Digitalisering van de petrochemische supply chain

“Digitalisering heeft al disruptie veroorzaakt in verschillende industrieën. Wij wilden de impact inschatten, niet enkel door de uitdagingen te analyseren maar ook de mogelijkheden die zich aandienen. Op die manier willen we begrijpen hoe digitalisering een verrijking kan betekenen voor de petrochemische supply chain”, stelt Caroline Ciuciu, CEO van EPCA (European Petrochemical Association). In nauwe samenwerking met EPCA gingen professor Ann Vereecke en haar team op zoek naar antwoorden. Vorige maand publiceerden ze een gedetailleerd rapport, en nu staan Caroline en Ann stil bij de bevindingen. Ze krijgen het gezelschap van Johan Devos, Sales Director Europe bij EPCA-lid Bertschi AG en voorzitter van het Supply Chain Program Committee (SCPC) van EPCA.

Strategisch belang

“EPCA is het belangrijkste Europese netwerk voor de wereldwijde petrochemische sector”, legt Caroline uit. “Een van onze hoofddoelstellingen is leden ondersteuning bieden bij sleutelthema’s die de duurzame ontwikkeling van de sector in Europa stutten. De supply chain en logistiek wegen steeds zwaarder door op de strategie en het beheer van de bedrijven die deel uitmaken van EPCA.”

Johan knikt instemmend. “In onze sector zijn transparantie en zichtbaarheid van de hele supply chain cruciaal. We werken in een context die steeds meer geglobaliseerd is, met als gevolg dat onze logistiek steeds complexer is geworden. Digitale technologieën kunnen dus niet enkel een belangrijke rol spelen om die supply chain te optimaliseren maar ook om de transparantie en zichtbaarheid te vergroten. Die hebben des te meer aan belang gewonnen.”

Overtuigende staat van dienst en benadering

“Toen we voor het eerst bedachten dat digitalisering een waardevol onderwerp kon zijn voor de EPCA-gemeenschap hebben we verschillende academische partners overwogen, waaronder Vlerick”, gaat Johan verder. “We hadden een lange voorgeschiedenis met de School, want we hadden al samengewerkt rond thema’s als duurzame en robuuste supply chains, en talent en technologie als stimulansen voor de leiding van de supply chain. Bovendien bekijkt het team van Vlerick digitalisering op een holistische manier. Voor hen gaat het om meer dan enkel technologie. Ze houden ook rekening met de andere aspecten die cruciaal zijn voor een succesvolle digitale transformatie, zoals strategie, bestuur, vaardigheden en ingesteldheid. We hebben dan ook besloten om de handen ineen te slaan met Vlerick, omdat de School die alomvattende benadering combineert met een uitgebreide kennis van en een grondig inzicht in de petrochemische sector en zijn supply chain.”

Basisenquête

In de petrochemische supply chain zijn uiteenlopende partijen betrokken, van raffinaderijen en petrochemische producenten tot fabrikanten van smartphones, shampoos en plastic flessen. Daarnaast heb je ook nog de handelaars en distributeurs, en de dienstverleners die actief zijn in een hele reeks logistieke diensten – verzending, transport, warehousing, schoonmaak – en niet-logistieke diensten.

Het team voerde een enquête uit bij de verschillende spelers in de supply chain om hun digitale bewustzijn en volwassenheid en hun ambities te meten. Bijna 240 managers en experts uit de hele petrochemische supply chain namen deel aan de enquête, wat waardevolle inzichten en basisinformatie opleverde.

De klant als drijfveer

De enquête maakt duidelijk dat de sector nog steeds achterligt op het vlak van digitalisering. Dat is zeker geen kritiek, benadrukt Ann: “Eigenlijk is het vrij typerend voor bedrijfstakken die zich meer stroomopwaarts situeren, verder verwijderd van de eindklant. Digitalisering wordt doorgaans gedreven door de consumentenmarkt. Toch is er wat digitalisering betreft een merkbaar verschil tussen petrochemische producenten en andere spelers. Let wel, we hebben ons geconcentreerd op de processen in de supply chain. We hebben dus niet de automatisering van productieprocessen in de fabrieken zelf onder de loep genomen. Petrochemische fabrieken zijn al lang geautomatiseerd.”

