En toen werd 'slim' 'intelligent'

Project rond slimme meters ontpopt zich tot big-dataprogramma

De recente publicatie van een onderzoekspaper met als titel The Impact of Supply Chain Resilience on the Business Case for Smart Meter Installation was een nieuwe mijlpaal in het leerstoelpartnerschap met de Vlaamse gas- en elektriciteitsmaatschappij Eandis. Wat begon als een pilootproject waarbij er bij 4000 gezinnen een slimme meter werd geïnstalleerd, is inmiddels uitgegroeid tot een uitdagend big-dataprogramma met informatie waarover niemand ooit eerder kon beschikken.

Deze video laat in het kort zien hoe slimme meters werken:

Professor Samii, het leerstoelpartnerschap met Eandis gaat over slimme meters. Kunt u kort uitleggen wat slimmemetertechnologie precies is?

Professor Samii: "Dankzij een slimme meter kan een bedrijf als Eandis om de vijftien minuten informatie over het energieverbruik verzamelen in plaats van om de twee jaar, namelijk wanneer iemand van Eandis bij u thuis de elektriciteits- of gasmeter komt opnemen. Die informatie verschaft een inzicht in verbruikspatronen, hoe we vraag en aanbod op elkaar kunnen afstemmen en, nog belangrijker, hoe op basis van die informatie de beste managementbeslissing kan worden genomen. Nu consumenten ook producenten worden – de zogenaamde prosumenten – wordt die beslissing nog complexer."

Waarom is deze slimmemetertechnologie zo belangrijk?

Professor Samii: "Met het Pact 2020 wil de Europese Commissie dat elke lidstaat zijn broeikasgasemissies vóór 2020 met 20% terugdringt ten opzichte van de niveaus van 1990 en zijn aandeel in de geproduceerde energie uit hernieuwbare energiebronnen verhoogt tot 20%. België, en meer bepaald Vlaanderen, nam via Eandis het initiatief. Een van de opdrachten van dit initiatief is de uitvoering van een haalbaarheidsstudie voor een slimmemeterproject. Eandis startte bij zowat 4000 gezinnen een pilootproject om na te gaan welke technische en bestuurlijke uitdagingen zich stellen. Dat was ook het moment waarop we de leerstoel met Eandis hebben opgericht."

Dat was vier jaar geleden. Wat waren tot nu toe de belangrijkste fasen in het onderzoek?

Professor Samii: "In een eerste fase ontwikkelden we een bedrijfsmodel voor slimme meters. Naast technische aspecten – een meter moet een gebruiksduur hebben van ongeveer 30 jaar – moesten er ook sociale aspecten in aanmerking worden genomen, zoals privacykwesties. Maar het is bovenal een gigantisch project dat over verschillende jaren loopt: er moeten immers 2,5 miljoen elektriciteitsmeters en 1,5 miljoen gasmeters worden geïnstalleerd! Om te beginnen hebben we de bestaande meters in kaart gebracht. We zijn daarbij tot de vaststelling gekomen dat er circa 6000 verschillende metertypes werden gebruikt. Maar als je wilt dat je project bestand is tegen toekomstige ontwikkelingen, moet je zoveel mogelijk onzekerheden wegwerken. Wij hebben dan ook voorgesteld om het aantal metertypes terug te schroeven. We hebben verschillende scenario’s onderzocht en hielden uiteindelijk elf verschillende metertypes over. Dit betekent dat je ruime reserves moet aanleggen, maar gezien vanuit de ketenintegratie moet je niet alleen de aankoopkosten in aanmerking nemen, maar ook de globale kostprijs van opleidingen, onderhoud, enz. op de lange termijn. Deze aanbevelingen zijn gebundeld in een onderzoekspaper die onlangs is gepubliceerd in The Electricity Journal."

Proficiat, professor. En wat was de volgende stap?

Professor Samii: "Dank je (glimlacht). De eerste fase van het onderzoek legde zich dus toe op de implementering en de installatie van de meters. In de tweede fase vroegen we ons af hoe Eandis de enorme hoeveelheden verzamelde gegevens gaat versturen en communiceren. We hebben op basis van reële informatie een schaalmodel ontwikkeld. In de derde fase zullen we dan uitvoerig beschrijven hoe we de informatie die door de slimme meters wordt verschaft, kunnen gebruiken voor managementbeslissingen."

Waarom is dat zo belangrijk?

Professor Samii: "Omdat daar volgens mij de toekomst van Eandis ligt. Eandis is de eigenaar van de meters en van de informatie die eruit komt: de beslissingen die op basis van de nullen en enen worden genomen, vertegenwoordigen de waarde. Niet alleen beslissingen over dynamische prijsvorming om de vraag af te vlakken, maar ook beslissingen over de rol van hernieuwbare energie, van prosumenten, en zelfs van de overname van de besturing van bepaalde toestellen die op het net zijn aangesloten, enz. Dit past allemaal in het kader van een enorm complex debat, want we hebben het over informatie die niemand ooit eerder heeft gehad."

U hebt in deze leerstoel nog een jaar te gaan…

Professor Samii: "Inderdaad. Maar als ik kijk naar de uitdagingen in de toekomst, dan hoop ik dat we dit project met Eandis zullen kunnen voortzetten. Tot nu toe heeft Eandis de vruchten kunnen plukken van mijn achtergrond en ervaring als professor supply chain management, aangezien het installatieproces van de meters op het vlak van ketenintegratie een enorme (en permanente) uitdaging is. Maar naarmate we vorderen, wordt het steeds duidelijker dat Eandis ook zijn voordeel zou kunnen doen met enkele van onze andere informatiebronnen en hulpmiddelen, zoals de analyse van big data. Het is een win-winsituatie: zo krijgen we een rechtstreeks inzicht in problemen en gegevens die ons helpen om relevante onderzoeksresultaten te ontwikkelen. En Eandis trekt profijt uit de oplossingen die wij tijdens het onderzoeksproces uitwerken."

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times Economist Intelligence Unit