Het einde van Thomas Cook

De factoren die bijdroegen tot het faillissement

Het was groot nieuws zondagavond: Thomas Cook, de oudste touroperator ter wereld, vroeg het faillissement aan. Wereldwijd bleven zo'n 600.000 reizigers gestrand achter en sommige Tunesische hotels gijzelden zelfs hun gasten. Er werden meteen grootse repatriëringsacties opgezet om iedereen veilig thuis te brengen, maar ondertussen stonden ook ongeveer 21.000 banen op de tocht.

Uit de evolutie van de aandelenkoers van Thomas Cook blijkt dat het bedrijf de afgelopen 10 jaar een hobbelig parcours heeft afgelegd. In 2012 kelderde de aandelenkoers na de Arabische Lente tot een historisch dieptepunt, om zich de volgende jaren weer te herstellen en in 2015 opnieuw winstgevend te worden, maar nadien geleidelijk aan weer te dalen ...

Hoe is het zover kunnen komen? Een analyse aan de hand van de belangrijkste financiële cijfers: voor de financiële stabiliteit van een bedrijf vergelijkt men gewoonlijk de operationele kasstroom (geraamd aan de hand van de EBITDA) met de netto uitstaande schuld. Hoewel de schuldenberg van Thomas Cook de afgelopen jaren bleef groeien, daalde de operationele kasstroom vanaf 2018. Gedurende de tien maanden vóór 31 juli van dit jaar was de EBITDA zelfs negatief, terwijl de nettoschuld opliep tot bijna 1,5 miljard Britse pond.

Er zijn verschillende oorzaken voor het faillissement: een eerste cruciale factor is de concurrentie van disruptieve onlinespelers, zoals Booking, Airbnb en Expedia, en de opkomst van lowcostmaatschappijen. Toch spelen ook interne factoren, zoals waardevernietigende overnames in het verleden, een grote rol. Zo leidde de overname van MyTravel in 2007 enkele maanden geleden nog steeds tot een afschrijving van 1 miljard pond. Daarnaast hebben enkele ongelukkige omstandigheden, zoals de hittegolf van vorig jaar en de Brexit, de situatie nog verslechterd, met een lager consumentenvertrouwen en een daling van het pond.

Wat kunnen bedrijven doen bij financiële moeilijkheden? Er zijn in principe drie opties voor de drie soorten geldstromen:

  • Ten eerste kunnen bedrijven hun operationele kasstromen verbeteren door de efficiëntie te verhogen en het businessmodel aan te passen, wat gewoonlijk alleen op eerder lange termijn realiseerbaar is.
  • Ten tweede kunnen bedrijven hun investeringsuitgaven terugschroeven of zelfs bepaalde delen van het bedrijf afstoten en die opbrengsten gebruiken om leningen af te betalen. Zo overwoog Thomas Cook eerder dit jaar de verkoop van zijn luchtvaartmaatschappij.
  • Tot slot kunnen ze hun investeerders vragen om nieuw kapitaal te verstrekken of met hun schuldeisers onderhandelen over een schuldherschikking.

In het geval van Thomas Cook werd een reddingsplan opgezet waarvoor een kapitaalinjectie van 900 miljoen pond nodig was:

  • Fosun, een Chinese investeringsmaatschappij en tevens de grootste aandeelhouder van Thomas Cook, was bereid tot een bijkomende investering van 450 miljoen pond, waardoor het 75% van de aandelen van de touroperator en 25% van de luchtvaartmaatschappij zou bezitten.
  • Ook de belangrijkste kredietverlenende banken en obligatiehouders van de groep zouden 450 miljoen pond investeren en zo de bestaande schulden omzetten in ongeveer 75% van de aandelen van de luchtvaartmaatschappij en 25% van de touroperator.

Maar ...

Afgelopen week eisten Thomas Cooks kredietverlenende banken (geleid door RBS en Lloyds) op advies van hun financiële adviseurs nog eens 200 miljoen pond extra vanwege het risico dat er opnieuw een geldtekort zou ontstaan tijdens het kalmere winterseizoen.

Daarnaast kan men de vraag stellen of alle schuldeisers wel opgezet waren met het reddingsplan, aangezien verschillende obligatiehouders credit default swaps (CDS) hadden aangekocht om zich in te dekken tegen het risico op wanbetaling. Bij zulke contracten wordt er immers alleen een som uitbetaald in geval van daadwerkelijke wanbetaling. Ook verschillende hedgefondsen hadden sterk geïnvesteerd in CDS'en van Thomas Cook, waardoor ze in totaal ongeveer 250 miljoen dollar verdienden aan het faillissement. Bepaalde investeerders waren zondagavond dus niet rouwig om het nieuws!

Als de voorgaande opties niet baten, blijft er nog één optie over: de overheid. Thomas Cook klopte aan bij de Britse regering om een overheidsredding van ongeveer 150 miljoen pond te krijgen, maar die weigerde. Boris Johnson verwees expliciet naar het feit dat dit een moreel gevaar kan creëren wanneer andere bedrijven in de toekomst ook in financiële moeilijkheden verkeren. Dit liet het 178-jarige bedrijf geen andere keuze dan over te gaan tot liquidatie ...

Tot slot: hoe reageert de aandelenkoers van andere bedrijven in de sector op het einde van Thomas Cook? De aandelenkoers van TUI steeg maandagochtend met bijna 10 % ten gevolge van het faillissement van zijn concurrent. Ook de aandelenkoersen van rivaliserende luchtvaartmaatschappijen reageerden positief: het aandeel van Ryanair steeg met bijna 3% en dat van Easyjet zelfs met 6%.

De een zijn dood is dus wel degelijk de ander zijn brood!

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times