“Past mijn 'slim project' in de digitale strategie van mijn stad?”

“Lokale overheden hebben een tool nodig om een ‘slim project’ in hun stad of gemeente te toetsen aan hun digitale transformatiestrategie.” Die nood capteerde onze Prime Foundation Partner Belfius bij de lokale overheden en openbare diensten. Samen ontwikkelden we op korte tijd een tool die werkt voor zowel internationale steden als rurale gemeenten.

Opmerkelijk!
  • de tool is onmiddellijk inzetbaar: aan de hand van 3 KPI’s die in lijn liggen met de digitale strategie van een lokale overheid, krijgt een slim project een score. Er bestaat ook een uitgebreide beoordelingsmodule.
  • de tool is universeel: zowel grote steden als rurale gemeenten kunnen ermee aan de slag.
  • de tool werd ontwikkeld op basis van ‘action-design research’ (ADR): onderzoekers, ontwikkelaars en experten van Belfius werken via korte feedbackcycli stapsgewijs de tool uit. De methodologie is het best te vergelijken met het ‘scrummen’ uit de ICT-ontwikkeling.     

Wereldwijd raken we steeds meer vertrouwd met het begrip ‘slimme stad’. Het is een overkoepelende term voor tal van initiatieven die duurzame stadsontwikkeling via een digitale hefboom vooropstellen. Voor lokale overheden komt daarmee evenwel een uitdaging om de hoek kijken: hoe kunnen ze objectief beoordelen of een ‘slim’ project ook past binnen hun digitale transformatiestrategie?

Beoordelen op 3 niveaus

Om op die vraag een antwoord te geven, daagt de tool een slim project uit op 3 niveaus:

  1. Past het project binnen de digitale strategie die de stad uitstippelde?
  2. Draagt het project op een tastbare en duurzame manier bij aan de transformatie van de stad?
  3. Valt het project inhoudelijk binnen een van de 6 criteria van een slim stadsproject?

Smart city tool door Vlerick en Belfius

Australische match

Dekken die 3 niveaus de diverse aspecten van een slimme stadsstrategie ook af? Het finetunen van het conceptuele framework gebeurde in samenwerking met de Queensland University of Technology (QUT). “Vlerick heeft al jaren goede contacten met deze Australische universiteit”, vertelt onderzoeker Joachim Van den Bergh. “Ze beschikt over heel wat expertise rond slimme steden. We zijn beginnen brainstormen over Brisbane en hebben samen de Digital Brisbane 2.0-strategie uitgetekend.”

“Tijdens de conceptfase was de projectportfolio van Digital Brisbane 2.0 onze toetssteen” Joachim Van den Bergh, senior researcher Digital Transformation

Van Brisbane tot Büllingen

Eenmaal het conceptuele framework op punt stond, kon de testfase beginnen. Naast een project in Brisbane werden drie projecten in andere steden gekozen, om te kijken of de tool ook in een heel andere context de test doorstond.

Jeroen Vandevelde (Belfius)De tests waren succesvol: de tool bleek te werken voor projecten rond slimme economie, slimme mobiliteit, slim leefmilieu, slim bestuur, enz. Maar er werd wel steeds met de ‘slimste’ leerlingen van de klas gewerkt.
De Belfius-experts waren nauw betrokken bij de testfase van de vier internationale projecten, “maar voor ons was het zaak om te weten of de logica met de drie niveaus ook zou standhouden in Belgische steden en gemeenten van diverse omvang”, merkt Jeroen Vandevelde, Manager Smart Belgium bij Belfius, op. “Daarom stelden we Büllingen voor als volgende testcase, een rurale gemeente in Duitstalig België die, ondanks haar beperkte omvang, niet achterop wil blijven en de ambitie koestert om te evolueren naar een slimme stad. En ook in het kleine Büllingen bewees de tool zijn nut.

“De logica moest ook standhouden in Belgische steden en gemeenten van diverse omvang” Jeroen Vandevelde, Manager Smart Belgium, Belfius

Nood aan objectivering

Waarom is een dergelijke tool zo belangrijk voor Belfius? Jeroen: “Al sinds 2014 steunt Belfius slimme projecten in Belgische steden en gemeenten. Met Smart Belgium en initiatieven zoals de Smart Belgium Awards willen we slimme stadsprojecten in de kijker plaatsen. Maar met de toenemende populariteit van slimme stadsprojecten komt ook de behoefte aan objectivering. Bij onze overheidsklanten die hun strategie willen aftoetsen, bij onze eigen experten die moeten beslissen of een slim stadsproject in aanmerking komt voor financiële steun, enz. Wij zullen deze tool onmiddellijk kunnen inzetten.”

Uitstekende sparringpartners

Niet alleen over de toepasbaarheid van de tool, maar ook over de ADR-methodologie is Jeroen enthousiast: “Het Vlerick-team en onze experten vonden uitstekende sparringpartners in elkaar. De ADR-methodologie liet hen toe om met korte intervallen vanuit verschillende perspectieven naar de essentie te gaan: Vlerick reikte algemeen academische bevindingen en resultaten uit de internationale projecten aan; Belfius zette daar Belgische expertise en pertinente vragen uit de markt tegenover.”

Meer dan retoriek

Voor Vlerick passen de tool en methodologie ook het in grotere plaatje van de Business School. Stijn Viaene, professor Digital Transformation: “Alle onderzoeksbevindingen en -resultaten die wij uitvoeren, al of niet in samenwerking met partners, dienen om het exconomy framework – zowat de blauwdruk van onze visie op wat digitale transformatie voor organisaties kan betekenen – verder te onderbouwen en te verfijnen. Dankzij de ADR-methodologie krijgen we sneller feedback en kunnen we sneller schakelen. Dit doen we in de toekomst zeker opnieuw.”