Waarom onze emoties erkennen helpt om de vruchten te plukken van diversiteit

Belangrijkste inzichten

  • Hoe we met emoties omgaan, beïnvloedt hoe we functioneren in multiculturele groepen
  • Mensen uit individualistische culturen die hun emoties gewoonlijk onderdrukken, hebben vaak een kleiner netwerk om op terug te vallen.
  • Ongeacht hoe ze met emoties omgaan, hebben mensen uit gelijkaardige culturen (individualistisch vs. collectivistisch) de neiging om elkaar op te zoeken. Dat effect is sterker bij mensen die hun emoties gewoonlijk onderdrukken.
  • Opleidingen rond emotiemanagement zijn nog belangrijker dan diversiteitstrainingen. 

Hoewel onze maatschappij steeds multicultureler wordt, hebben mensen nog steeds de neiging om het gezelschap van gelijkaardige personen op te zoeken. Hierdoor ontstaan de facto gesegregeerde, monoculturele groepen waarin stereotypen over de andere groepen blijven bestaan. Uit onderzoek blijkt dat dit gelinkt kan worden aan emotiemanagement, of een gebrek daaraan. Samen met twee collega's onderzocht professor Smaranda Boros de rol van emotiemanagement in een professionele multiculturele setting, en de implicaties hiervan.

Onderdrukken of niet?

Wanneer mensen om professionele of persoonlijke redenen emigreren, komen ze in een nieuwe culturele omgeving terecht. Dat kan overweldigend zijn: alles is nieuw en je begrijpt niet noodzakelijk waarom de anderen zich op een bepaalde manier gedragen. Hetzelfde gebeurt bij mensen die in een multicultureel team terechtkomen. Hoe gaan ze om met de emoties die zo'n ervaring creëert, zoals verwarring, angst, verdriet en frustratie? Dat is voor een groot deel afhankelijk van hun persoonlijke stijl van emotiemanagement.

"Sommige mensen stellen dat het positief kan zijn om emoties te onderdrukken," zegt Smaranda. "Anderen, zoals ikzelf, zijn ervan overtuigd dat het beter is om emoties te verwerken wanneer ze zich voordoen. Anders loop je het risico dat je jezelf afsluit en geïsoleerd raakt."

Waarom advies vragen?

"In onze studie wilden we analyseren hoe iemands stijl van emotiemanagement zijn of haar werking binnen een multicultureel team beïnvloedt. We hebben onderzocht in welke mate de deelnemers hun emoties onderdrukken en in hoeverre het onderdrukken van emoties een persoonlijke eigenschap is en de manier beïnvloedt waarop ze ondersteuningsnetwerken opbouwen of om advies vragen."

Advies vragen is een van de gemakkelijkste manieren om een band te scheppen, legt Smaranda uit: "De meeste mensen willen graag helpen als daarom gevraagd wordt. Door hulp te vragen en aan te bieden bouw je dus relaties op. Uit onderzoek blijkt dat advies vragen en geven, zowel professioneel als persoonlijk, iemands netwerk binnen een organisatie verbetert. Herminia Ibarra toonde bijvoorbeeld aan dat vrouwen en etnische minderheden gebaat zijn bij een netwerk met zowel persoonlijke als professionele adviseurs om binnen een organisatie de sociale ladder te beklimmen. Advies vragen is voor minderheden een van de beste manieren om te integreren, promotie te krijgen op het werk en goed te gedijen. Daarom werd dat in onze studie gebruikt als onze afhankelijke of uitkomstvariabele."

Cultuurverschillen

"We wilden ook onderzoeken welke rol cultuur speelt in dit fenomeen. Hoe beïnvloeden culturele waarden – namelijk individualisme en collectivisme – het effect van emotieonderdrukking op de manier waarop iemand een ondersteuningsnetwerk creëert of advies vraagt? En is er een verschil tussen matig diverse groepen, d.w.z. met één dominante cultuur, en superdiverse groepen zonder dominante cultuur?"

Individualistische culturen, zoals België, Nederland, Duitsland en de VS, steunen op een onafhankelijk zelfbeeld, waarbij veel belang wordt gehecht aan persoonlijke kenmerken, verlangens en verwezenlijkingen. Onderzoek suggereert dat het onderdrukken van emoties in zo'n context waar zelfexpressie de norm is, schadelijk is voor de geestelijke gezondheid en de levenstevredenheid.

Collectivistische culturen daarentegen promoten een zelfbeeld van onderlinge afhankelijkheid, waarbij personen gedefinieerd worden door hun sociale rol als moeder, vader, zoon of dochter, en door hun sociale relaties. Omdat emotieonderdrukking aansluit bij de collectivistische normen waarbij men zich aanpast in functie van het algemene welzijn van de groep, wordt dit niet geassocieerd met geestelijke of sociale gezondheidsproblemen. Voorbeelden van collectivistische culturen zijn Aziatische en Afrikaanse landen en landen in Zuid-Amerika. Oost-Europese landen zijn eerder collectivistisch, maar worden steeds individualistischer.

Context van de studie

Het onderzoek gebruikte Vlerick als model voor een multiculturele professionele omgeving, waarbij twee groepen young professionals gevolgd werden: marketingstudenten en studenten van de voltijdse MBA. De marketingroep was matig divers (74% van de studenten was in België geboren). De groep MBA-studenten was superdivers: slechts 12% van de studenten was in België geboren en de andere studenten waren afkomstig uit 26 verschillende landen.
Aan het begin van het academiejaar werd informatie verzameld over de manier waarop de studenten omgaan met hun emoties. Op vier verschillende momenten moesten ze aangeven op welke medestudenten ze regelmatig een beroep deden voor advies en sociale steun. Voor de verwerking van de gegevens werd gebruikgemaakt van complexe netwerkanalyse.