Volgens Ann is een van de opvallendste bevindingen van de enquête dat zowel de digitale verwezenlijkingen als de ambitie toenemen naarmate je stroomafwaarts gaat in de supply chain: “Ze zijn groter bij logistieke dienstverleners, handelaars en distributeurs dan bij petrochemische fabrikanten. De petrochemische sector rekent zichtbaar op de logistieke dienstverleners om mee de digitalisering te stimuleren. Dat komt niet als een verrassing: logistieke dienstverleners zijn gewoonlijk ook actief in veel andere sectoren, zoals de detailhandel, en daar staat digitalisering zowat het verst.”

Verbeterde efficiëntie, veiligheid en duurzaamheid

“We wilden niet enkel een duidelijker beeld krijgen van de huidige situatie”, zegt Caroline. “We wilden ook identificeren waar de innovatie vandaan komt en wie de pioniers zijn. Om die reden hebben we maar liefst elf casestudy’s verzameld die andere spelers in de supply chain stof tot nadenken en inspiratie kunnen geven.”

Verschillende van die casestudy’s illustreren de succesvolle invoering van tracking, tracing en sensoren. Dergelijke oplossingen verbeteren het gebruik van de middelen en leiden tot efficiëntere en meer gestroomlijnde processen. Die resulteren op hun beurt in aanzienlijke kostenbesparingen voor de organisaties in kwestie. Ook hun klanten varen er wel bij, omdat ze kunnen rekenen op meer betrouwbaarheid bij leveringen. Tot slot helpen ze om de veiligheid en de duurzaamheid van de supply chain nog te vergroten.”

Vertrouwen

Andere casestudy’s demonstreerden het nut van portalen en dataplatformen om informatie te delen en samenwerking te vergemakkelijken tussen verschillende partijen in de supply chain. Die vaststelling onderstreept de essentie van vertrouwen, stipt Ann aan: “Technologie is één zaak, maar het is iets helemaal anders om voldoende vertrouwen te scheppen zodat je echt gegevens kunt delen en doeltreffend kunt samenwerken. We halen enkele mooie voorbeelden aan die tonen dat het mogelijk is.”

“Misschien is het ook nuttig om het gebruik van de blockchain te vermelden”, voegt ze eraan toe. “Er is al veel over het systeem gepraat en het staat nog in zijn kinderschoenen, maar sommige organisaties hebben al een pilootproject opgestart.”

Cultuur van innovatie

“Uit de enquête en de casestudy’s bleek ook hoe belangrijk het is om een nieuwe cultuur van digitale innovatie te creëren”, gaat Caroline verder. “In een omgeving als de onze is dat minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Succesvolle digitale innovatie stoelt op experimenten, en dat vereist een andere ingesteldheid dan we traditioneel hebben. Er zijn strikte procedures nodig om zekerheid en veiligheid te garanderen.”

“Precies”, bevestigt Ann. “Er moet ruimte zijn voor ‘fast failure’ – fouten maken en lessen trekken – zonder dat je daarom de werking van je organisatie op de helling zet. Koninklijke Vopak en de haven van Rotterdam zijn inspirerende voorbeelden op dat vlak.”

Human resources

Tot slot benadrukten zowel de enquête als de casestudy’s het menselijke aspect. “Or-ganisaties staan voor de uitdaging dat ze voldoende medewerkers met analytische vaardigheden moeten aantrekken”, legt Ann uit. “Daarnaast is het zo dat meer ervaren werknemers misschien digitale capaciteiten tekortschieten terwijl de jongere en digitaal onderlegde generatie niet genoeg kennis van de sector heeft. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat beide groepen hun sterke punten kunnen uitspelen.”

