FinTech Futures - Open banking

Opiniestuk door Tine Holvoet, Senior Research Associate aan Vlerick Business School

Betere betalingsdiensten aanbieden gaat verder dan gewoon een nieuwe app lanceren. Laten we het ook eens hebben over de minder sexy kant van betaalinnovatie, namelijk infrastructuurveranderingen en betaalbeleid. PSD2 is het juridische kader voor innovatieve betalingsdiensten. Hip is het nog lang niet, maar iedereen heeft er wel de mond van vol in afwachting van 13 januari 2018. Die dag wordt PSD2, de herziene richtlijn betalingsdiensten, van kracht. De Europese Commissie wil daarmee een goed evenwicht tot stand brengen om innovatie te ondersteunen, eerlijke concurrentie te verzekeren, betalingen veiliger te maken en consumenten beter te beschermen.

PSD2 kan onterecht worden geïnterpreteerd als een manier om banken te dwingen via open API’s aan om het even welke externe partij met een bepaalde goedkeuring toegang te verlenen tot klantengegevens. Zoals influencer Chris Skinner in The Finanser stelt: “Geen enkele bank geeft zomaar zijn belangrijkste troef weg: de klant. En dat is precies wat ze zouden doen als ze klantengegevens vrijgeven.” Toch is PSD2 een niet mis te verstane uitnodiging tot plug-and-play. De Europese Commissie werkt aan een efficiënte en geïntegreerde markt voor betalingsdiensten in de EU en PSD2 is een belangrijke stap op weg naar die digitale eengemaakte markt.

Silvia KersemakersDe herziene richtlijn betalingsdiensten belooft de belangen van zowel klanten als het bedrijfsleven te dienen, en we weten allemaal dat bij beleidsinnovatie heel uiteenlopende partijen betrokken zijn. “Regulering en financiële innovatie gaan wel degelijk samen”, benadrukt Silvia Kersemakers (Europese Commissie, DG FISMA), expert in grootschalige projecten rond veilige informatie-uitwisseling in de Europese Unie. Ze was nauw betrokken bij de voorbereiding van het Commissievoorstel voor PSD2 en de onderhandelingen over de definitieve tekst, die eind 2015 werd goedgekeurd. Momenteel werkt ze aan de zogenoemde Niveau 2-maatregelen die de Europese Bankautoriteit (EBA) in het kader van PSD2 ontwikkelt op het gebied van betaalbeveiliging en -controle, en die ter goedkeuring zullen worden voorgelegd aan de Europese Commissie. Zo bouwt ze een brug tussen de letter van de wet en de juiste interpretatie van het beleid.

Maarten VerbovenTijdens een Fintech Futures-event werd onlangs gevraagd welke bankier PSD2 wel ziet zitten en toen ging er slechts één hand de lucht in. Maarten Verboven (hoofd Product & Channel Management bij Hello bank!) is enthousiast: “Banken zijn uitermate geschikt om nieuwe markten te verkennen!” Hello bank lanceerde de geprezen eerste online hypothecaire leningen in België. Maarten benadrukt het verschil tussen nog maar eens een app ontwikkelen en het streven de aankoop van een huis eenvoudiger en transparanter te maken. Hij ziet open banking als een middel om zo probleemloos mogelijk innovatieve producten en diensten aan te bieden aan een jong, dynamisch publiek. Centraal in de boodschap van Maarten staan de beleving van de gebruiker en de geïntegreerde diensten in de hele waardeketen.

Lars MarkullAls ik naar Lars Markull (API-voorvechter bij figo) luister, wou ik dat ik ook een Berliner was. Of toch dat ik mee op de eerste rij van API-banking stond, voortbouwend op de Duitse XS2A-infrastructuur. In België is het al lang verleden tijd, maar in Duitsland en Oostenrijk kunnen mensen nog kiezen uit meer dan 3200 lokale financiële instellingen. Het is dan ook geen verrassing dat diensten die je helpen van rekening te veranderen helemaal ingeburgerd zijn. Fintechs als figo hebben al jaren ervaring met multibanking en de combinatie van meerdere rekeningen. Het mag dan ook niet verbazen dat Lars PSD2 optimistisch beschouwt als “de enige ontbrekende schakel voor bankieren als platform”. Zijn belangrijkste tip voor succes in een veranderend landschap: “Benader fintech niet louter als technologie, maar als een cultuur of mentaliteit.” In zijn verhaal speelt de kosmopolitische consument een hoofdrol. Dat brengt ons bij het meest ontweken thema binnen betaalinnovatie: wat mogen we van de klant verwachten?