Soort zoekt soort …

De studie ontdekte een gelijkaardig patroon in beide groepen: studenten uit individualistische culturen hebben de neiging om voornamelijk contact te zoeken met andere studenten uit individualistische culturen, terwijl de studenten uit collectivistische culturen het advies van medestudenten uit collectivistische culturen verkiezen. Dat fenomeen is duidelijker merkbaar bij mensen die hun emoties gewoonlijk onderdrukken dan bij zij die dat niet doen. "Die culturele dimensie van individualisme versus collectivisme blijkt van groot belang, omdat die bepaalt hoe we onszelf definiëren en hoe open we zijn in relaties", merkt Smaranda op. "Het resultaat komt dus niet als een verrassing. Mensen uit gelijkaardige culturen delen – zelfs als ze een andere nationaliteit hebben – bepaalde opvattingen over identiteit en aanverwante waarden, zoals hoeveel je moet geven of opofferen in een relatie."

Naast de culturele segregatie toonde de studie aan dat onderdrukkers uit individualistische culturen minder advies vragen dan onderdrukkers uit collectivistische culturen. "Ook dat kan eenvoudig verklaard worden", zegt Smaranda. "De essentie van individualisme is dat je in je eentje lijdt – ik overdrijf natuurlijk een beetje – en dat je zelf probeert uit te zoeken wat je moet doen. In collectivistische culturen is dat fenomeen minder aanwezig. Mensen uit collectivistische culturen zoeken gemiddeld meer contact met elkaar omdat ze dat contact nodig hebben."

Laat emoties weer toe op de werkvloer

De implicaties van het onderzoek zijn heel relevant voor de vele multinationals met hoofdzetels in westerse landen met individualistische culturen. Als emotiemanagement verwaarloosd wordt, hebben mensen de neiging om zich af te zonderen – alleen of met gelijkgestemden. Daardoor kunnen zowel individuen als organisaties de vruchten van diversiteit niet plukken, zoals afwijkende standpunten die ertoe aanzetten om creatief te denken en te innoveren.

"Mensen volgen vaak diversiteitstrainingen om beter te leren werken in multiculturele groepen", zegt Smaranda, "maar ons advies is om eerst een opleiding emotiemanagement te volgen. Je moet immers je eigen emotionele vaardigheden verbeteren vooraleer je correct met andere mensen kunt omgaan."

Dat advies stemt overeen met de resultaten van andere onderzoeken die oproepen om de rol van emoties op de werkvloer een nieuwe invulling te geven. "Doen alsof organisaties emotieloos moeten zijn is niet alleen onrealistisch, maar ook contraproductief, aangezien het creativiteit en innovatie afremt. Emoties toelaten op de werkvloer betekent niet dat je op de muur – laat staan je collega – moet beginnen te slaan wanneer je gefrustreerd bent, maar wel dat je je frustratie moet erkennen en ermee moet leren omgaan op een manier die nuttig is voor jou en de anderen. Als je een bepaalde emotie voelt en daar op dat moment of op die plek niet mee kunt omgaan, moet je ervoor zorgen dat je systematisch tijd vrijmaakt om die emoties te verwerken." Ze waarschuwt: "Als je dat niet doet, zal het zich tegen je keren."

Veilige plek

Zoals eerder vermeld heeft emotieonderdrukking op persoonlijk vlak een ander effect op mensen uit individualistische en collectivistische culturen. Maar als het onderdrukken van emoties geen negatieve impact heeft op het algemeen welzijn van mensen uit collectivistische culturen, hoe kunnen zij dan overtuigd worden om hun emoties minder te onderdrukken en vaker contact te zoeken? "Het zit zo: als je dat niet doet, zal je cognitieve innovatie mislopen, minder creatief zijn en je niet geïntegreerd voelen", antwoordt Smaranda. "Uit de huidige migratiepatronen blijkt dat er meer mensen van collectivistische culturen naar individualistische culturen migreren dan omgekeerd. Om te integreren moet je contact zoeken met mensen die anders zijn dan jijzelf. En om dat te kunnen doen, moet je met je emoties kunnen omgaan. Om mensen te ondersteunen en aan te moedigen om die stap te zetten, moeten we een veilige omgeving creëren. Collectivistische culturen zijn gebaseerd op relaties, en net omdat wij ons privéleven en professioneel leven zo sterk afscheiden, vinden collectivistische mensen het moeilijk om hun emoties te uiten, aangezien ze daarvoor behoefte hebben aan een veilige omgeving en vertrouwensrelaties."

Dit onderzoek werd gevoerd in een individualistische cultuur. Het kan interessant zijn om het onderzoek te herhalen in een collectivistische cultuur. Onderzoek in het algemeen is immers vaak vertekend omdat er slechts weinig studies worden gedaan in niet-westerse, collectivistische contexten. Toch is Smaranda zeker van haar stuk: "We moeten plaats maken voor elkaar en interesse tonen. Zo bouw je vertrouwen op en creëer je een veilige omgeving waar iedereen met emoties kan omgaan wanneer die zich voordoen. Op die manier zullen onze adviesnetwerken groeien, wat dan weer integratie, creativiteit en innovatie stimuleert."

Bron: ‘When Holding in Prevents from Reaching Out: Emotion Suppression and Social Support-Seeking in Multicultural Groups’ werd gepubliceerd door Frontiers in Psychology. 

Over de auteurs
Smaranda Boros is professor Crosscultureel Management en Organisatiekunde aan Vlerick Business School. Lore van Gorp was PhD-onderzoeker aan de Universiteit Gent en werkt momenteel als HR Generalist bij Agentschap Informatie Vlaanderen. Michael Boiger is assistent-professor Culturele Psychologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times