Catalonië van de troon gestoten als economisch belangrijkste regio - een verlies van (minstens!) 6,73 miljard euro

Catalonië is niet langer de economische locomotief van Spanje
Naar schatting zal het Catalaanse bbp met minstens 0,18% afnemen

Door de onafhankelijkheidsbeweging in Catalonië verhuizen heel wat grote bedrijven hun maatschappelijke zetel naar Spaanse andere regio's. De uittocht begon maanden geleden al, maar de Catalaanse institutionele en democratische crisis heeft het proces nog versneld.

De grootste en bekendste namen zijn de banken CaixaBank en Sabadell Bank en het nutsbedrijf Gas Natural, maar ook heel wat andere bedrijven uit verschillende sectoren hebben besloten om Catalonië de rug toe te keren. In bijlage 1 hebben we een lijst met bedrijven opgenomen die volgens de media de regio zullen verlaten.

Catalonia - appendix 1
Inkomsten van bedrijven vóór belastingen in 2016 (tenzij anders vermeld). De resultaten zijn uitgedrukt in duizenden euro's.

Verwacht wordt dat andere ondernemingen hun voorbeeld zullen volgen als er een ondubbelzinnige onafhankelijkheidsverklaring komt (zie bijlage 2).

Catalonia - appendix 2
Bedrijven die van plan zijn hun maatschappelijke zetel te verplaatsen als Catalonië de onafhankelijkheid uitroept. Inkomsten vóór belastingen in 2016 (tenzij anders vermeld). De resultaten zijn uitgedrukt in duizenden euro's.

Er vertrekken echter ook bedrijven waarover de media niet berichten. Zo hebben tal van kmo's hun maatschappelijke zetel al weggehaald uit Catalonië. Volgens de vereniging van handels- en eigendomsregisters (Colegio de Registradores) gaat het sinds 2 oktober zelfs om ten minste 700 bedrijven.

Het geconsolideerde winst- en verliesresultaat (vóór belastingen) van een onderneming is een maatstaf voor winstverwezenlijking in een regio. Als een bedrijf uit Catalonië vertrekt, gaat dit financiële resultaat naar de regio waar het bedrijf zijn nieuwe hoofdzetel vestigt (we gaan er daarbij van uit dat de juridische hoofdzetel zich op hetzelfde adres bevindt als de fiscale; dit is een detail omdat de vennootschapsbelasting op nationaal niveau wordt geheven). De exacte berekening van het regionale bbp is natuurlijk erg complex, en we gaan er hier dan ook niet dieper op in, maar de achterliggende redenering is correct (dit is ook bevestigd door de Europese Commissie).

Op basis van de meest recente informatie heeft Catalonië ten minste 6,73 miljard euro verloren ten gunste van andere regio's (vooral de Comunitat Valenciana en Comunidad de Madrid maar ook Aragón, Galicia, Andalucía, La Rioja, Comunidad Floral de Navarra en País Vasco).

Als gevolg van deze exodus is de bijdrage die Catalonië betaalt aan Spanje, naar schatting gedaald van 19,025% naar 18,421%. Het regionale bbp neemt dus af met 60,5 basispunten. Als we in deze berekening ook de bedrijven opnemen die overwegen te vertrekken, zien we een afname van het Catalaans bbp met ten minste 7,09 miljard euro. Dat betekent dat het regionale bbp met minstens 63,7 basispunten daalt.

De bijdrage van de begunstigde regio's aan de nationale economie zal in dat geval stijgen. De Comunitat Valenciana zal naar schatting een bijdrage leveren van 9,673% (nu is dat 9,434): een stijging van 23,9 basispunten. De bijdrage van Madrid komt op 19,288% te liggen (nu 18,926%) ofwel een stijging van 36,2 basispunten. Madrid wordt dan het nieuwe economische zwaartepunt van het land.

Deze veranderingen lijken misschien klein, maar de gevolgen voor de groeivooruitzichten van het Catalaanse bbp zijn immens. Zoals aangegeven in bijlage 3 gaat het om 6,73 miljard euro, dat is 3,18% van het Catalaanse bbp in 2016. De huidige prognoses gaan uit van ongeveer 3%. Naar schatting zal Catalonië dus een negatieve groei kennen van  0,18% (en dan houden we enkel rekening met de verplaatsingen van de maatschappelijke zetels!). Dit sluit naadloos aan bij de verklaringen die vicepresident Soraya Saenz de Santamaría aflegde in een recente persconferentie. Let op: dit heeft geen gevolgen voor het Spaanse bbp (hoewel een daling van de economische activiteit in Catalonië wel een impact zou kunnen hebben op de rest van het land).

