Jonge Belgische groeibedrijven hebben te weinig aandacht voor hun bestuursorganen

Deloitte en Vlerick Business School concluderen in de ‘Rising Star Monitor’ dat slechts 8% van de jonge Belgische bedrijven beschikt over  een Raad van Advies en 1/5 over een Raad van Bestuur

De Raad van Advies en de Raad van Bestuur kunnen een aanzienlijke impact hebben op de bedrijfsprestaties. Toch beschikken slechts weinig jonge, Belgische bedrijven met groeipotentieel over deze bestuursorganen. Zo beschikt slechts 8% van de jonge Belgische bedrijven over een Raad van Advies en 1/5 over een Raad van Bestuur. Hoewel vrij divers en complementair samengesteld, heeft slechts 1 op 5 Raden van Bestuur onafhankelijke bestuurders. Daarbij komt dat in slechts 16% van de Raden van Bestuur een vrouw zetelt; in vergelijking met de VS (37%) of het VK (47%) zijn vrouwen in Belgische raden van Bestuur ondervertegenwoordigd. Positief is dan weer dat de Raad van Bestuur veel frequenter samenkomt dan wat standaard aangeraden wordt en dat deze jonge groeibedrijven hun expertise dus grondig benutten.

Dat zijn de belangrijkste conclusies van de vierde editie van de Rising Star Monitor, een onderzoek van Vlerick Business School, Deloitte Belgium en PMV naar de trends en uitdagingen bij 173 jonge Belgische bedrijven met groeipotentieel. Dit jaar heeft de Rising Star Monitor specifieke aandacht voor de corporate governance van deze jonge bedrijven. Sam Sluismans, Partner bij Deloitte België: “De vierde editie van de Rising Star Monitor heeft tot doelstelling om oprichters van jonge, ambitieuze bedrijven wegwijs te maken bij belangrijke vragen die zich voordoen tijdens de opstart van hun bedrijf. De studie geeft dus inzichten in het gedrag van technologie starters met hoog groeipotentieel. Ook de Rising Star contest van Deloitte’s Technology Fast 50 – waar jonge bedrijven hun verhaal pitchen -  geeft elk jaar waardevolle inzichten om ondernemingen beter te kunnen ondersteunen.”

Download de Rising Star Monitor 2019

Nog onvoldoende oog voor de voordelen van bestuursorganen

Slechts 8% van de bedrijven uit de steekproef heeft een Raad van Advies. Hoewel niet juridisch verplicht kan een Raad van Advies een belangrijke rol vervullen als klankbord. Via niet-bindende aanbevelingen sporen de leden de ondernemer aan om regelmatig na te denken over de koers en strategie van het bedrijf op lange termijn. Positief is wel dat bijna 40% van de groeigeoriënteerde bedrijven die nog niet over een Raad van Advies beschikken, plannen hebben om in de toekomst zo’n raad te installeren. Bij de bedrijven met lagere groeiambitie is dat slechts 10%.

Hoewel ook in de minderheid zijn er toch iets meer bedrijven in de steekproef, nl. 1 op 5, die een Raad van Bestuur hebben. Ook hier zien we dezelfde trend bij de bedrijven zonder Raad van Bestuur: het zijn opnieuw de bedrijven met hoge groeiambitie (39%) die aangeven dat ze in de toekomst een Raad van Bestuur willen oprichten.

De oorzaak van deze lage cijfers heeft volgens Veroniek Collewaert, Professor Ondernemerschap aan Vlerick Business School, vermoedelijk te maken met een combinatie van factoren: “Het opzetten van een Raad van Advies of Bestuur betekent toch ergens wat controle afstaan aan anderen of een zekere inmenging van buitenaf toelaten; oprichters staan daar nu eenmaal niet altijd voor te springen. Bovendien zijn er aan een Raad van Bestuur ook juridische implicaties verbonden. Daarnaast gaat het in onze steekproef over zeer jonge bedrijven van gemiddeld twee jaar oud. De meerderheid heeft ook nog geen externe financiering opgehaald en heeft beperkte groeiambities. Alles samen zorgt dat ervoor dat veel van die jonge bedrijven ook simpelweg nog niet de behoefte voelen aan zo’n extra bestuursorgaan.”

Externe bestuurders zijn divers en complementair maar te weinig onafhankelijk

Positief is dat zowel de Raad van Advies als de Raad van Bestuur vrij divers en complementair samengesteld zijn; De Raad van Advies bij de bedrijven uit de steekproef bestaat gemiddeld uit 3 leden: een CEO van een ander bedrijf, iemand met specifieke sectorervaring en een meer wetenschappelijk profiel. De Raad van Bestuur bestaat gemiddeld uit 4 leden waarvan meestal 2 interne en 2 externe bestuurders. 70% van de jonge bedrijven met groeipotentieel heeft minstens 1 externe bestuurder. Externen zijn meestal vertegenwoordigers van investeerders, CEO’s of mensen met sectorervaring.

