Family & Business

Eigenaarschap, governance en leiderschap professionaliseren over generaties heen

Inhoud

Het programma richt zich op twee cruciale pijlers: de familie en het bedrijf. In dit programma werken we actief rond topics zoals overlaten en overnemen, familiale cohesie, familiedynamiek en conflict, strategie van het familiebedrijf, familiale governance, gedeelde eigenaarsvisie en financiële strategieën

Module 1: Identiteit van familie en bedrijf
Eigenheid, eigenaarsvisie en strategische richting

WIE ZIJN WE? | 1 dag

Een familiebedrijf heeft een verleden dat doorwerkt in elke beslissing die je neemt, of dat bewust of onbewust is. In deze module breng je scherp in kaart welke waarden en patronen de familie sturen, waar mogelijke spanningen ontstaan en welke richting je écht met het bedrijf uit wil.

De sessie vertrekt vanuit een open en eerlijk gesprek, met het genogram van je familie als leidraad, en de energie die daarin zichtbaar wordt. In een familiebedrijf draag je vaak meerdere petten tegelijk: van eigenaar en leidinggevende tot bestuurder en familielid. Die verwevenheid kan spanningen creëren die niemand opzoekt, maar die wel herkenbaar zijn.

We onderzoeken welke rechten en verantwoordelijkheden bij elke rol horen, en hoe je bewust schakelt tussen die rollen zonder de relatie onder druk te zetten.

Thema's die in deze module aan bod komen:

  • Wat drijft je als familie?
  • Familiegeschiedenis in kaart brengen
  • Waarden versus dagelijkse praktijk
  • Vertaalslag naar de bedrijfsstrategie, als essentieel onderdeel van successieplanning
  • Onuitgesproken verwachtingen benoemen
  • Eigenaarsvisie op de toekomst van het bedrijf

Module 2: Governance (corporate, family, ownership) en leiderschap

HOE REGELEN WE HET? | 1 dag

In deze module werk je rond corporate, ownership en familiale governance. Hoe kunnen deze organen de ambitie van het familiebedrijf verder ondersteunen, en hoe zorg je ervoor dat ze elkaar wederzijds versterken?

Daarnaast ga je dieper in op de delicate balans tussen controlebehoud, groei en aandeelhoudersliquiditeit. Ook ‘hete hangijzers’ zoals dividendbeleid, verschillende opties voor groeifinanciering en verloning komen aan bod.

  • Omgaan met niet-actieve aandeelhouders en het opstellen van een shareholder agreement
  • Versterken van de corporate governance (raad van advies, raad van bestuur, agendering, verslaggeving) en de relatie tussen raad van advies/raad van bestuur en de familiale eigenaarsgroep
  • Controlebehoud versus groei versus aandeelhoudersliquiditeit

Intervisie: Wat heb ik toegepast, wat niet?

CHECK-IN | 0,5 dag

Na module 2 kom je opnieuw samen met je groep. We bespreken wat moeilijk loopt en hoe we modules 4 en 5 verder afstemmen op je specifieke noden. Wat heb je geprobeerd? Wat werkte? Wat botste?

Je deelt concrete ervaringen uit je eigen bedrijf en leert van die van anderen. Een expert begeleidt het gesprek en helpt je om de volgende stap te zetten.

  • Casusbespreking uit eigen praktijk
  • Peer feedback

Module 3: Familiebedrijf in continue transitie: de strategische wissel

HOE DRAGEN WE HET OVER? | 2 dagen

Een familiebedrijf is continu in beweging. Of de volgende generatie nu al aan boord is of nog niet in beeld, successie is een proces van jaren, geen eenmalige gebeurtenis. In deze module gaan we dieper in op de strategische, praktische én emotionele kant van die transitie.

We vertrekken vanuit de kernvraag: willen en kunnen we dit? We faciliteren de dialoog over de bereidheid van de huidige generatie (NowGen) om los te laten en de ambitie én de bekwaamheid van de volgende generatie (NextGen) om de fakkel over te nemen. Vanuit dat eerlijke fundament verkennen we de volledige transitiematrix: van interne familiale overdracht tot het werken met een externe CEO, een (gedeeltelijke) verkoop aan externen, de uitkoop van familiale eigenaars of een management buy-out.

In deze module werken beide generaties deels apart. De overlatende generatie staat stil bij loslaten, de angst voor irrelevantie en de invulling van hun nieuwe rol (what’s next?). De overnemende generatie bouwt aan een meerjarenplan en scherpt haar eigen visie aan. Daarna brengen we beide groepen samen voor de intergenerationele gesprekken die de koers voor de toekomst bepalen.

  • Diepgaande analyse van successie-opties (familiaal, extern, verkoop of hybride)
  • Intergenerationele dialoog
  • Werken met een niet-familiale CEO
  • NowGen-sessie: loslaten in de praktijk, en what’s next
  • NextGen-sessie: visie en eigen stempel
  • Willingness en readiness: bereidheid om los te laten versus bekwaamheid om op te volgen

Module 4: Het familiebedrijf over tien jaar: van actieplan naar continuïteit

WAT LATEN WE NA? | 1 dag

In deze afsluitende module presenteert elke familie haar tienjarenplan: welke structuren zet je op, hoe verdeel je de rollen en welke (familie)waarden neem je bewust mee?

