Hoe zal de toeleveringsketen zich herstellen van het Covid-19 zweepslageffect?

Nu we de nooit geziene lockdown beetje bij beetje achter ons laten, blijft de grote vraag welke vorm het herstel zal aannemen. Er wacht ons een hobbelige weg, zoveel is zeker. Wie ooit het bekende bierdistributiespel heeft gespeeld, zal zich herinneren dat zelfs een kleine, maar plotse verandering van de consumentenvraag grote variaties in de stroomopwaartse vraag kan veroorzaken. Dat zweepslageffect (‘bullwhip effect’) is vandaag duidelijk merkbaar in de toeleveringsketens. Het ziet er dan ook naar uit dat we de komende maanden het bierdistributiespel in het echt zullen spelen.

Bedrijven die door de dalende marktvraag of de productielockdown van hun klanten een ernstige terugval van de vraag kenden, zagen hun voorraden geleidelijk aan groeien. De herbevoorradingen, zeker die met lange aanlooptijden, bleven toekomen, aangezien ze nog waren besteld in tempore non suspecto. Zolang deze voorraadopbouw blijft duren, ontvangen de leveranciers stroomopwaarts in de toeleveringsketen vrijwel geen orders. Wanneer de vraag zich echter herstelt en de voorraden weer afnemen, zullen de stroomopwaartse leveranciers klaar moeten zijn om de plotse stijging van de vraag op te vangen. Als ze daar niet op voorbereid zijn, kunnen later in het najaar tekorten stroomopwaarts in de toeleveringsketen ontstaan en worden onze toeleveringsketens ontregeld. In de kwartalen na de financiële crisis in het begin van 2009 hebben we een soortgelijk effect waargenomen.

In sommige sectoren is de vraag toegenomen. Denk maar aan bepaalde medische artikelen of consumptiegoederen zoals toiletpapier. Ook bij bedrijven die door de lockdown minder konden produceren, is dat mogelijk het geval. Om het risico op tekorten in de bevoorrading te vermijden hebben sommige klanten hun bestellingen immers kunstmatig opgedreven, om meer van de schaarse producten te verkrijgen. Dat hamstereffect verstoort de vraagpatronen en heeft eveneens een zweepslageffect. Wanneer aangezwollen orders het reële verbruik overschrijden, nemen de voorraden toe. Die voorraadgroei wordt dan weer gevolgd door voorraadvermindering enzovoort.

Om te voorspellen hoe een bedrijf zich van de covid-19-zweepslag zal herstellen, moeten we dus de voorraaddynamiek in het geheel van de toeleveringsketen begrijpen. Wij raden het gebruik van digitale controletorens aan om een beter beeld van de toeleveringsketen te krijgen. Informatie over de toeleveringsketen monitoren of delen in real time zal inzichten opleveren om te begrijpen of schommelende klantenbestellingen en voorraden het gevolg zijn van langdurige wijzigingen van de marktvraag, van tijdelijke variaties door lockdowns of van de aanleg/vermindering van voorraden stroomafwaarts in de toeleveringsketen. De daling van de marktvraag was ook niet in alle industriesectoren gelijk (zie figuur). Het juiste antwoord hangt af van een snelle identificatie van de bron van de waargenomen dynamiek.

Deze live ‘Supply Chain Recovery Map’ geeft inzichten in het huidige economische herstel per sector, gebaseerd op 3000 fabrieken en magazijnen in Europa en hun transportstromen.

Bovendien willen we waarschuwen voor buitensporige voorraadverminderingen, hoe groot de verleiding ook is om nu cash vrij te maken. Overreacties moeten worden vermeden omdat ze de toeleveringsketens nog meer destabiliseren. Door de lange aanlooptijd om veranderingen in uw toeleveringsketen voor te bereiden, raden we aan om uw globale strategie voor de toeleveringsketen te herzien. Een duale strategie, met een gedeelte van de toelevering uit korte ketens, is een goed antwoord op schommelingen van de vraag. Dat impliceert geen volledige re-shoring van de vraag, maar een kleine, lokale en snelle respons als aanvulling op een grote offshoretoelevering. De korte aanlooptijd maakt een strakkere controle mogelijk van de voorraadniveaus, wat potentieel hogere productiekosten compenseert, en stabiliseert de toeleveringsketen. Deze lokale snelle bevoorrading wordt veel waardevoller bij een niet-stationaire vraag.

We hebben geen kristallen bal en kunnen het precieze herstel voor elk individueel bedrijf onmogelijk voorspellen. De voorraaddynamiek stroomafwaarts in de toeleveringsketen zal de vorm van het herstel bepalen. Tegelijkertijd is het van vitaal belang dat we onze stroomopwaartse toeleveringsbedrijven in de gaten houden. Ze moeten veerkrachtig kunnen reageren op grote schommelingen van de vraag. Als zij bezwijken, zullen aanbodtekorten ontstaan en zullen we het herstel van de markt niet ten volle kunnen benutten wanneer de vraag weer opveert.

Robert Boute en Maxi Udenio
Professors Supply Chain Management
Vlerick Business School en KU Leuven

Interesse in meer inzichten over hoe omgaan met deze turbulente tijden?

Ontdek de leerlessen en expertise van onze profesoren over hoe je je kan aanpassen aan deze nieuwe realiteit.

Gerelateerd nieuws

  1. Industry 4.0: voorbij smart factories naar waardecreatie over de hele supply chain heen

    Datum: 04-06-2020
    Categorie: Opiniestukken
    Technologieën versterken elkaar, processen zijn verbonden, de computing power is enorm en dat alles leidt ertoe dat het eerder ondenkbare nu mogelijk is. ‘Het leidt tot een explosie van interessante toepassingen.’ Maar wat moeten bedrijven ermee? Professor Operations & Supply Chain Management Ann Vereecke geeft uitleg bij de mogelijkheden die Industry 4.0 ons biedt.
  2. Het coronavirus schaadt ook de gezondheid van je bedrijf

    Datum: 12-02-2020
    Categorie: Opiniestukken
    Gezondheidsorganisaties nemen beschermende maatregelen tegen het nieuwe coronavirus. Tegelijkertijd moeten ook bedrijven hun toeleveringsketens weerbaar maken tegen wat het nieuwe normaal kan worden. Momenteel is het onzeker wanneer Chinese fabrieken terug op volle toeren zullen draaien. Er is hoogdringendheid om het risico op een potentiële verstoring van de bevoorrading te beperken.
Alle artikels