Waarde-scan van een zorgpad

Een van de nieuwe financieringsmodellen waar in de gezondheidszorg heel wat rond te doen is, is de waarde-gedreven gezondheidszorg of value-based healthcare. Om een beter zicht op de gecreërde waarde en de kosten van een behandeling te krijgen, kijkt men niet langer naar de prestaties apart, maar naar het volledige zorgpad van de patiënt, van diagnose tot de follow-up. Het zorgpad dat Vlerick, KU Leuven, UZ Leuven en Medtronic aan een ‘waarde-scan’ onderwerpen is dat van de scoliosechirurgie.

Medtronic Prime Foundation Partnership
Karel Jacobs (UZ Leuven), dr. Lieven Moke (UZ Leuven), prof. Filip Roodhooft (Vlerick) en prof. Lennart Scheys (IORT KU Leuven).

Door de verouderende bevolking zijn er steeds meer chronische patiënten met wervelkolommisvormingen die behandeling en eventueel een chirurgische ingreep vergen. “Echter, een betrouwbaar zicht op de reële kost die met die behandeling gepaard gaat, is er op dit moment niet”, merkt Ruben Cornelis, Business manager Spine/Pain bij Medtronic, op. “Met dit project gaan we op basis van de UZ Leuven en Vlerick-methodologie de (eventueel verborgen) kosten van de verschillende stappen in het zorgpad koppelen aan de gestandaardiseerde aanpak van UZ Leuven. Wij hopen er de basis voor een nieuw financieel model uit te distilleren. Dat is meteen ook een van de redenen waarom de producent en verdeler van medische apparatuur een Prime Foundation Partnership afsloot met Vlerick.”

Waarde-gedreven gezondheidszorg volgens Kaplan & Porter
Waarde wordt gedefinieerd als gezondheidsresultaten die belangrijk zijn voor de patiënt ten opzichte van de kosten om die resultaten te bereiken.

Uitkomst voor de patient     =     Waarde voor de patient
Kost per patiënt

Als partners zijn KU Leuven en UZ Leuven sterk betrokken bij dit onderzoek. “Binnen het Orthopedisch Instituut van KU Leuven (IORT) lopen momenteel een reeks doctoraatsonderzoeken waarbij we de uitkomst voor de patiënt – de teller in de formule van Kaplan & Porter – in UZ Leuven adequater trachten te registreren en te meten”, weet wervelkolomchirurg dr. Lieven Moke. “Maar de kosteninschatting – de noemer van de formule – blijft vandaag nog te veel beperkt tot: hoeveel kost deze behandeling aan onze overheid of verzekeringsinstellingen? De kosten die met een integraal zorgpad gepaard gaan zijn onvoldoende gekend.”

Lieven Moke (UZ Leuven)“Willen we de waarde voor de patiënt doorheen het zorgpad verhogen, dan moeten we meer en beter inzicht krijgen in de parameters die de uitkomst van de patiënt en de gerelateerde kosten bepalen. UZ Leuven stelt de data en het huidige kostenramingssysteem ter beschikking. Samen met Vlerick bekijken we waar we ons kostenramingssysteem kunnen verbeteren. Onze zorgprogrammamanager Karel Jacobs zal als kersverse doctoraatsstudent aan de KU Leuven de gegevens verwerken en nagaan hoe we de kosten binnen het zorgpad voor wervelkommisvormingen in kaart kunnen brengen en optimaliseren. We passen dit wetenschappelijk onderzoek in eerste instantie toe binnen het IORT in samenwerking met professor Lennart Scheys, maar het is zeker de bedoeling dit te gaan toepassen in andere afdelingen binnen UZ Leuven. Het is ook niet ondenkbaar dat over enkele jaren de principes van waarde-gedreven gezondheidszorg deel uitmaken van het curriculum van onze studenten geneeskunde.”

“De kosten die met een integraal zorgpad gepaard gaan, zijn onvoldoende gekend.” Dokter Lieven Moke, UZ Leuven

Gezondheidszorg en accounting & finance

In dit onderzoeksproject past Vlerick de kennisdomeinen accounting & finance en service operations management toe op het focusdomein gezondheidszorg. Concreet slaan twee professoren de handen ineen: professor Filip Roodhooft (Accounting & Finance en Research Dean) en professor Brecht Cardoen (Hoofd van het Vlerick onderzoekscentrum voor ziekenhuizen MINOZ).

Walter Van Dyck (Vlerick Business School)Het onderzoek vindt plaats binnen het Vlerick Healthcare Management Centre, dat geleid wordt door professor Walter Van Dyck: “Net als een arts vaak met een casus werkt, zetten wij deze research op rond de casus scoliosechirurgie”, licht professor Van Dyck toe. “Wij zullen de gezondheids-economische en bedrijfseconomische impact meten op het systeem van een nieuwe technologie enerzijds en een betere doorstroming doorheen het zorgpad anderzijds. Wij zullen niet oordelen over de kwaliteit voor de patiënt (patient outcome), dat is het werk van een arts. Het is onze taak om de kosteneffectiviteit van de behandeling te kwantificeren. Immers, technologie kan zeer geavanceerd, maar tegelijk onbetaalbaar zijn.”

“Onze casus is wervelkolomchirurgie” Professor Walter Van Dyck

Time-driven activity-based costing

Filip Roodhooft (Vlerick Business School)Professor Filip Roodhooft licht de methodologie toe: “Traditioneel worden onze ziekenhuizen voor hun kostenanalyse gereguleerd door de overheid. Die analyse helpt ons niet veel verder als we ze moeten toepassen op waarde-gedreven gezondheidszorg. We rekenen niet meer de kost per prestatie, maar per patiënt. Daartoe moeten we alle activiteiten tijdens het zorgpad in beeld brengen, en nagaan welke resources (mensen en middelen) er nodig zijn. De methode die we hanteren – time-driven activity-based costing – laat ons niet alleen toe om te kijken hoe en waar we de kosten kunnen verlagen, maar ook welk effect een ingreep in de kosten kan hebben op de kwaliteit en de waarde voor de patiënt.”

“We rekenen niet meer de kost per prestatie, maar per patiënt.” Professor Filip Roodhooft

Enveloppefinanciering

Hoe staat de overheid tegenover een onderzoek als dit? “De overheid toont interesse”, bevestigt dokter Moke. “De hervormingen van Minister van Volksgezondheid Maggie De Block zijn voor een stuk ingegeven door de principes van waarde-gedreven gezondheidszorg. Momenteel werkt de overheid aan een vorm van enveloppefinanciering voor pathologie met laag-variabele zorg. Maar aangezien de overheid zich daarvoor baseert op inzichten van de afgelopen 10 jaar, is de kans groot dat de enveloppe ontoereikend zal blijven. Het model uit dit onderzoek kan ook de overheid helpen om, op basis van de waarde voor de patiënt die vertrekt vanuit evidence-based practice, die enveloppes correcter in te schatten.”

Rigour, relevance en reach

De maatschappelijke relevantie van het onderzoek mag duidelijk zijn. “Vlerick is bijzonder opgetogen over dit gezamenlijke initiatief”, besluit professor Roodhooft. “Samen met KU Leuven/UZ Leuven en een internationale medische technologie speler, Medtronic, zetten we een onderzoeksproject op waarmee we de ‘3 R’en’ uit onze research voor bedrijven alle eer aandoen, nl. rigour, relevance en reach.”