Een panel van ervaren familieondernemers en Vlerick-professoren geeft gerichte feedback. Je vertrekt met een actieplan per kwartaal voor de komende twee jaar én een plek in de Families in Business alumni community: een netwerk voor levenslang leren, reflectie en groei.

  • Presentatie aan panel van experts
  • Peer feedback
  • Concreet actieplan
  • Toegang tot de alumni community

Terugkommoment: hoe staat het er nu voor?
CHECK-IN | 0,5 dag

Zes maanden na het programma kom je opnieuw samen met je groep voor een halve dag. Je evalueert wat er van je actieplan gerealiseerd is en waar bijsturing nodig is.

Dit is geen verplichte sessie, maar een waardevol communitymoment dat door vrijwel iedereen wordt bijgewoond.

  • Stand van zaken per familie
  • Groepsreflectie met facilitator
  • Communitymoment

Ervaringsdeskundigen

Elke module verwelkomt een gastspreker: een familieondernemer die het traject zelf heeft doorlopen. Zij delen wat werkte en wat niet.

Waarom deze opleiding?

Na afloop van Familie & Bedrijf vertrek je met iets tastbaars. Geen theoretische modellen, maar beslissingen die je meteen kunt nemen en afspraken die je op tafel kunt leggen. We gaan voor concrete resultaten.

  • (Her)verbind familiewaarden direct met de bedrijfsstrategie en ontwikkel een heldere visie voor de toekomst.
  • Versterk de intergenerationele dialoog
  • Leer moeilijke gesprekken te voeren met gespreksprotocollen en tools die werken over verschillende thema’s zoals verloning, aandeelhoudersliquiditeit, aanwerving en evaluatie van familiale medewerkers, uitstapscenario's, werken met extern management, verschillende vormen van externe financiering, …
  • Werk aan een goed functionerende bestuursstructuur en versterk deze waar nodig
  • Bouw een vertrouwensband op met tien andere families die gelijkaardige uitdagingen kennen en een klankbord vormen, ook op lange termijn

Voor wie?

Familie & Bedrijf is ontworpen voor familiebedrijven die zich voorbereiden op een generatiewissel op langere termijn. We richten ons expliciet op beide kanten van die overgang.

Voor huidige en toekomstige familiale aandeelhouders

  • De huidige familiale aandeelhouders (NowGen) die decennialang in het bedrijf hebben geïnvesteerd en zich afvragen hoe ze de volgende generatie geleidelijk betrekken, zonder zeker te zijn of die effectief instapt. Tegelijk zoeken ze naar manieren om stap voor stap los te laten, zonder te verliezen wat ze hebben opgebouwd.
  • De toekomstige familiale aandeelhouders (NextGen) die
    • aan het begin staan van een (eventuele) rol in het familiebedrijf en zich daarop willen voorbereiden: wat wordt er verwacht en is dit een pad dat ze echt willen volgen?
    • al een tijdje een rol opnemen in het familiebedrijf en op zoek zijn naar meer overleg, en naar manieren om hun eigen stempel te drukken.

Wie breng je mee?

We raden sterk aan om als familie deel te nemen met twee tot drie leden, bij voorkeur uit verschillende generaties. Zo vertrek je vanuit een gedeeld begrip en kun je de inzichten meteen toepassen in je eigen situatie. Minimum drie deelnemers en maximaal 5.

  • Alle betrokken (toekomstige) familiale aandeelhouders zijn welkom, met of zonder operationele rol of bestuursrol
  • Aangetrouwde familieleden zijn welkom
  • Meer leden per familie zijn welkom

Waar staat je familiebedrijf vandaag?

Het programma is relevant voor bedrijven in elke fase van overdracht: van een eerste generatie oprichter die nadenkt over de toekomst, tot een derde of vierde generatie die de governance verder wil verfijnen en versterken om het familiale karakter van de onderneming te behouden nu een nieuwe generatie nadert.

  • Generatie 1-2: bewustwording en eerste structuren
  • Generatie 3+: governance versterken, rollen verfijnen en het familiale karakter bewaken Minimaal tien medewerkers in het bedrijf

Praktische info

  • Zes bijeenkomsten verspreid over vijf maanden

Prijs en financiering

  • 7.695 euro excl. btw

Docenten

Anneleen Michiels

Professor of Finance & family businesses, UHasselt

Haar onderzoek focust op financiering, governance, opvolging en eigendomsdynamiek in familiebedrijven en family offices.

Christine Scheef

Christine Scheef

Associate Professor of Strategy

Christine Scheef heeft een passie voor de mensen, het bestuur en de strategie achter familiebedrijven.

Miguel Meuleman

Miguel Meuleman

Professor of Entrepreneurship

Miguel Meuleman is gefascineerd door het proces, de mensen en de investeerders achter ideeën voor new ventures.

Philippe Haspeslagh

Philippe Haspeslagh

Professor of Strategy

Philippe Haspeslagh is een vooraanstaand academicus en internationaal expert in strategisch management, governance, en fusies en overnames.

Sophie Manigart

Sophie Manigart

Professor of Corporate Finance

Sophie Manigart is een ervaren docent, researcher en adviseur in ondernemerschapsfinanciering, durfkapitaal en private equity.

Neem contact op!

Ariel Steyaert

Ariel Steyaert

KMO Community Manager