De gebruiker worden een kostenverlaging en een betere productkwaliteit beloofd, maar die voordelen moeten worden afgewogen tegen het toenemende misbruik van gegevens. Voorlopig zijn de potentiële informatieasymmetrieën nog niet concreet. Er wordt in alle talen gezwegen over de vaardigheden waarover alle gebruikers moeten beschikken om hun eigen gegevens te beheren. De EBA waarschuwt voor risico’s voor consumenten, voornamelijk in de vorm van informatieasymmetrieën, misbruik van gegevens en databeveiliging. Wat als de consument de informatie over hoe zijn gegevens mogelijk gebruikt worden, gewoon niet begrijpt, en hij lege vakjes blijft aanvinken?

Meaghan JohnsonEen duidelijk waardeketenmodel brengt de gebruikers en processen in de betaal- en kaartecosystemen in kaart. Een dergelijk kader kan beter laten zien voor wie deze innovatie gevolgen heeft. Een vluchtige blik op die waardeketen leert dat ”banken een plaats zijn waar mensen hun spaargeld veilig bewaren”, aldus Meaghan Johnson (directeur Onderzoek bij 11:FS). Je kunt niet overal de beste in zijn, en zo vertelt ze dat er drie zaken zijn waarin banken moeten uitblinken: geld in bewaring houden, betalingen faciliteren en geld lenen.

En waar ligt de gemiddelde consument van wakker? Wellicht niet van gegevensbescherming, kostenverlaging en een betere productkwaliteit.

Als besluit kunnen we stellen dat we de juiste mensen hebben verzameld, en maar liefst 210 professionals uit de bankwereld waren ervan overtuigd dat ze erin zullen slagen de voordelen van open banking te benutten. Dat er behoefte is aan initiatieven als Fintech Futures, bleek duidelijk: het evenement op woensdag 15 februari 2017 was in amper enkele uren volgeboekt.

 Ga je graag dieper in op de huidige uitdagingen in de financiële dienstverlening? Met FinTech Futures delen we nieuwe, onafhankelijke en invloedrijke inzichten in technologie, regulering en gebruikerservaring. Maak kennis met toekomstscenario’s, verdiep je in de belangrijkste concepten van het moment en word lid van ons fintech-netwerk, gratis! Neem contact op met: Tine.Holvoet@vlerick.com.

Tine Holvoet kan een mooi trackrecord van multidisciplinaire samenwerkingsverbanden voorleggen. Sinds kort legt ze zich voornamelijk toe op innovatie en disruptie in de internationale financiëledienstensector. Met haar atypische profiel voor dit vakgebied verdiept ze zich eerder in nieuwe formats voor kennisdeling en ervaringsuitwisseling inzake financiën. Samen met professor Bjorn Cumps heeft ze FinTech Futures opgericht, dat nieuwe, onafhankelijke en invloedrijke inzichten in technologie, regulering en gebruikerservaring wil delen.

Gerelateerd nieuws

  1. Kunnen artificiële intelligentie en ‘deep learning’ de echte waarde van big data ontsluiten?

    Datum: 26-04-2017
    Categorie: Opiniestukken
    De opkomst van fintech betekent dat data alleen maar aan belang zullen winnen. Maar gezien PSD2, open banking en crossindustriële samenwerking om de hoek loeren, zullen data straks overal gedeeld worden. Om unieke inzichten te kunnen genereren, zullen bedrijven gebruik moeten maken van ongestructureerde data. Artificiële intelligentie en deep learning kunnen hierbij een cruciale rol spelen.
  2. Strenge regelgeving alleen is geen garantie om nieuwe bankencrisis te voorkomen

    Datum: 25-04-2017
    Categorie: Opiniestukken
    De bankencrisis van 2008 maakte pijnlijk duidelijk dat excessieve risico’s te lang en te veel onder de radar konden blijven. Maar ook de tsunami van regelgeving die volgde als reactie op de instabiliteit in de financiële sector biedt geen waterdichte garantie. “Beslissingen worden immers genomen door mensen. Hoewel een bank of verzekeringsmaatschappij aan alle formele regels kan voldoen, is er ook een gezonde risico-attitude nodig. Dat vergt een mentaliteitswijziging en een open dialoog,” volgens Regine Slagmulder, professor Accounting & Control aan Vlerick Business School. Ze vraagt aandacht voor de ontwikkeling van een risicocultuur die verder gaat dan alleen maar checkboxen afvinken.
Alle artikels