onze regio het over het algemeen goed doet, maar dat we toch achterlopen als het gaat om instellingen en inspiratie. Naast de recent gelanceerde initiatieven moet Vlaanderen ook zorgen voor een groter aanbod aan creatieve jobs, en moeten onze instellingen ook meer openstaan voor innovatie.

Uiteraard is deze evaluatie met een korrel zout te nemen, aangezien ze Vlaanderen vergelijkt met de beste regio’s in de EU. Wat onderwijs en infrastructuur betreft, doen we het best goed, maar ons onderzoek geeft aan dat het nog beter kan, door verbeteringen door te voeren op het gebied van instellingen en inspiratie.”

Praktijktoepassingen

“De boodschap voor stakeholders is duidelijk: ga vaker op zoek naar creatieve input over de traditionele grenzen en activiteiten heen. Bedrijven die een beroep doen op de input van creatieve industrieën – vooral de kunsten en andere cultureel creatieve sectoren – doen het een pak beter bij de ontwikkeling van nieuwe producten en ontwerpen. Stakeholders moeten openstaan voor deze creatieve input en ze toepassen op hun eigen context.”

Bron: 'Creativity and regional innovation: Evidence from EU regions' door Leo Sleuwaegen, professor of international strategy, KU Leuven en Vlerick Business School, en Priscilla Boiardi, KU Leuven en Vlerick Business School. Gepubliceerd in Research Policy 2014, 43(9): 1508-1522

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times Economist Intelligence Unit