Optimist of opportunist?

Peter Maenhout (Gimv) over het financiële spanningsveld tussen ondernemers en investeerders.

Uit recent onderzoek van ondernemerschapsprofessor Veroniek Collewaert blijkt dat het over-optimisme van ondernemers tegenover een mogelijke investeerder niet altijd louter terug te leiden is tot een ‘enthousiast geloof in de zaak’. Soms worden prognoses doelbewust te roze gekleurd. Peter Maenhout, Head Connected Consumer bij onze Chair Partner Gimv: “Geef ons maar de ‘ruwe data’ van een ondernemer die zijn markt kent.”

Van een bedrijfsleider die op zoek is naar een investeerder wordt verwacht dat hij een prognose maakt van het groeipotentieel van zijn onderneming. “De informatie-uitwisseling tussen bedrijfsleider en investeerder blijkt in veel gevallen niet accuraat: de prognoses zijn steevast zwaar optimistisch”, weet Professor Collewaert. 

Delen door 10

Dat over-optimisme heeft natuurlijk een impact op de houding van een potentiële investeerder. Professor Collewaert: “Hij zal automatisch de nodige reserves inbouwen tegenover die prognoses. Of, zoals de Amerikaanse venture capitalist Guy Kawasaki stelt: ‘Als ik zo’n prognose zie, deel ik ze door 10.’ Het is een boutade, natuurlijk, maar het zegt wel iets over dat spanningsveld tussen ondernemer en investeerder.”

“Dat spanningsveld is er zeker”, bevestigt Peter Maenhout. “Kawasaki is natuurlijk een venture capitalist die vooral in jonge, technologische bedrijven investeert. Bedrijven die opereren in een markt die nog moet worden gemáákt, waar veel onzekerheid heerst en de businessplannen veel richtingen uitkunnen. In dat licht is ‘delen door 10’ wellicht realistisch. Maar dat cijfer is overtrokken als we spreken over een ondernemer die opereert in een mature markt of over het buy-outsegment.”

Naïef of manipulatief?

Professor Collewaert onderzocht ook de drijfveer die aan dat over-optimisme ten grondslag ligt. “We onderscheiden twee profielen: enerzijds de ondernemer als naïeve optimist. Die heeft vaak zelf de onderneming opgericht, is jonger, en heeft een hechtere band met zijn bedrijf (via aandelen bv.). In zijn gesprekken met een investeerder zal het gemeenschappelijke doel primeren.
Anderzijds is er de ondernemer als opportunist. Hij heeft het bedrijf niet zelf opgericht, is ouder en ziet de investeerder louter als een geldmachine waar hij zijn voordeel mee kan doen. Die opportunistische houding wordt vaak ingegeven door het ‘horizon problem’: wie een kortere loopbaan in zicht heeft, vindt de gevolgen voor zijn of haar reputatie minder belangrijk.”

Veroniek Collewaert, Professor in Ondernemerschap, Vlerick: “Bij oudere ondernemers speelt soms het ‘horizon problem’.”

Giga-spreadsheets

Ziet Gimv die twee profielen ook in de praktijk? Peter Maenhout: “Die opportunistische houding bestaat zeker. En ze gaat vaak gepaard met giga-spreadsheets die uitmonden in een opgeklopt resultaat. De meest gesofisticeerde businessplannen zijn niet altijd de eerlijkste. (knipoog) Maar het is onze taak om daar doorheen te kijken. Geef ons maar de ruwe data van een ondernemer die zijn markt kent. Hij is voor ons de perfecte sparringpartner om samen een realistisch groeitraject uit te tekenen, ook is al is daar meer kapitaal voor nodig dan hij initieel had gedacht – kapitaal is voor ons geen schaars goed. Zijn er andere manieren om naar de markt te gaan (bv. omni-channel in plaats van een gewone winkel)? Kunnen we stroomopwaarts of -afwaarts bewegen in de productieketen? Dat is de ‘raison d’être’ van Gimv: die disruptieve ideeën aanreiken en de ambities, indien opportuun, naar boven bijstellen.”

Peter Maenhout, Head Connected Consumer, Gimv: “De meest gesofisticeerde businessplannen zijn niet altijd de eerlijkste.”

 In 2015 dienden 1300 ondernemers een investeringsaanvraag in bij Gimv. 12 van hen kregen een ‘go’, wat overeenstemt met een totaalinvestering van 130 miljoen euro.

Lees ook ‘Familiebedrijven staan meer open voor private equity

Accreditaties
& rankings

Equis Association of MBAs AACSB Financial Times