Europese groeibedrijven gaan nieuwe fase van maturiteit in 

De European Scaleup Monitor 2026 put uit gegevens van zo’n 2,1 miljoen rechtspersonen in de hele EU om de ontwikkeling van snelgroeiende bedrijven tussen 2020 en 2024 te volgen. Het rapport brengt acht groeicategorieën in kaart. Deze variëren van ‘Scalers’ – bedrijven met een personeelsbestand dat over een periode van drie jaar met meer dan 10% is gegroeid – tot de zeldzame groep van ‘Consistent Hypergrowers’ of bedrijven die gedurende meerdere jaren uitzonderlijk sterk blijven groeien. 

2024: een jaar van normalisatie 

De belangrijkste conclusie is dat 2024 een jaar van normalisatie was. Het aandeel ‘Scalers’ daalde licht van 15,38% in 2023 naar 15,03% in deze periode, terwijl het aandeel snelgroeiende bedrijven zakte van 5,56% naar 5,16%. In alle andere groeicategorieën waren vergelijkbare dalingen te zien. 

Als je ze elk afzonderlijk bekijkt, lijkt dit zorgwekkend. Maar als je het hele plaatje over een periode van vijf jaar bekijkt, wordt het een heel ander verhaal. 

Van 2020 tot 2024 doorliepen we drie verschillende fasen. Tijdens de pandemiejaren 2020 en 2021 waren de groei-indicatoren maar matig, omdat bedrijven plots voor een ongeziene onzekerheid stonden. In 2022 volgde een sterk herstel, dat in 2023 nog versnelde. Dit leidde tot de sterkste groei ooit in de geschiedenis van de monitor. De bescheiden correctie in 2024 staat dan ook voor een terugkeer naar meer houdbare niveaus, en niet zozeer een achteruitgang van het Europese ecosysteem van ondernemingen. 

Groeiniveaus boven die van vóór de pandemie 

Belangrijk is dat de huidige groeiniveaus stevig boven die van vóór de pandemie blijven. De Europese economie verloor misschien wel wat van het buitengewone momentum dat ze in de herstelperiode had opgebouwd, maar ze hield wel vast aan een groot deel van de structurele verbetering die we in de nasleep ervan zagen.  

Naast deze algemene trend belicht de monitor een grote geografische verschuiving van de Europese groei. 

Jarenlang voerden vooral de Noord-Europese landen de ranglijst van snelgroeiende ondernemingen aan. Maar de meest recente data lijken ons te vertellen dat Zuid-Europa het tot een van de meest dynamische regio’s van het continent heeft geschopt. Portugal zette zijn meerjarige opwaartse trend voort, maar het was Griekenland dat de sterkste verbetering van alle EU-lidstaten liet zien. Het aandeel ‘Scalers’ steeg daar met bijna drie procentpunten. Ook Spanje en Italië bleven mooi standhouden in verschillende groeicategorieën. 

Herschikking van het Europese ondernemerslandschap 

Het patroon dat zich nu aftekent, weerspiegelt een bredere herschikking van het Europese ondernemerslandschap. Veel Zuid-Europese economieën kregen tijdens eerdere economische crisissen de raakste klappen. Maar nu creëren ze steeds vaker dynamische ecosystemen die erin slagen om duurzame bedrijfsgroei te genereren. 

Tegelijkertijd moesten verschillende traditionele groeikampioenen tegenslagen incasseren. Neem nu Duitsland, de grootste economie van Europa. Het aandeel ‘Scalers’ zakte er van 12,5% naar 10,5%, waardoor het land opnieuw onder het EU-gemiddelde dook. Ook Zweden en Finland lieten een daling zien. 

Het rapport belicht ook waar de groei zich over de sectoren heen afspeelt. De sector van informatie en communicatie blijft koploper voor groei in Europa. Maar ook administratieve en ondersteunende diensten scoren sterk in meerdere groeicategorieën. 