“Andere bekommernissen die we vaak horen in verband met digitalisering is dat het ten koste gaat van het menselijke aspect”, gaat ze verder. “Dat de mensen niet zullen kunnen volgen en dat er jobs zullen sneuvelen. Onze casestudy’s tonen echter dat het tegenovergestelde waar is. Bertschi, gespecialiseerd in transport en logistiek, is een goed voorbeeld met zijn mobiele app voor vrachtwagenchauffeurs.”

Zichtbaarheid

Johan legt uit hoe die app werkt: “Ze verbindt al onze chauffeurs en voertuigen met onze centrale systemen en geeft realtime-informatie over de status van de verzending, het laadgewicht van de truck, de locatie, de geschatte aankomsttijd enzovoort. Op die manier kunnen alle betrokkenen – planners, chauffeurs, logistieke partners en klanten – veel efficiënter werken. Onze klanten beschikken over een beveiligde toe-gang tot een gepersonaliseerd dashboard met hun specifieke realtime-informatie, zodat ze hun eigen processen beter kunnen plannen. Kort samengevat zorgt de app voor zichtbaarheid, wat ook de veiligheid van de activiteiten in onze supply chain versterkt. Bovendien sluit ze aan bij onze inspanningen om papierloos te werken. Zoals je weet, doen veel papieren de ronde in de transportsector – CMRs*, vrachtdocumenten, analysecertificaten, douanedocumenten, facturen enzovoort. Onze chauffeurs hebben een pak documenten bij en die kunnen verloren raken. Door die documenten te digitaliseren, hebben we de administratieve belasting voor onze chauffeurs en onze backoffice veel kleiner gemaakt. De app was dan ook snel aanvaard, ook al omdat we de gebruikers betrokken hebben bij de ontwikkeling.”

Het topje van de ijsberg

Johan gelooft dat het rapport de realiteit goed samenvat. “Volgens de enquête ligt de petrochemische sector misschien wel achter, maar het is duidelijk dat de klanten van onze klanten, d.w.z. fabrikanten van consumentengoederen en detailhandelaars, nog meer digitalisering verlangen. De casestudy’s bewijzen ook dat we op het juiste spoor zitten. Deze voorbeelden zijn uiteraard maar het topje van de ijsberg. Je kunt niet verwachten dat organisaties zomaar alle gevoelige zakelijke informatie delen”, zegt hij met een lachje. “Bij Bertschi werken we ook aan andere projecten.”

Momentum

Caroline is ook tevreden met de uitkomst van het project: “We waren onder de indruk van de academische zorgvuldigheid en methodologie die Ann en haar team aan de dag hebben gelegd. Ze hebben op een heel aangename manier met ons en de andere leden van het SCPC samengewerkt. Alles gebeurde echt in een geest van cocreatie.”

“We zijn ook heel blij dat de EPCA-leden zo enthousiast deelgenomen hebben. Bijna 240 van hen hebben de tijd genomen om na te denken, met collega’s van gedachten te wisselen en te antwoorden. Het project was een momentum voor onze gemeenschap, en dat is een prestatie op zich.”

De volgende stap?

Alle partijen popelen om verder te gaan op het ingeslagen pad. Daarom organiseren EPCA en Vlerick in juni een interactieve workshop met het rapport als uitgangspunt. “Er is al veel interesse voor”, zegt Johan. ‘Digitalisering is duidelijk een actueel onderwerp.”

Caroline besluit: “We willen zoveel mogelijk voordeel halen uit het werk dat we al gedaan hebben, door de bevindingen te delen met een nog groter publiek en door de deelnemers de kans te bieden om mee te praten, ideeën uit te wisselen en na te denken over hoe het verder moet.”

* een internationaal vrachtdocument dat meereist met de goederen, speciaal voor transport over de weg. CMR staat voor Convention Relative au Contrat de Transport International de Marchandises par Route, d.w.z. Verdrag betreffende de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg.

Meer weten?
Download het volledige rapport '
Digitisation in the petrochemical supply chain', inclusief de elf casestudy’s, op de website van EPCA. 

EPCA workshop Digitisation in the petrochemical supply chain

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times