Meer vrouwen aan de top via persoonlijke coaching app?

Nog steeds slagen te weinig vrouwen er in om door te groeien naar de top van het bedrijfsleven. Daarom lanceert de Franse minister voor Vrouwenrechten Najat Vallaud-Belkacem de gratis app ‘Leadership Pour Elles’. Deze toegankelijke en digitale carrièrecoach geeft vrouwen gepersonaliseerde tips rond leiderschap, loononderhandelingen of omgaan met seksisme. Zo hoopt ze dat vrouwen meer zelfvertrouwen opbouwen en dus sterker in hun schoenen staan om op de werkvloer met mannen te kunnen concurreren. Dat dit initiatief origineel en zeer vernieuwend is, staat vast. Maar kan de app ook echt een verschil maken? Professor Katleen De Stobbeleir, expert in vrouwen en leiderschap, is alvast fan, maar maakt ook belangrijke kanttekeningen.

Individuele verantwoordelijkheid versus bedrijf en maatschappij

“Ik kan zo’n app alleen maar toejuichen, maar er is veel meer nodig dan dat,” zegt Katleen. “Deze tool vertrekt vooral vanuit een focus op zelfvertrouwen. Hoe kan je vrouwen beter wapenen om hun stem te laten gelden in een organisatie? Maar voor mij mag het nog verder gaan. Hoe kunnen vrouwen zich comfortabel voelen in die identiteit van een leider? Vaak zie je dat vrouwen die leiding geven dat eerder doen vanuit een soort van plicht of vanuit hun geweten, terwijl leiderschap voor mannen veel meer een spel is. Vrouwen moeten volgens mij leren genieten van die rol. Ik hoop dat die app dus ook een stukje aandacht heeft voor het aspect van plezier beleven aan een leidinggevende rol, eerder dan puur het zelfvertrouwen opkrikken.”

Daarnaast focust de tool volgens Katleen ook te veel op het individu, terwijl er niets kan bewegen als ook organisatie en bij uitbreiding zelfs maatschappij niet structureel veranderen. Door de verantwoordelijkheid uitsluitend bij de vrouw zelf te leggen, loop je het risico om vrouwen een stuk in een slachtofferrol te duwen, legt Katleen uit. “De tips en tricks uit de app kunnen wel helpen om mogelijke barrières binnen de organisatie te overwinnen, maar je mag niet naïef te zijn. De boodschap ‘het is aan jou om dat platfond te doorbreken’ is te eenzijdig. Er is een totaalaanpak nodig die in een breder plaatje ingebed is.”

Met cijfertjes alleen kom je er niet

Volgens Katleen geeft de Franse overheid via deze app wel een belangrijk signaal rond bewustwording van een breder psychologisch probleem. Meer of minder vrouwen aan de top is evenzeer een kwestie van mindset. “Wat je in heel veel landen ziet gebeuren, is dat men puur op de cijfers focust en dan voluit de wetgevende kaart trekt om die cijfers te verbeteren.” Katleen haalt daarbij het opleggen van quota aan waarbij een derde van de raad van bestuur vrouw moeten zijn. “Maar in landen waar dat principe toegepast wordt, zien we vaak dat de macht gewoon verschuift naar de uitvoerende top. Er moet dus nog heel wat veranderen aan de manier van denken. Daarvoor moeten we niet alleen vrouwen sterker maken, maar er is ook werk aan de winkel om mannen actief bij dit verhaal te betrekken. Anders ga je vrouwen te stiefmoederlijk behandelen.”

Katleen pleit voor een verschuiving van een overheersend kwantitatieve focus rond aantallen en verloning naar meer aandacht voor de psychologische factoren die een rol spelen bij vrouwelijk leiderschap. “In de Scandinavische landen voeren ze bv. onderzoek naar de maatschappelijke normen rond vrouwen en leiderschap. Ook in de VS heb je een nationale monitor: hoe staan leidinggevenden tegenover diversiteit in het top management team? Die zaken worden in België misschien eens ad hoc gemeten maar niet op een systematische manier. Vaak zie je daar echter evoluties in dus het is wel belangrijk om dat in kaart te brengen.”

Moeten vrouwen überhaupt gecoacht worden?

Uit onderzoek blijkt ook dat vrouwen zeer vaak gecoacht worden, omdat iedereen ervan uitgaat dat ze dat ook echt nodig hebben. Vaak gebeurt die coaching ook door mannen binnen de organisatie. Dat werkt soms betuttelend, vind Katleen. “Er moet ook een omgekeerde beweging zijn. Je moet als organisatie ook actief meer vrouwen naar boven willen trekken en niet altijd via coaching dingen willen sturen. Coaching betekent ook aanpassen, vaak aan een bepaalde heersende norm, wat gevaarlijk is. De meerwaarde zit echter net in de diversiteit. Je moet vrouwen toelaten om authentiek te zijn. Ik hoop dus dat deze app niet te veel de toer opgaat van ‘fix the women’. Er moet nog veel meer gebeuren opdat vrouwen zich ook echt comfortabel gaan voelen in die rol van leider.”

Gerelateerd nieuws

  1. Leiderschap, maturiteit en simplisme

    Datum: 04-11-2016
    Categorie: Opiniestukken
    De één was als premier ruim acht jaar lang leider van Nederland, de ander is al jarenlang een autoriteit op het gebied van menselijk gedrag en leiderschap. Jan Peter Balkenende en Herman Van den Broeck ontmoeten elkaar in het kantoor van Balkenende waar ze elkaar vinden in een gesprek over dienend leiderschap, maturiteit en simplisme.
  2. De magie van teamidentiteit bij virtuele projectteams

    Datum: 25-10-2016
    Categorie: Opiniestukken
    De hamvraag bij virtuele teams is vaak niet “Roeien we wel allemaal dezelfde kant op?”, maar “Zitten we überhaupt in dezelfde boot?”. Virtuele teams met een sterke identiteit kunnen beter samenwerken, presteren en conflicten oplossen, ongeacht de geografische afstand tussen de leden en de complexiteit van de taken. Hoe kan je dus een identiteit bij virtuele teams creëren en versterken? Door aandacht te hebben voor persoonlijke interactie en online socializen, en door het werk- en beloningsproces goed te sturen.
Alle artikels