Beleidstransformatie die kansen creëert voor ondernemers 

Ook opvallend is de aanhoudende groei van de sector van elektriciteit, gas en stoom. De groei-indicatoren zijn daar de afgelopen vijf jaar gestaag geklommen. Ze zijn een mooie afspiegeling van de versnellende energietransitie van Europa. Het aandeel scale-ups in de sector is sinds 2020 meer dan verdrievoudigd. Dit toont aan hoe grote maatschappelijke en beleidsmatige veranderingen kansen kunnen creëren voor bedrijfsuitbreiding. 

De aandacht gaat vaak naar de grootste bedrijven in Europa, maar de monitor beklemtoont ook het belang van de bredere groeipijplijn. In 2024 viel 1,38% van de bedrijven onder de noemer ‘Gazelles’ – jonge bedrijven die meerdere jaren sterk blijven groeien – en kwam 0,46% in aanmerking voor de categorie ‘Scale-ups’, de jongste groep binnen de categorie ‘Consistent Hypergrowers’. 

Die percentages lijken misschien klein. Maar ze vertegenwoordigen wel duizenden bedrijven die jobs creëren, innovatie stimuleren en timmeren aan het toekomstige concurrentievermogen van Europa. Hun trouwe aanwezigheid, zelfs nu de globale groeicijfers afvlakken, wijst erop dat de fundamenten van het Europese groei-ecosysteem veerkrachtig blijven. 

Veroniek Collewaert, professor Ondernemerschap: “Het bredere Europese verhaal gaat over normalisatie, niet achteruitgang. De groeicijfers zijn na de sterke stijging na de pandemie wat afgenomen, maar de aanhoudende aanwezigheid van ‘Gazelles’ en ‘Scale-ups’ toont dat de pijplijn van ambitieuze groeibedrijven intact blijft.” 

“Het gaat niet alleen om het percentage snelgroeiende bedrijven, maar ook om het absolute aantal bedrijven achter die percentages. Zelfs als de cijfers normaliseren, geeft een grotere groep ‘Gazelles’ en ‘Scale-ups’ Europa een sterker fundament voor toekomstige innovatie, nieuwe jobs en concurrentiekracht”, voegt ze daar nog aan toe. 

Een rijpende Europese ondernemerseconomie 

Al bij al wijzen de bevindingen van de monitor in de richting van een Europese ondernemingseconomie die steeds evenwichtiger en rijper wordt. De buitengewone groei na de pandemie is gaan liggen. Maar het onderliggende ecosysteem is nog altijd gezonder dan vijf jaar geleden. De groei wordt geografisch steeds diverser. Nieuwe sectoren ontpoppen zich als drijfveren voor expansie, en de pijplijn van ambitieuze bedrijven blijft groot. 

De boodschap is er dan ook een van voorzichtig optimisme. De groei in Europa barst niet meer uit zijn voegen, maar een groeicrisis is ook niet aan de orde. Ons continent lijkt eerder een duurzamere fase van ondernemersgroei in te gaan – een die op termijn waarschijnlijk duurzamer zal blijken te zijn dan de uitzonderlijke pieken die we zagen in het herstel na de pandemie. 

Word lid van ons Centre for Excellence 

Sta jij aan het roer van een jonge, veelbelovende start-up? Sluit je dan aan bij ons Centre For Excellence in Scale-Ups. Dit is een inspirerende netwerkcommunity en een forum voor dialoog. Je hebt toegang tot toonaangevend onderzoek naar het succes van scale-ups. 

De European Scaleup Monitor wordt jaarlijks opgesteld door acht grote Europese universiteiten en businessscholen die samen het European Scaleup Institute vormen. Vlerick Business School is een van de initiatiefnemers, naast instellingen zoals WHU – Otto Beisheim School of Management, ESADE, Erasmus University Rotterdam, ESSEC Business School en LUISS Business School.