“Dienst ist Dienst und Schnaps ist Schnaps”

"Ik ben al een hele tijd actief op het gebied van technologie- en innovatiemanagement", zegt Robin Kleer, die onlangs benoemd werd tot professor innovatiemanagement. "Ik bestudeer hoe bedrijven hun O&O beter kunnen organiseren." Robin was eerder verbonden aan de TU Berlin en de RWTH Aachen University, respectievelijk als professor technologie- en innovatiemanagement en als assistent-professor.

Drie gerelateerde vakgebieden

Zijn onderzoek richt zich vooral op drie gebieden: (1) digitalisering, (2) technologieoverdracht en (3) duurzame bedrijfsmodellen.

Hij legt uit: "Digitalisering behandelt de vraag hoe bedrijven digitale technologieën kunnen gebruiken om hun productieprocessen efficiënter te maken. 3D-printen is daar een goed voorbeeld van. Technologieoverdracht houdt zich bezig met de manier waarop bedrijven technologie inkopen. Hoe kunnen we onderzoek en wetenschappelijke resultaten doeltreffender omzetten naar de praktijk? Hoe kunnen we onderzoekers stimuleren om hun kennis te delen, zodat die nuttig kan worden gebruikt? En wat kunnen bedrijven op hun beurt doen om toegang te krijgen tot alle beschikbare kennis en technologieën?"

Het derde onderwerp, duurzame bedrijfsmodellen, sluit naadloos aan bij de vorige twee. "Ik concentreer me overigens niet specifiek op ecologisch georiënteerde bedrijven. Het gaat me vooral om traditionele bedrijven. Ik ga na hoe ondernemingen kunnen gebruikmaken van digitalisering en technologieoverdracht om bedrijfsmodellen op te zetten waarmee ze bepaalde economische, ecologische en sociale doelstellingen kunnen bereiken. Met andere woorden: modellen voor een duurzame winstgevendheid op lange termijn."

Maatwerk leveren wordt steeds eenvoudiger

"Ik grijp even terug naar het voorbeeld van de 3D-printer", zegt Robin. "Iedereen heeft wel al gehoord over additieve productie of 3D-printen, een van de kernpunten van de digitalisering. Je hebt geen gereedschap of matrijzen meer nodig – daar ligt net de kracht van additieve productie. Je gaat rechtstreeks over van een digitaal bestand naar een afgewerkt product. Voor bedrijven is dit interessant: het betekent dat ze complexere en meer geïndividualiseerde producten kunnen aanbieden zonder dat de productie-efficiëntie eronder lijdt. En voor mij als onderzoeker is het ook interessant, omdat ik een achtergrond heb in massamaatwerk. Volgens de traditionele productielogica moet je je product modulariseren als je het doeltreffend wilt aanpassen of individualiseren. Met additieve fabricage hoeft dat niet langer. Je kunt een digitaal bestand veel gemakkelijker aanpassen dan een hele montagelijn."

Zelf thuis aan de slag

De technologie op zich bestaat al sinds de jaren tachtig, maar pas de voorbije jaren is men er echt gebruik van gaan maken voor de industriële- en de consumentenmarkt. "Enkele belangrijke octrooien zijn verlopen. Technologieoverdracht is een stuk eenvoudiger geworden, waardoor 3D-printen nu veel toegankelijker en betaalbaarder is. Additieve productie kan gebruikmaken van een groot aantal verschillende technologieën. Dat gaat van extreem dure, geavanceerde laserprinters voor gesmolten afzettingsmodellering, tot simpele en relatief goedkope 3D-printers die iedereen zelf thuis kan gebruiken."

We leven in een spannende tijd. Alles verandert razendsnel. "Denk maar aan initiatieven als de Fab Lab-beweging, een wereldwijde community van fabrikanten en ontwerpers. Professionals en amateurs staan met elkaar in contact via een onlineplatform om ontwikkelingen te delen en online samen te werken. Fab Labs zijn kleinschalige ateliers die gepersonaliseerde digitale productiediensten aanbieden, waarbij wordt gebruikgemaakt van technologieën zoals 3D-printen. Iedereen kan printen wat hij wil: zo wordt productie pas echt democratisch."

3D-printen verandert alles

Het is een fascinerende ontwikkeling: we kunnen niet alleen productontwerpen delen en ze op onze pc bekijken, we kunnen ze ook echt afdrukken. Voor bedrijven is het echter ook een grote uitdaging, waarschuwt Robin. "Vergelijk het maar met de enorme verschuiving die de mp3-technologie heeft teweeggebracht in de muziekindustrie. Bedrijven moeten er rekening mee houden dat hun designs binnenkort via het internet zullen worden gedeeld, net als dat nu gebeurt met mp3-bestanden. Ze zullen hun bedrijfsmodellen dan ook drastisch moeten herzien – hoe gaan ze in de toekomst geld verdienen? Hoe kunnen ze hun dure productielijnen zo doeltreffend mogelijk inzetten?"