Toch zijn er ook een aantal aandachtspunten die niet uit het oog mogen verloren worden; Slechts 1 op 5 van de Raden van Bestuur met externe bestuurders heeft ook echt onafhankelijke bestuurders (die geen affiliatie met het bedrijf hebben). Daarbij komt dat in slechts 16% van de Raden van Bestuur een vrouw zetelt; in vergelijking met de VS (37%) of het VK (47%) zijn vrouwen ondervertegenwoordigd. Meer dan 1 op 3 Raden van Bestuur lijdt ook aan de zogenaamde ‘CEO-dualiteit’ waarbij de CEO van het bedrijf in kwestie ook voorzitter is van de Raad van Bestuur.

Collewaert: “Gezien de niet louter adviserende maar ook controlerende rol van een Raad van Bestuur is het belangrijk dat je een onafhankelijke stem inbouwt. Zo vermijd je conflicten tussen het algemeen belang van het bedrijf en persoonlijke belangen. Verder is ook CEO-dualiteit te vermijden. De CEO kan misschien graag zelf de macht in handen houden, maar moet ook beseffen dat externen hier vaak negatief naar kijken. Zo heeft het bijvoorbeeld een negatief effect op de waardering. Ook de Code Buysse raadt het af.” 

Raad van Bestuur komt vaker samen dan aangeraden

Bedrijven die als NV opereren geven aan dat hun Raad van Bestuur 9 keer per jaar samenkomt, wat dubbel zoveel is als het vooropgestelde minimum. Daarin zitten 5 traditionele raden van Bestuur en typisch ook 4 bijkomende brainstormmeetings. “Dat betekent dat ze bijna één keer per maand samenkomen, wat vrij intensief is. Het toont aan dat deze groeibedrijven hun Raad van Bestuur ook echt gebruiken,” zegt Veroniek Collewaert.

Verder geeft 90% van de bevraagden aan dat ze naast de officiële vergaderingen minstens één keer per maand contact hebben met de externe bestuursleden; 20% zelfs twee keer per week. “De interactie tussen CEO en Raad van Bestuur is enorm belangrijk. Bestuursleden zijn er niet alleen om controle uit te oefenen, maar ook om de ondernemer bij te staan advies en mee te denken over de langetermijnstrategie. Een frequente communicatie is dus zeer positief, zeker bij de jonge bedrijven uit ons onderzoek waar de zaken vaak heel snel kunnen veranderen,” besluit Sluismans.

Over de Rising Star Monitor
De steekproef van deze vierde editie van de Rising Star Monitor omvat 173 jonge Belgische bedrijven met groeipotentieel in uiteenlopende sectoren. Samen zijn ze goed voor 233 oprichters. De bedrijven in kwestie zijn gemiddeld twee jaar oud. Hoewel deze startende bedrijven veel potentieel hebben om te groeien, heeft slechts 42% ook echte groeiambities. Het onderzoek maakt daarom een onderscheid tussen bedrijven met lage groeiambities en met hoge groeiambities.
De Rising Star Monitor maakt deel uit van Entrepreneurship 2.0. Met dit initiatief willen Vlerick Business School, Deloitte Belgium en PMV belangrijke kennis opdoen over de voornaamste moeilijkheden waar jonge bedrijven met groeipotentieel in ons land mee kampen. Entrepreneurship 2.0. organiseert ook kennis- en communityprogramma’s voor ondernemers die voor belangrijke scale-upuitdagingen staan, zoals de Scale-up Masterclass.

Deloitte in België
Deloitte is met meer dan 4.400 medewerkers en 12 kantoren in België de grootste organisatie op het gebied van audit, accounting, juridisch en belastingadvies, consulting, financial advisory services en risk advisory services.

Onze dienstverlening richt zich zowel naar de grootste nationale en internationale ondernemingen als naar kmo’s, de publieke sector en non-profit organisaties. Deloitte België is een onafhankelijke en zelfstandige organisatie en een member firm van Deloitte Touche Tohmatsu Limited. Voor het boekjaar 2019 werd een omzet gerealiseerd van 565 miljoen euro.

Deloitte Belgium CVBA is de Belgische verbonden onderneming van Deloitte NSE LLP, een lid van Deloitte Touche Tohmatsu Limited die zich richt op de hoogste kwaliteit bij het leveren van professionele dienstverlening en advies. De dienstverlening is gebaseerd op een wereldwijde strategie voor meer dan 150 landen. Daartoe is de expertise beschikbaar van meer dan 312.000 professionals in alle werelddelen. Voor het boekjaar 2019 bedroeg de omzet meer dan 46.2 miljard US-dollar.

Deloitte verwijst naar een Deloitte member firm, één of meerdere verbonden vennootschappen, of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, dat een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid is in de UK (“DTTL”)DTTL en haar member firms zijn elk een juridisch aparte en zelfstandige eenheid. DTTL (ook wel “Deloitte Global” genoemd) levert geen diensten aan cliënten. Een meer gedetailleerde beschrijving van de wettelijke structuur van DTTL en haar member firms vindt u hier.

Ontdek onze expertise in ondernemerschap en innovatie

Omdat ondernemerschap en innovatie zeer divers zijn, hebben we een specifiek aanbod voor starters, scale-ups, KMO's, familiebedrijven en corporate innovators. Ontdek wat wij voor jou kunnen betekenen op vlak van ondernemerschap en innovatie.

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times