Catalonia - appendix 3
Verwachte effecten voor de regionale rekeningen (in duizenden euro's)

Hierbij moeten we vier kanttekeningen plaatsen. Eén: als we de toegevoegde waarde voor de regionale economie beschouwen als het geconsolideerde winst- en verliesresultaat na belastingen, moeten we deze € 6,73 miljard (het bedrag dat niet langer in Catalonië blijft, maar bij de andere regio's zal terechtkomen) vermenigvuldigen met 0,7 (de vennootschapsbelasting bedraagt 30%). Dat betekent dat € 4,71 miljard terechtkomt in andere Spaanse regio's, of 42,3 basispunten. De conclusie blijft dezelfde: Madrid wordt het economische zwaartepunt van Spanje. Als we uitgaan van het geconsolideerde winst- en verliesresultaat na belastingen, dan moeten we ons afvragen waar die 30% aan gecreëerde waarde naartoe gaat (vanuit een regionaal perspectief).

Twee: in dit scenario wordt geen rekening gehouden met wederzijdse aandelenparticipaties. Criteria Caixa bezit bijvoorbeeld 45,32% van CaixaBank en 22,3% van Abertis. SegurCaixa Adeslas is voor 49,92% eigendom van CaixaBank.

Drie: deze analyse maakt gebruik van de regionale inkomensgegevens van 2016 (deze gegevens zijn openbaar en kunnen worden opgevraagd bij het Spaans Statistisch Instituut). De meest recente cijfers zijn die van 2016. Ook de laatste geconsolideerde winst- en verliesrekeningen van de vennootschappen zijn die van 2016. Die gegevens zijn afkomstig uit de jaarverslagen, uit persberichten of uit de officiële bedrijfsregisters.
In dat laatste geval dateren de jaarrekeningen soms van 2015 (en in één geval zelfs van 2014). Dat is vaak het geval voor niet-financiële vennootschappen met aandelen die niet op de secundaire markt worden verhandeld. Het effect op het huidige regionale bbp en de resultaten van de bedrijven voor 2017 zijn nog niet bekend. We moeten nog wachten tot het voorjaar van 2018 –maar we mogen redelijkerwijs kwalitatief vergelijkbare resultaten verwachten.

Vier: ook het toerisme neemt af (hotel, cruises, restaurants enz.). Er wordt minder geïnvesteerd en professionele evenementen (conferenties, workshops enz.) worden mogelijk geannuleerd. Dat alles heeft een invloed op het bbp, maar in de schattingen werd hiermee geen rekening gehouden. Als deze informatie voor iedereen duidelijk zichtbaar zou zijn, zouden we zien dat het Catalaanse bbp nog verder afneemt. Volgens Exceltur – een vereniging van 23 grote Spaanse bedrijvengroepen actief in de toeristische sector – liep Catalonië sinds begin oktober ten minste € 1,2 miljard aan inkomsten uit het toerisme mis. Het regionale bbp neemt daarom nog verder af met  0,74%. Let wel: het gederfde inkomen uit het toerisme gaat niet naar een andere regio (tenzij toeristen besluiten naar een andere regio in Spanje te reizen). Dat betekent dat het bbp in heel het land afneemt. Dit is in overeenstemming met de meest recente vooruitzichten van de regering.

Gerelateerd nieuws

  1. “Een compromis is doorgaans weinig duurzaam”

    Datum: 20-10-2017
    Categorie: Opiniestukken
    Een goede CFO overstijgt zijn titel en kijkt verder dan de financiële horizon. De kneepjes van het vak kennen, vergt naast een open geest voortaan ook een nieuw setje vaardigheden. Wat heeft een CFO nodig om te opereren in het moderne bedrijfsleven? Professor Katia Tieleman licht het belang van onderhandelen voor CFO's toe.
  2. Bescheidenheid siert….

    Datum: 12-10-2015
    Categorie: Opiniestukken
    Het overnamebod van AB InBev op SABMiller lokt heel wat reacties uit in de Belgische pers. Diepgaande analyses bespreken de troeven en uitdagingen voor de (nog te vormen) nieuwe groep. Tussen de regels door leest men vooral bewondering en nauwelijks verholen trots omdat een bedrijf van “bij ons” het gemaakt heeft. Uiteraard dwingt de steile opgang van de ambitieuze Leuvense brouwer tot ’s werelds grootste bierproducent meer dan respect af. Toch toont het succes van AB InBev zowel de bijdrage als de beperkingen van de Belgische voedingsbodem aan in de uitbouw van een toponderneming op wereldniveau.
Alle artikels