Familiebedrijven staan meer open voor private equity

‘Vivons cachés, vivons heureux.’ Dat aloude devies van familiebedrijven gaat de laatste jaren ook voor hun financiering steeds minder op. “Overal rondom ons zien we meer transparantie en openheid naar de buitenwereld waar ook familiebedrijven vandaag niet immuun voor zijn”, aldus Peter Maenhout, Head Connected Consumer bij Gimv. Recent onderzoek i.s.m. onze Chair Partner schetst een genuanceerd beeld over familiebedrijven en hun houding tegenover private equity.

“Hét familiebedrijf bestaat niet”, stelt Jeroen Neckebrouck. Voor zijn doctoraatstudie doet Jeroen sinds eind 2014 onderzoek naar de impact van externe investeerders (private equity) op de groei van familiebedrijven. “Naast de economische waarde die families aan hun bedrijf hechten, speelt ook de socio-emotionele waarde een rol. Die waarde heeft meer te maken met familiale doelstellingen, controle, identiteit, bestuur, successie,… Uit ons onderzoek blijkt dat die socio-emotionele waarde niet bij elk familiebedrijf even zwaar doorweegt. We zien wél een correlatie tussen de socio-economische waarde en de houding van een familiebedrijf tegenover externe investeerders: hoe lager de socio-emotionele waarde, hoe opener een familiebedrijf staat tegenover die investeerders.”

Jeroen Neckebrouck, doctoraatsstudent: “Hoe lager de socio-emotionele waarde, hoe opener een familiebedrijf staat tegenover die investeerders.”

Vertrouwd met cultuur en waarden

Het is dan ook belangrijk dat de externe investeerder vertrouwd is met de cultuur en de waarden van het familiebedrijf. “Dat is bijna even belangrijk als de kennis van de business ‘as such’”, onderstreept Jeroen. “Absoluut”, beaamt Peter. “In de praktijk is het vaak zo dat familiebedrijven de inbreng van private equity overwegen als hun bedrijf op een sleutelmoment aanbeland is, bv. een generatiewissel, de beslissing om internationaal te gaan, een veranderende markt – dat laatste gebeurt ook aan een steeds harder tempo. Op zo’n momenten is het voor een zaakvoerder van een familiebedrijf verrijkend om zo’n strategische keuze aan de ervaring van een externe partij te toetsen, samen de strategische koers van het bedrijf uit te stippelen en – zeer belangrijk – duidelijk te documenteren wat de ambities van het bedrijf zijn. Een succesvolle private equity minderheidsparticipatie in een familiebedrijf is méér dan een injectie van extern kapitaal, het is ook openstaan voor overleg, elkaar ‘vinden’ en samen de juiste keuzes maken.”

Peter Maenhout, Head Connected Consumer bij Gimv: “Je laten helpen door een externe partij in een strategische keuze en elkaar ‘vinden’ is de sleutel tot succes.”

Koele minnaar

Ondanks enkele inspirerende voorbeelden van Belgische familiebedrijven die dankzij private equity hun bedrijf hebben kunnen laten evolueren zoals ze dat hoopten, blijkt de gemiddelde Belgische eigenaar van een familiebedrijf nog te vaak een koele minnaar van ‘externe geldschieters’. “Wanneer gevraagd wordt naar het meest geprefereerd van type investeerder antwoordt in België slechts 8% van de familiebedrijven Private Equity, waar dit in de internationale groep 30% is”, weet Professor Sophie Manigart, die de Chair met Gimv al van in het begin begeleidt. “En dat is onterecht, zeker als je weet dat zowel het aantal aanbieders van private equity als het kapitaal dat ze vertegenwoordigen exponentieel toeneemt. Ook de impact van private equity op het familiebedrijf is positief, zoals ons vorig onderzoek uitwees: de tewerkstelling in familiale ondernemingen groeit sterker nadat ze private equity gekregen heeft.”

Sophie Manigart, Professor in Entrepreneurial Finance: “Belgische familiebedrijven staan minder open ten opzichte van externe investeerders dan collega’s in het buitenland.”

Positieve evolutie

Peter ziet in de praktijk een positieve evolutie, “maar ze is inderdaad op de lange termijn. Na de financiële crisis waren de banken veel minder geneigd om kredieten te verlenen en moesten familiebedrijven op zoek naar alternatieve financieringsvormen. Maar het zou onjuist zijn te beweren dat familiebedrijven zich louter uit noodzaak zijn gaan openstellen voor private equity. Integendeel, vanuit bedrijfsstandpunt is het bijzonder zinvol om te kunnen steunen op de langetermijnfinanciering die private equity vertegenwoordigt. Tegelijk biedt het de mogelijkheid om een stuk van het vermogen veilig te stellen en een hogere mate van flexibiliteit en comfort te creëren in een wat moeilijkere periode. Ten slotte zien we ook dat de bedrijfsvoering in het algemeen de afgelopen 10 jaar veel transparanter geworden is. En dat die openheid zowel binnen families, met jongere generaties en jongere medewerkers vanzelfsprekend geworden is. Dat kunnen wij als investeringsmaatschappij alleen maar toejuichen, want die openheid is de sleutel tot succes.”

Award-winning onderzoek naar familiebedrijven
Sinds eind 2014 onderzoekt Vlerick in het kader van het Chair Partnership met Gimv de effecten van private equity op de groei van familiebedrijven. Het eerste luik, ‘Private equity, HRM en tewerkstelling’, peilde naar de impact van private equity op werkzekerheid en arbeidsvoorwaarden in familiebedrijven. “Gemiddeld genomen vonden we dat, in België, private equity een positief effect heeft van 15% op tewerkstelling”, licht Jeroen Neckebrouck toe.  “Wanneer we private equity-backed bedrijven vergelijken met een referentiegroep van gelijkaardige bedrijven, genomen op het moment van de investering, dan zien we dat in de periode na investering, het aantal tewerkgestelden in de private equity-backed bedrijven 15 % meer toeneemt t.o.v. die referentiegroep. Dat positieve effect is er zowel op korte (2 jaar na investering) als middellange (5 jaar na investering) termijn.”
Voor dat onderzoek ontving Jeroen Neckebrouck vorig jaar de RENT-award voor ‘beste doctoraatsvoorstel’.

 

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times Economist Intelligence Unit