De toepassingen van additieve productie zijn niet beperkt tot technische omgevingen. De technologie heeft ook voet aan de grond gekregen in de medische sector, waar steeds meer nadruk zal komen te liggen op geïndividualiseerde gezondheidszorg. "Met additieve productie kun je afdrukken wat je maar wilt. Een perfect passend heupgewricht bijvoorbeeld, maar ook gedetailleerde modellen van organen en lichaamsdelen die chirurgen kunnen gebruiken om complexe chirurgische technieken te oefenen voor ze in de operatiezaal aan de slag gaan. De technologie maakt het ook mogelijk om speciale moleculen af te drukken. Het 3D-printen van gepersonaliseerde medicijnen hoeft dus niet meer te klinken als sciencefiction."

Onderwijs als kernactiviteit

Op de vraag wat hem naar Vlerick heeft gebracht, antwoordt hij: "Ik wil kennis doorgeven. Het vooruitzicht om te kunnen werken in een omgeving waar onderwijs als een sleutelactiviteit beschouwd wordt en niet als een noodzakelijk kwaad, trok me dan ook bijzonder aan. Wat een verschil met de meeste openbare universiteiten, waar de faculteitsleden juist proberen om hun werklast te verminderen! Daar hoor je ze opscheppen over het feit dat ze niet meer zo veel les hoeven te geven – bepaald geen positieve insteek, naar mijn idee!"

Hij gaat verder: "Vlerick hanteert een strenge selectieprocedure. Dat maakt het lesgeven nog interessanter! Ik mag kritische feedback verwachten en uitdagende discussies met buitengewoon betrokken en hooggekwalificeerde studenten. Ook de infrastructuur van de school is van topkwaliteit! Ik kan mijn studenten in kleine groepen verdelen en ze naar aparte ruimtes sturen, waar alle ICT-voorzieningen aanwezig zijn om professioneel te kunnen werken. In openbare universiteiten is dat ondenkbaar."

"En mijn onderzoeksactiviteiten? De school stelt meer dan twintig zeer competente onderzoekers tewerk op innovatiegerelateerde terreinen. Mogelijkheden te over dus voor samenwerking, synergieën en kennisuitwisseling."

Wat je leuk vindt, doe je beter

Wat wil hij bereiken? Hij aarzelt en glimlacht: "Daar heb ik nog niet echt over nagedacht. In alles wat ik doe, geef ik het beste van mezelf. Ik kan hier doen wat ik graag doe, en dat is een groot voorrecht. Wat je leuk vindt, doe je beter. En verder ... ik zeg nooit nee tegen een interessante carrièremogelijkheid. Ik kreeg de kans om te werken bij Vlerick, en die kans heb ik met beide handen gegrepen. Ik zal al mijn kennis en vaardigheden aanwenden om mijn werk zo goed mogelijk te doen. Dat is zowat het enige kortetermijndoel dat ik mezelf heb gesteld."

"Een Duits spreekwoord luidt: 'Dienst ist Dienst und Schnaps ist Schnaps'. Op het werk moet je bezig zijn met je werk, terwijl je in je vrije tijd van het leven moet genieten. Ik luister graag naar muziek, ik ga naar concerten en ik doe veel aan sport. Een gezonde balans tussen werk en privé vind ik erg belangrijk."

Profiel

  • Professor technologie- en innovatiemanagement, TU Berlijn, DE (2015-2017)
  • Gastonderzoeker, Massachusetts Institute of Technology, VS (2012)
  • Gastprofessor, Duitse Technische Universiteit, Oman (2010, 2014)
  • Gastprofessor, RWTH Aachen University, DE (2009-2017)
  • Gastonderzoeker, Michigan State University, VS (2007-2008)
  • Doctoraat in Economie, Universiteit van Würzburg, DE (2005-2009)
  • Diploma in Business Engineering, Universiteit van Karlsruhe, DE en HEC Lausanne, CH (1999-2005)

Gerelateerd nieuws

  1. Technologie zal de farmasector hervormen

    Datum: 11-04-2018
    Categorie: Nieuws over onderzoek
    Afgelopen januari ging professor Zeynep Erden aan de slag in ons Healthcare Management Centre. “Ik probeer te begrijpen op welke manieren innovatie wordt gestimuleerd of belemmerd en welke innovatiestrategieën leiden tot concurrentievoordelen bij farmaceutische bedrijven. Ik vind het erg interessant hoe nieuwe technologieën veranderingen kunnen veroorzaken in de manier waarop bedrijven innoveren.” Ze onderscheidt drie grote trends die de innovatiestrategieën van farmabedrijven momenteel vorm geven: patiënten op de eerste plaats, geavanceerde data-analyse en betere en goedkopere geneesmiddelen.
  2. Terug naar de garage, waar alles begon

    Datum: 20-02-2017
    Categorie: Nieuws over onderzoek
    “Wat zijn voor een gevestigd bedrijf de gevolgen en implicaties van de technologische veranderingen, de digitale disruptie en de steeds vagere grenzen tussen bedrijfstakken?” Fredrik Hacklin heeft een achtergrond in strategie, technologie en innovatie, en is geboeid door strategisch ondernemerschap – dat al die domeinen verenigt. Sinds kort is hij professor ondernemerschap bij Vlerick.
Alle artikels